शिवपुराणम्

प्राप्ते कलियुगे घोरे नराः पुण्यविवर्जिताः दुराचाररताः सर्वे सत्यवार्तापराङ्मुखाः

कलियुगात, जेव्हा काळ कठीण येतो, लोक पुण्यरहित होतात, वाईट वर्तनात रमतात, सत्य आणि धर्माकडे पाठ फिरवतात.

परापवादनिरताः परद्रव्याभिलाषिणः परस्त्रीसक्तमनसः परहिंसापरायणाः

इतरांची निंदा करण्यात, दुसऱ्याच्या संपत्तीची इच्छा करण्यात, परस्त्रीप्रेमात आणि इतरांना त्रास देण्यात मग्न राहतात.

देहात्मदृष्टया मूढा नास्तिकाः पशुबुद्धयः मातृपितृकृतद्वेषाः स्त्रीदेवाः कामकिंकराः

शरीर म्हणजे आत्मा अशी चुकीची समजूत बाळगून, नास्तिक, पशुवत बुद्धीचे, आई-वडिलांवर द्वेष करणारे, स्त्री आणि देवांची पूजा करणारे, वासनेचे गुलाम असतात.

विप्रा लोभग्रहग्रस्ता वेदविक्रयजीविनः धनार्जनार्थमभ्यस्तविद्या मदविमोहिताः

ब्राह्मण लोभ आणि मोहाने ग्रासलेले, वेद विकून उपजीविका करणारे, धनासाठी शिक्षण घेणारे, मदाने आणि भ्रमाने भरकटलेले असतात.

त्यक्तस्वजातिकर्माणः प्राय्हशःपरवंचकाः त्रिकालसंध्यया हीना ब्रह्मबोधविवर्जिताः

स्वधर्माचे कर्तव्य सोडून, बहुतेक वेळा इतरांना फसवणारे, त्रिकाळ संध्येला टाळणारे, ब्रह्मज्ञानापासून वंचित असतात.

अदयाः पंडितंमन्यास्स्वाचारव्रतलोपकाः कृष्युद्यमरताः क्रूरस्वभावा मलिनाशयाः

दया नसलेले, स्वतःला पंडित समजणारे, आचार-व्रत सोडणारे, शेतीकामात रमणारे, क्रूर स्वभावाचे आणि दूषित मनाचे असतात.

क्षत्रियाश्च तथा सर्वे स्वधर्मत्यागशीलिनः असत्संगाः पापरता व्यभिचारपरायणाः

तसेच सर्व क्षत्रियही, स्वधर्म सोडणारे, वाईट संगती करणारे, पापात रमणारे आणि व्यभिचारात गुंतलेले असतात.

अशूरा अरणप्रीताः पलायनपरायणाः कुचौरवृत्तयः शूद्राः कामकिंकरचेतसः

हे लोक शूर नाहीत, त्यांना जंगलात राहायला आवडते, पळून जाण्यातच त्यांचा आनंद असतो, ते लहानसहान चोरी करून जगतात आणि त्यांच्या मनावर वासनेचे राज्य असते.

शस्त्रास्त्रविद्यया हीना धेनुविप्रावनोज्झिताः शरण्यावनहीनाश्च कामिन्यूतिमृगास्सदा

त्यांना शस्त्रास्त्रांची माहिती नाही, गायी आणि ब्राह्मण यांना सोडून दिले आहे, त्यांना कुणी आधार नाही, नेहमी वासनेच्या मागे धावणाऱ्या हरणांसारखे असतात.

प्रजापालनसद्धर्मविहीना भोगतत्पराः प्रजासंहारका दुष्टा जीवहिंसाकरा मुदा

त्यांच्याकडे प्रजापालन किंवा योग्य आचरण नाही, ते नेहमी भोगात रमलेले असतात, दुष्टपणे लोकांचा नाश करतात आणि आनंदाने जीवहिंसा करतात.

वैश्याः संस्कारहीनास्ते स्वधर्मत्यागशीलिनः कुपथाः स्वार्जनरतास्तुलाकर्मकुवृत्तयः

वैश्य लोक योग्य संस्कारांशिवाय आहेत, स्वतःचा धर्म सोडायला तयार असतात, चुकीच्या मार्गावर चालतात, फक्त स्वतःच्या फायद्यात रमलेले असतात आणि मापात वर्तनात फसवणूक करतात.

गुरुदेवद्विजातीनां भक्तिहीनाः कुबुद्धयः अभोजितद्विजाः प्रायः कृपणा बद्धमुष्टयः

गुरु, देव किंवा ब्राह्मण यांच्याप्रती त्यांना भक्ती नाही, त्यांची बुद्धी वाईट आहे, बहुतेक वेळा ब्राह्मणांना जेवायला घालत नाहीत, ते कंजूष आणि हात घट्ट असतात.

कामिनीजारभावेषु सुरता मलिनाशयाः लोभमोहविचेतस्काः पूर्तादिसुवृषोज्झिताः

परस्त्रीसोबत संबंध ठेवतात, संगात मन अपवित्र असते, लोभ आणि मोहाने गोंधळलेले असतात, आणि पुण्यकर्मे, दानधर्म सोडून देतात.

तद्वच्छूद्राश्च ये केचिद्ब्राह्मणाचारतत्पराः उज्ज्वलाकृतयो मूढाः स्वधर्मत्यागशीलिनः

तसेच, जे शूद्र ब्राह्मणांचे वर्तन अनुकरण करतात, दिसायला उजळ असले तरी मूर्ख असतात आणि स्वतःचा धर्म सोडायला तयार असतात.

