शिवपुराणम्

करपूजानिवृत्तानां स्वभोज्यं तु निवेदयेत् निवृत्तानां परंसूक्ष्मं लिंगमेव विशिष्यते

निवृत्त झालेल्यांनी स्वतःच्या हाताने पूजा करून, स्वतःच्या जेवणाचा नैवेद्य दाखवावा; निवृत्तांसाठी केवळ सूक्ष्म लिंगच योग्य मानले जाते.

विभूत्यभ्यर्चनं कुर्याद्विभूतिं च निवेदयेत् पूजां कृत्वा तथा लिंगंशिरसाधारयेत्सदा

विभूतीने पूजा करावी आणि विभूतीच नैवेद्य म्हणून दाखवावी; पूजा झाल्यावर लिंग नेहमी डोक्यावर ठेवावे.

सूतसूतमहाभागव्यासशिष्यनमोस्तुते तदेवव्यासतोब्रूहिभस्ममाहात्म्यमुत्तमम्

सूत, तू व्यासांचा भाग्यवान शिष्य आहेस, तुला नमस्कार करतो; म्हणूनच, व्यासांनी सांगितलेले विभूतीचे श्रेष्ठ महात्म्य सांग.

तथा रुद्राक्षमाहात्म्यं नाम माहात्म्यमुत्तमम् त्रितयं ब्रूहिसुप्रीत्याममानंदयचेतसम्

तसेच रुद्राक्षाचे श्रेष्ठ महात्म्य — ही तिन्ही महात्म्ये, आनंदाने मन भरलेल्या भक्तांसाठी सांग.

साधुपृष्टंभवद्भिश्चलोकानांहितकारकम् भवंतोवैमहाधन्याः पवित्राः कुलभूषणाः

सज्जनांनी विचारलेले हे प्रश्न सर्व लोकांचे कल्याण करणारे आहेत. तुम्ही खरोखरच मोठ्या भाग्याचे, पवित्र आणि आपल्या कुळाचे भूषण आहात.

येषांचैवशिवःसाक्षाद्दैवतंपरमंशुभम् सदाशिवकथालोकेवल्लभाभवतां सदा

ज्यांच्यासाठी शिव हा स्वतःच परम, मंगल दैवत आहे, त्यांना सदा शिवाच्या कथा नेहमी प्रिय असतात.

तेधन्याश्चकृतार्थाश्चसफलंदेहधारणम् उद्धृतञ्चकुलंतेषांयेशिवंसमुपासते

ते खरोखरच धन्य आणि कृतार्थ आहेत; त्यांचे हे शरीर धारण करणे फळदायी झाले आहे. जे शिवाची अशी उपासना करतात, त्यांचे कुळही उन्नत होते.

मुखेयस्यशिवनामसदाशिवशिवेतिच पापानिनस्पृशंत्येवखदिरांगारंकयथा

ज्यांच्या मुखावर नेहमी 'शिव', 'सदाशिव', 'शिवे' ही नावे असतात, त्यांना पाप स्पर्श करत नाही, जसे खदिराच्या लाकडाला कोळसा लागला तरी डाग लागत नाही.

श्रीशिवायनमस्तुभ्यंमुखंव्याहरतेयदा तन्मुखंपावनंतीर्थंसर्वपापविनाशनम्

श्रीशिवायन, तुला नमस्कार! ज्या वेळी तुझे मुख हे उच्चारते, तेव्हा ते मुख पवित्र तीर्थ बनते आणि सर्व पापांचा नाश करते.

तन्मुखञ्चतथायोवैपश्यतिप्रीतिमान्नरः तीर्थजन्यंफलंतस्यभवतीतिसुनिश्चितम्

आणि जो आनंदाने त्या मुखाकडे पाहतो, त्याला तीर्थस्नानाने मिळणारे फळ नक्कीच मिळते.

यत्रत्रयंसदातिष्ठेदेतच्छुभतरंद्विजा तस्यदर्शनमात्रेणवेणीस्नानफलंलभेत्

जिथे हे तिन्ही नेहमी असतात, ते स्थान अत्यंत शुभ असते, हे द्विजांनो; फक्त ते पाहिल्यानेच त्रिवेणीस्नानाचे फळ मिळते.

शिवनामविभूतिश्चतथारुद्राक्ष एव च एतत्त्रयंमहापुण्यंत्रिवेणीसदृशंस्मृतम्

शिवनाव, विभूती आणि रुद्राक्ष — हे तिन्ही महान पुण्यदायक मानले गेले आहेत, आणि त्रिवेणीच्या संगमासारखेच आहेत.

एतत्त्रयंशरीरेचयस्यतिष्ठतिनित्यशः तस्यैवदर्शनंलोकेदुर्लभंपापहारकम्

ज्याच्या शरीरावर हे तिन्ही नेहमी असतात, अशा माणसाचे दर्शन या जगात दुर्मिळ असते आणि ते पापांचा नाश करणारे असते.

तद्दर्शनंयथावेणीनोभयोरंतरंमनाक् एवंयोनविजानातिसपापिष्ठोनसंशयः

जसे त्या दर्शनात आणि त्रिवेणीच्या संगमात काहीही फरक नाही, तसे हे ओळखत नाही तो नक्कीच मोठा पापी आहे.

