शिवपुराणम्

यथापुरीषुसर्वासुकाशीश्रेष्ठतमास्मृता तथासर्वेषुलिंगेषुपार्थिवंश्रेष्ठमुच्यते

जशा सर्व शहरांमध्ये काशीचं मोठेपण ओळखलं जातं, तसंच सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे.

यथाव्रतेषुसर्वेषुशिवरात्रिव्रतंपरम् तथासर्वेषुलिंगेषुपार्थिवंश्रेष्थमुच्यते

जशी सर्व व्रतांमध्ये शिवरात्रीचं व्रत श्रेष्ठ मानलं जातं, तशी सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे.

यथादेवीषुसर्वासुशैवीशक्तिः परास्मृता तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

जशा सर्व देवींपैकी शैवी शक्ती श्रेष्ठ मानली जाते, तशी सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे.

प्रकृत्यपार्थिवंलिंगंयोन्यदेवंप्रपूजयेत् वृथा भवति सा पूजा स्नानदानादिकंवृथा

जो कुणी नैसर्गिक पार्थिव लिंग सोडून दुसऱ्या प्रकारचं लिंग पूजतो, त्याची पूजा, स्नान, दान वगैरे सर्व व्यर्थ ठरतात.

पार्थिवाराधनंपुण्यंधन्यमायुर्विवर्धनम् तुष्टिदंपुष्टिदंश्रीदंकार्यंसाधकसत्तमैः

पार्थिव लिंगाची पूजा पुण्यदायक, भाग्यवर्धक आणि आयुष्य वाढवणारी आहे; ती समाधान, पोषण आणि श्रीमंती देते, म्हणून उत्तम साधकांनी ती करावी.

यथालब्धोपचारैश्चभक्त्या श्रद्धासमन्वितः पूजयेत्पार्थिवं लिंगं सर्वकामार्थसिद्धिदम्

ज्या ज्या उपायांनी जमेल, श्रद्धा आणि भक्तीने युक्त होऊन, पार्थिव लिंगाची पूजा करावी; कारण ते सर्व इच्छांची पूर्तता करणारं आहे.

यःकृत्वापार्थिवंलिंगेपूजयेच्छुभवेदिकम् इहैवधनवाञ्छ्रीमानंतेरुद्रोभिजायते

जो कुणी शुभ वेदीवर पार्थिव लिंग तयार करून त्याची पूजा करतो, तो या जन्मातच धनवान आणि श्रीमंत होतो आणि पुढे रुद्र म्हणून जन्म घेतो.

त्रिसंध्यंयोर्चयंल्लिंगंकृत्वाबिल्वेनपार्थिवम् दशैकादशकंयावत्तस्यपुण्यफलंशृणु

जो कुणी तिन्ही सांध्येला बिल्वपत्रांनी पार्थिव लिंगाची पूजा करतो, त्याने दहा किंवा अकरा वेळा केल्याने मिळणारं पुण्य ऐक.

अनेनैव स्वदेहेन रुद्रलोकेमहीयते पापहं सर्वमर्त्यानां दर्शनात्स्पर्शनादपि

या देहानेच तो रुद्रलोकात मोठेपण मिळवतो; केवळ पाहिल्यानं किंवा स्पर्श केल्यानंही माणसांची सर्व पापं नष्ट होतात.

जीवन्मुक्तः सवैज्ञानीशिव एव न संशयः तस्यदर्शनमात्रेणभुक्तिर्मुक्तिश्च जायते

तो जिवंत असतानाच मुक्त आणि खऱ्या अर्थाने ज्ञानी व शिवाच होतो—यात शंका नाही; त्याला फक्त पाहिल्यानंही भोग आणि मोक्ष मिळतो.

शिवं यः पूजयेन्नित्यं कृत्वालिंगं तु पार्थिवम् यावज्जीवनपर्यंतं स याति शिवमन्दिरम्

जो कुणी आयुष्यभर दररोज पार्थिव लिंग तयार करून शिवाची पूजा करतो, तो शेवटी शिवाच्या लोकात जातो.

मृडेनाप्रमितान्वर्षाञ्छिवलोकेहि तिष्ठति सकामः पुनरागत्य राजेन्द्रोभारतेभवेत्

मातीने तयार केलेल्या लिंगामुळे तो असंख्य वर्षे शिवलोकात राहतो, इच्छेनुसार भोग भोगतो आणि पुन्हा भारतात येऊन राजा होतो.

निष्कामः पूजयेन्नित्यं पार्थिवंलिंगमुत्तमम् शिवलोके सदा तिष्ठेत्ततः सायुज्यमाप्नुयात्

जो कुणी इच्छा न ठेवता दररोज श्रेष्ठ पार्थिव लिंगाची पूजा करतो, तो नेहमी शिवलोकात राहतो आणि शेवटी शिवाशी एकरूप होतो.

पार्थिवं शिवलिंगं च विप्रो यदि न पूजयेत् सयातिनरकंघोरंशूलप्रोतं सुदारुणम्

जो ब्राह्मण पार्थिव शिवलिंगाची पूजा करत नाही, तो अत्यंत भयंकर नरकात, शूलांनी छिन्न-भिन्न होऊन जातो.

