शिवपुराणम्

यावद्देहंक्रियाधीनःसजीवोबद्ध उच्यते देहत्रयवशीकारेमोक्ष इत्युच्यते बुधैः

जोपर्यंत शरीराच्या क्रियांवर अवलंबून राहतो, तोपर्यंत तो जिवंत आणि बांधलेला मानला जातो. शरीराच्या तिन्ही अवस्थांवर प्रभुत्व मिळवणे, हेच मुक्ती आहे असे ज्ञानी सांगतात.

मायाचक्रप्रणेताहिशिवः परमकारणम् शिवमायार्पितद्वंद्वंशिवस्तुपरिमार्जति

मायेच्या चक्राला फिरवणारा शंकरच सर्वश्रेष्ठ कारण आहे. शंकर आपल्या मायेपुढे अर्पण केलेले द्वंद्व नष्ट करतो.

शिवेनकल्पितंद्वंद्वंतस्मिन्नेव समर्पयेत् शिवस्यातिप्रियंविद्यात्प्रदक्षिणंनमोबुधाः

शंकरामुळे निर्माण झालेले द्वंद्व त्यालाच अर्पण करावे. ज्ञानी लोक जाणतात की प्रदक्षिणा आणि नमस्कार शंकराला अत्यंत प्रिय आहेत.

प्रदक्षिणनमस्काराः शिवस्यपरमात्मनः षोडशैरुपचारैश्चकृतपूजाफलप्रदा

शंकर, परमात्मा यांना केलेली प्रदक्षिणा आणि नमस्कार, सोळा उपचारांनी केलेल्या पूजेचे फळ देतात.

प्रदक्षिणा ऽविनाश्यंहि पातकंनास्ति भूतले तस्मात्प्रदक्षिणेनैवसर्वपापंविनाशयेत्

प्रदक्षिणा केल्याशिवाय असे कोणतेही पाप नाही की जे नष्ट होत नाही. म्हणून सर्व पापे फक्त प्रदक्षिणेनेच नष्ट करावीत.

शिवपूजापरोमौनीसत्यादिगुणसंयुतः क्रियातपोजपज्ञानध्यानेष्वेकैकमाचरेत्

शंकरभक्त, मौन धारण करणारा, सत्य व इतर सद्गुणांनी युक्त असावा. त्याने विधी, तप, जप, ज्ञान आणि ध्यान यापैकी प्रत्येक गोष्ट करावी.

ऐश्वर्यंदिव्यदेहश्चज्ञानमज्ञानसंशयः शिवसान्निध्यमित्येतेक्रियादीनांफलंभवेत्

सर्वसत्ता, दिव्य शरीर, ज्ञान, अज्ञान व शंका दूर होणे आणि शंकराचे सान्निध्य — हे सर्व त्या कृतींचे फळ आहे.

करणेनफलंयातितमसः परिहापनात् जन्मनःपरिमार्जित्वाज्ज्ञबुद्ध्याजनितानिच

कृतीमुळे फळ मिळते आणि अज्ञानाचा अंधार दूर होतो. जन्माचे परिणाम दूर करून, ज्ञान व बुद्धीने निर्माण झालेलेही नष्ट होतात.

यथादेशं यथाकालं यथादेहं यथाधनम् यथायोग्यंप्रकुर्वीत क्रियादीञ्छिवभक्तिमान्

शंकरभक्ताने स्थान, काळ, शरीर, संपत्ती आणि योग्यतेनुसार कृती वगैरे कराव्यात.

न्यायार्जितसुवित्तेनवसेत्प्राज्ञः शिवस्थले जीवहिंसादिरहितमतिक्लेशविवर्जितम्

शिवाच्या पवित्र स्थळी, न्यायाने मिळवलेल्या संपत्तीवर, कोणत्याही जीवाला त्रास न देता आणि अनावश्यक कष्ट न करता, शहाणा माणूस राहावा.

पञ्चाक्षरेणजप्तंचतोयमन्नंविदुः सुखम् अथवा ऽहुर्दरिद्रस्यभिक्षान्नंज्ञानदंभवेत्

पंचाक्षरी मंत्र जपलेल्या पाण्याला किंवा अन्नाला शुभ मानतात; किंवा, म्हणतात की गरीबाच्या भिक्षेचे अन्नही ज्ञान देऊ शकते.

शिवभक्तस्यभिक्षान्नंशिवभक्तिविवर्धनम् शंभुसत्रमितिप्राहुर्भिक्षान्नंशिवयोगिनः

शिवभक्ताच्या भिक्षेच्या अन्नामुळे शिवभक्ती वाढते; शिवयोग्याच्या भिक्षेच्या अन्नाला 'शंभूचा दोरा' असे म्हणतात.

येनकेनाप्युपायेनयत्रकुत्रापिभूतले शुद्धान्नभुक्सदामौनीरहस्यं न प्रकाशयेत्

जगात कुठेही, कोणत्याही प्रकारे, नेहमी शुद्ध अन्न शांतपणे खावे आणि त्या गुपिताची कुणाला सांगू नये.

प्रकाशयेत्तुभक्तानांशिवमाहात्म्यमेवहि रहस्यंशिवमंत्रस्यशिवोजानातिनापरः

पण भक्तांना फक्त शिवाचे माहात्म्य सांगावे; शिवमंत्राचे रहस्य फक्त शिवालाच माहीत असते, दुसऱ्याला नाही.