विभूतिर्यस्यनोभालेनांगेरुद्राक्षधारणम् नास्ये शिवमयीवाणीतंत्यजेदधमंयथा

ज्याच्या अंगावर विभूती नाही, रुद्राक्ष नाही, किंवा ज्याच्या वाणीमध्ये शिवमयता नाही, त्याला नीच समजून त्याचा त्याग करावा.

शैवंनामयथागंगाविभूतिर्यमुनामता रुद्राक्षं विधिजाप्रोक्तासर्वपापाविनाशिनी

जशी गंगा शैव म्हणून ओळखली जाते आणि यमुना आदरणीय मानली जाते, तशीच विधिजांनी रुद्राक्ष सर्व पापांचा नाश करणारी म्हणून सांगितली आहे.

शरीरेचत्रयंयस्यतत्फलंचैकतःस्थितम् एकतोवेणिकायाश्चस्नानजंतुफलंबुधैः

ज्याच्या अंगावर ही तिन्ही वस्त्रे असतात, त्याला एकत्रित फळ मिळते; आणि एकाच वेणीत स्नान केल्याने जे फळ मिळते, ते ज्ञानी लोकांना माहीत आहे.

तदेवंतुलितंपूर्वंब्रह्मणाहितकारिणा समानं चैवतज्जातंतस्माद्धार्यंसदाबुधैः

पूर्वी ब्रह्मदेवाने हितासाठी हे समत्व ठरवले होते; त्यातून जे काही मिळते तेही समानच असते, म्हणून ज्ञानी लोकांनी ते नेहमी धारण करावे.

तद्दिनंहिसमारभ्यब्रह्मविष्ण्वादिभिःसरैः धार्यते त्रितयंतच्चदर्शनात्पापहारकम्

त्या दिवसापासून ब्रह्मा, विष्णु आणि इतर सर्वांनी हे तिन्ही वस्त्रे धारण केली; त्यांचे दर्शन पापांचा नाश करते.

ईदृशंहिफलंप्रोक्तंनामादित्रितयोद्भवम् तन्माहात्म्यंविशेषेणवक्तुमर्हसिसुव्रत

या तिन्ही नावांपासून जे फळ मिळते ते असे सांगितले आहे; हे सुशील, तू त्याचे महात्म्य विशेष करून सांग.

ऋषयोहिमहाप्राज्ञाः सच्छैवाज्ञानिनांमराः तन्माहात्म्यंहिसद्भक्त्याशृणुतादरतोद्विजाः

महाज्ञानी ऋषी आणि शैव आज्ञा जाणणारे देव, हे द्विजांनो, त्या महात्म्याचे भक्तीने आणि आदराने ऐकतात.

सुगूढमपि शास्त्रेषुपुराणेश्रुतिष्वपि भवत्स्नेहान्मया विप्राःप्रकाशः क्रियते ऽधुना

हे विप्रांनो, जरी हे गूढ शास्त्र, पुराणे आणि वेदांत लपलेले असले तरी, तुमच्यावरच्या प्रेमामुळे मी आता ते उघड सांगतो.

कस्तत्त्रितयमाहात्म्यंसंजानातिद्विजोत्तमाः महेश्वरंविनासर्वंब्रह्माण्डेसदसत्परम्

हे श्रेष्ठ द्विजांनो, या तिन्हींचे महात्म्य कोण जाणतो? महेश्वराशिवाय या ब्रह्मांडातील सर्व काही अस्थिर आणि खोटे आहे.

वच्म्यहंनाममाहात्म्यंयथाभक्तिसमासतः शृणुतप्रीतितोविप्राः सर्वपापहरंपरम्

मी आता भक्तीनुसार आणि संक्षिप्तपणे या नावाचे महात्म्य सांगतो; हे विप्रांनो, आनंदाने ऐका, कारण ते सर्व पापांचा श्रेष्ठ नाश करणारे आहे.

शिवेतिनामदावाग्नेर्महापातकपर्वताः भस्मीभवंत्यनायासात्सत्यंसत्यंनसंशयः

‘शिव’ हे नाव उच्चारल्यावर मोठ्या मोठ्या पापांचे पर्वतही अग्नीमध्ये सहज जळून जातात; हे खरे आहे, यात शंका नाही.

पापमूलानि दुःखानिविविधान्यपिशौनक शिवनामैकनश्यानिनान्यनश्यानिसर्वथा

शिवनावामुळे पापांची मुळे आणि अनेक प्रकारची दुःखे, हे शौनक, नष्ट होतात; इतर कोणत्याही उपायाने ती पूर्णपणे जात नाहीत.

सवैदिकः सपुण्यात्मासधन्यस्सबुधोमतः शिवनामजपासक्तोयोनित्यंभुविमानव

जो मनुष्य पृथ्वीवर नेहमी शिवनाव जपतो, तो वेदज्ञ, पुण्यात्मा, भाग्यवान आणि बुद्धिमान समजला जातो.

भवंतिविविधाधर्मास्तेषांसद्यःफलोन्मुखाः येषांभवतिविश्वासःशिवनामजपेमुने

ज्यांना शिवनावाच्या जपावर विश्वास आहे, त्यांचे सर्व धर्मकृत्ये त्वरित फळ देतात, हे मुनी.

पातकानिविनश्यंतियावंतिशिवनामतः भुवितावंतिपापानिक्रियंतेननरैर्मुने

शिवनावामुळे पापे नष्ट होतात आणि कमी होतात; पृथ्वीवर मनुष्यांच्या कृतीने पापे कमी होतात, हे मुनी.