कर्तारस्तपसां भूयो द्विजतेजोपहारकाः शिश्वल्पमृत्युकाराश्च मंत्रोच्चारपरायणाः

ते तप करतात पण द्विजांचा तेज कमी करतात, मुलांचे अकाली मृत्यू घडवतात आणि मंत्रोच्चारातच गुंतलेले असतात.

शीलिग्रामशिलादीनां पूजकाहोमतत्पराः प्रतिकूलविचाराश्च कुटिला द्विजदूषकाः

शिळा, ग्रामदेवता यांची पूजा करणारे, हवनात रमलेले, उलट विचार करणारे, वाकडे आणि द्विजांची निंदा करणारे असतात.

धनवंतः कुकर्माणो विद्यावन्तो विवादिनः आख्यायोपासना धर्मवक्तारो धर्मलोपकाः

धनवान असूनही वाईट कर्म करणारे, विद्वान असूनही भांडकुदळ, धर्मकथा सांगणारे पण प्रत्यक्षात धर्माचा नाश करणारे असतात.

सुभूपाकृतयो दंभाः सुदातारो महामदाः विप्रादीन्सेवकान्मत्वा मन्यमाना निजं प्रभुम्

राजासारखा देखावा करणारे, दिखाऊ, मोठ्या अभिमानाने दान करणारे, ब्राह्मण व इतरांची सेवा स्वतःचे मोठेपण समजतात.

स्वधर्मरहिता मूडाः संकराः क्रूरबुद्धयः महाभिमानिनो नित्यं चतुर्वर्णविलोपकाः

स्वधर्म नसलेले, मूर्ख, मिश्र वंशाचे, क्रूर मनाचे, नेहमीच मोठ्या अहंकाराने वावरणारे आणि चार वर्णांचा नाश करणारे असतात.

सुकुलीनान्निजान्मत्वा चतुर्वर्णैर्विवर्तनाः सर्ववर्णभ्रष्टकरा मूढास्सत्कर्मकारिणः

सद्गृहस्थांत जन्मलेले, स्वतःला श्रेष्ठ समजणारे, चार वर्णांत गोंधळ माजवणारे, सर्व जाती बिघडवणारे आणि मूर्ख असूनही चांगली कर्मे करणारे असतात.

स्त्रियश्च प्रायशो भ्रष्टा भर्त्रवज्ञानकारिकाः श्वशुरद्रोहकारिण्यो निर्भया मलिनाशनाः

बहुतेक स्त्रिया पतिव्रता नसतात, नवऱ्याचा अपमान करतात, सासरच्यांना त्रास देतात, निर्भय असतात आणि अपवित्र अन्न खातात.

कुहावभावनिरताः कुशीलास्स्मरविह्वलाः जारसंगरता नित्यं स्वस्वामिविमुखास्तथा

फसवणूक आणि बनावटपणात रमलेले, कपटात पटाईत, कामवासनेने पछाडलेले, नेहमी परपुरुषांशी संबंध ठेवणारे आणि आपल्या नवऱ्यापासून दूर असतात.

तनया मातृपित्रोश्च भक्तिहीना दुराशयाः अविद्यापाठका नित्यं रोगग्रसितदेहकाः

मुलांना आईवडिलांप्रती भक्ती नसते, त्यांचे मन वाईट असते, ते कधीच विद्या शिकत नाहीत आणि त्यांचे शरीर नेहमी आजारांनी ग्रासलेले असते.

एतेषां नष्टबुद्धीनां स्वधर्मत्यागशीलिनाम् परलोकेपीह लोके कथं सूत गतिर्भवेत्

ज्यांची बुद्धी हरवली आहे आणि जे स्वतःचा धर्म सोडतात, त्यांना या जगात किंवा पुढच्या जन्मात, सूत, कसा मार्ग मिळेल?

इति चिंताकुलं चित्तं जायते सततं हि नः परोपकारसदृशो नास्ति धर्मो परः खलु

अशा विचारांनी आमचे मन नेहमीच अस्वस्थ होते; खरंच, दुसऱ्याचे उपकार करण्यासारखा मोठा धर्म नाही.

लघूपायेन येनैषां भवेत्सद्योघनाशनम् सर्वसिद्धान्तवित्त्वं हि कृपया तद्वदाधुना

कुठल्या सोप्या उपायाने या लोकांचं दुःखाचं ओझं दूर होईल? कृपेने, सर्व तत्त्वांचं खरं ज्ञान कसं मिळेल ते आता आम्हाला सांगावं.

इत्याकर्ण्य वचस्तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् मनसा शंकरं स्मृत्वा सूतः प्रोवाच तान्मुनीन्

त्या पवित्र ऋषींचं बोलणं ऐकून, सूतांनी मनात शंकराचं स्मरण केलं आणि त्या ऋषींना उत्तर दिलं.

साधुपृष्टं साधवो वस्त्रैलोक्यहितकारकम् गुरुं स्मृत्वा भवत्स्नेहाद्वक्ष्ये तच्छृणुतादरात्

सज्जनो, तुम्ही फार चांगला प्रश्न विचारला आहे, जो सगळ्या लोकांच्या हिताचा आहे. गुरूचं स्मरण करून, तुमच्यावरील प्रेमामुळे मी सांगतो, ते लक्षपूर्वक ऐका.

वेदांतसारसर्वस्वं पुराणं शैवमुत्तमम् सर्वाघौघोद्धारकरं परत्र परमार्थदम्

हे उत्तम शैव पुराण म्हणजे वेदान्ताचं सार आणि सर्वस्व आहे. हे सर्व पापांचं नाश करणारं आणि मृत्यूनंतर परम सत्य देणारं आहे.