शिवभक्तोवसेन्नित्यंशिवलिंगंसमाश्रितः स्थाणुलिंगाश्रयेणैवस्थाणुर्भवतिभूसुराः

शिवभक्ताने नेहमी शिवलिंगाच्या आश्रयाने राहावे; स्थिर लिंगाचा आश्रय घेतल्याने ज्ञानी लोकही स्थिर होतात.

पूजयाचरलिंगस्यक्रमान्मुक्तोभवेद्ध्रुवम् सर्वमुक्तंसमासेनसाध्यसाधनमुत्तमम्

लिंगाची योग्य रीतीने पूजा केल्याने नक्कीच मुक्ती मिळते; थोडक्यात, सर्व काही मुक्त होते—हेच श्रेष्ठ साधन आणि साध्य आहे.

व्यासेनयत्पुराप्रोक्तंयच्छ्रुतंहिमयापुरा भद्रमस्तुहिवो ऽस्माकं शिवभक्तिर्दृढा ऽस्तुसा

पूर्वी व्यासांनी सांगितलेले आणि मी ऐकलेले जे काही आहे, त्याने आमचे कल्याण होवो आणि आमची शिवभक्ती दृढ राहो.

य इमंपठते ऽध्यायं यः शृणोति नरः सदा शिवज्ञानंसलभतेशिवस्यकृपयाबुधाः

जो कोणी हा अध्याय वाचतो किंवा नेहमी ऐकतो, त्याला शिवाच्या कृपेने शिवज्ञान मिळते.

सूतसूतचिरंजीवधन्यस्त्वंशिवभक्तिमान् सम्यगुक्तस्त्वयालिंगमहिमासत्फलप्रदः

सूत, तुझे आयुष्य दीर्घ असो! तू धन्य आहेस आणि शिवभक्त आहेस. तू लिंगाच्या जे महात्म्य सांगितलेस, ते खरोखरच श्रेष्ठ फळ देणारे आहे.

यत्रपार्थिवमाहेशलिंगस्यमहिमाधुना सर्वोत्कृष्टश्चकथितोव्यासतोब्रूहितंपुनः

आता, व्यासांनी पूर्वी सांगितलेल्या महेशाच्या पार्थिव लिंगाचे श्रेष्ठ माहात्म्य पुन्हा सांग.

शृणुध्वमृषयः सर्वे सद्भक्त्या हरतो खिलाः शिवपार्थिवलिंगस्यमहिमाप्रोच्यतेमया

सर्व ऋषींनो, खरी भक्ती ठेवून ऐका, कारण मी आता शिवाच्या पार्थिव लिंगाचे माहात्म्य सांगतो.

उक्तेष्वेतेषु लिंगेषु पार्थिवं लिंगमुत्तमम् तस्यपूजनतोविप्राबहवः सिद्धिमागताः

या सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे; त्याची पूजा केल्याने अनेक ब्राह्मणांनी सिद्धी मिळवली आहे.

हरिर्ब्रह्मा च ऋषयः सप्रजापतयस्तथा संपूज्य पार्थिवंलिंगंप्रापुःसर्वेप्सितंद्विजाः

हरी, ब्रह्मा, ऋषी आणि प्रजापती यांनीही पार्थिव लिंगाची पूजा करून आपापली इच्छित फळे मिळवली, हे द्विजांनो.

देवासुरमनुष्याश्चगंधर्वोरगराक्षसाः अन्येपिबहवस्तंसंपूज्यसिद्धिंगताःपरम्

देव, असुर, माणसे, गंधर्व, नाग, राक्षस आणि इतर अनेकांनीही त्या लिंगाची पूजा करून श्रेष्ठ सिद्धी मिळवली.

कृतेरत्नमयंलिंगंत्रेतायांहेमसंभवम् द्वापरेपारदंश्रेष्ठंपार्थिवंतुकलौयुगे

कृतयुगात रत्नमय लिंग होते, त्रेतायुगात सोन्याचे, द्वापरयुगात उत्तम पारदाचे, आणि कलियुगात पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे.

अष्टमूर्तिषुसर्वासुमूर्तिर्वैपार्थिवीवराः अनन्यपूजिताविप्रास्तपस्तस्मान्महत्फलम्

सर्व आठ मूर्तींपैकी पार्थिव मूर्ती श्रेष्ठ आहे; हे ब्राह्मणांनो, एकनिष्ठ भक्तीने पूजा केल्यास तपामुळे मोठे फळ मिळते.

यथासर्वेषुदेवेषुज्येष्ठःश्रेष्ठोमहेश्वरः एवंसर्वेषु लिंगेषुपार्थिवंश्रेष्टमुच्यते

जसे सर्व देवांमध्ये महेश्वर श्रेष्ठ आहे, तसे सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ मानले जाते.

यथानदीषुसर्वासुज्येष्ठाश्रेष्ठासुरापगा तथासर्वेषुलिंगेषुपार्थिवंश्रेष्ठमुच्यते

जशा सर्व नद्यां गंगेची श्रेष्ठता आहे, तशी सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ मानलं जातं.

यथासर्वेषुमंत्रेषुप्रणवो हि महान्स्मृतः तथेदंपार्थिवंश्रेष्ठमाराध्यंपूज्यमेवहि

जशा सर्व मंत्रांमध्ये ॐ हा सर्वात मोठा आणि श्रेष्ठ मानला जातो, तसंच हे पार्थिव लिंगही सर्वांत पूज्य आणि आराध्य आहे.