यथाकथंचिद्विधिनारम्यं लिंगं प्रकारयेत् पञ्चसूत्रविधानां च पार्थिवेन विचारयेत्

ज्याप्रकारे नियमाप्रमाणे सुंदर लिंग तयार करता येईल, तसे ते पार्थिव लिंग पाच विधीनुसार बनवावे.

अखण्डंतद्धिकर्तव्यंनविखण्डंप्रकारयेत् द्विखण्डंतुप्रकुर्वाणोनैवपूजाफलंलभेत्

जे अखंड आहे ते तसेच बनवावे आणि त्यात फाटाफूट करू नये. ते अखंडच दाखवावे. पण जर कोणी ते दोन भागांत विभागले, तर त्याला पूजा केल्याचे फळ मिळत नाही.

रत्नजं हेमजं लिंगं पारदं स्फाटिकं तथा पार्थिवं पुष्परागोत्थमखंडं तु प्रकारयेत्

रत्न, सोने, पारद, स्फटिक, माती, फुलं किंवा रत्न यांपासून बनवलेले लिंग अखंडच घडवावे.

अखंडं तु चरं लिंगंद्विखंडमचरं स्मृतम् खंडाखंडविचारोयं सचराचरयोः स्मृतः

ज्याचे हालचाल होते असे लिंग अखंड मानले जाते; ज्याचे हालचाल होत नाही ते दोन भागांत असते असे समजले जाते. हालचाल असणारे आणि नसणारे या दोन्ही बाबतीत हे अखंड व विभागलेले असे विचारले जाते.

वेदिकातुमहाविद्यालिंगंदेवो महेश्वरः अतो हि स्थावरेलिंगे स्मृताश्रेष्ठादिखंडिता

वेदिक वेदी आणि महान विद्या हेच महादेवाचे लिंग आहे. म्हणून स्थिर लिंगांमध्ये विभागलेलीच श्रेष्ठ मानली जातात.

द्विखंडंस्थावरंलिंगंकर्तव्यंहिविधानतः अखंडंजंगमंप्रोक्तंशैवसिद्धान्तवेदिभिः

स्थिर लिंग नेहमी दोन भागांत बनवावे असे नियम आहे; हालचाल करणारे लिंग अखंडच असावे असे शैव तत्त्वज्ञान जाणणाऱ्यांनी सांगितले आहे.

द्विखंडंतुचरांलिंगंकुर्वन्त्यज्ञानमोहिताः नैवसिद्धान्तवेत्तारो मुनयः शास्त्रकोविदाः

जे अज्ञानामुळे हालचाल करणारे लिंग दोन भागांत बनवतात, ते भ्रमित झालेले असतात; तत्त्वज्ञान जाणणारे किंवा शास्त्रपारंगत ऋषी असे करत नाहीत.

अखंडंस्थावरंलिंगंद्विखंडंचरमेवच येकुर्वन्तिनरामूढानपूजाफलभागिनः

जे स्थिर लिंग अखंड आणि हालचाल करणारे दोन भागांत बनवतात, ते मूढ नाहीत आणि त्यांना पूजेचे फळ मिळते.

तस्माच्छास्त्रोक्तविधिना अखंडंचरसंज्ञकम् द्विखंडं स्थावरं लिंगं कर्तव्यं परया मुदा

म्हणून शास्त्रात सांगितलेल्या पद्धतीने, हालचाल करणारे लिंग अखंड आणि स्थिर लिंग दोन भागांत, अत्यंत आनंदाने बनवावे.

अखंडे तु चरे पूजासम्पूर्णफलदायिनी द्विखंडे तु चरे पूजामहाहानिप्रदा स्मृता

अखंड हालचाल करणाऱ्या लिंगाची पूजा पूर्ण फळ देते; पण दोन भागांत हालचाल करणाऱ्या लिंगाची पूजा मोठा तोटा देते असे सांगितले आहे.

अखंडे स्थावरे पूजा न कामफलदायिनी प्रत्यवायकरीनित्यमित्युक्तंशास्त्रवेदिभिः

अखंड स्थिर लिंगाची पूजा इच्छित फळ देत नाही; ती नेहमीच अडथळा आणणारी आहे असे शास्त्रज्ञ सांगतात.

अथ वैदिकभक्तानां पार्थिवार्चां निगद्यते वैदिकेनैवमार्गेणभुक्तिमुक्तिप्रदायिनी

आता वैदिक भक्तांसाठी मातीच्या लिंगाची पूजा सांगितली जाते; वैदिक मार्गाने केली तर ती भोग आणि मोक्ष दोन्ही देते.

सूत्रोक्तविधिनास्नात्वासंध्यां कृत्वा यथाविधि ब्रह्मयज्ञंविधायादौततस्तर्पणमाचरेत्

सूत्रात सांगितलेल्या पद्धतीने स्नान करून, संध्या केली पाहिजे, ब्रह्मयज्ञ करून मग तर्पण करावे.

शिवस्मरणपूर्वं हि भस्मरुद्राक्षधारकः

शिवाचे स्मरण करण्यापूर्वी, अंगावर भस्म आणि रुद्राक्ष घालावे.

वेदोक्ताविधिना सम्यक्संपूर्णफलसिद्धये पूजयेत्परयाभक्त्यापार्थिवंलिंगमुत्तमम्

वेदात सांगितलेल्या पद्धतीने, पूर्ण फळ मिळावे म्हणून, अत्यंत भक्तीने उत्तम मातीच्या लिंगाची पूजा करावी.