शिवमहापुराणातील या पवित्र अध्यायात, मंत्रजपाच्या विधी आणि त्यातून मिळणाऱ्या पुण्याचे महत्त्व सांगितले आहे. ब्राह्मणांनी पाच लाख वेळा मंत्राचा जप करावा, तर शूद्रांनी 'नमः' या अक्षरासह पंचवीस लाख वेळा जप करावा, असे निर्देश आहेत. कोणताही द्विज, स्त्री असो वा पुरुष, ब्राह्मण असो किंवा इतर, जेव्हा मंत्रज्ञ होतो, तेव्हा तो शुद्ध होतो. मंत्र जपताना 'नमः' हा शब्द सुरुवातीला किंवा शेवटी जरी आला तरी, दुःखित व्यक्तीने संपूर्ण मंत्र नेहमीच जपावा, आणि स्त्रियांनीही तोच मंत्र योग्य क्रमाने शिकावा, असे गुरुने सांगावे. जप पूर्ण झाल्यावर, साधकाने शिवाला प्रसन्न करण्यासाठी महाभिषेक करावा, अन्नदान करावे आणि शिवभक्तांची पूजा करावी. शिवभक्ताची पूजा केल्याने शिव अत्यंत प्रसन्न होतो; कारण शिव आणि शिवभक्त यांच्यात काहीच फरक नाही—शिवभक्तच शिव आहे. जो शिवस्वरूप मंत्र धारण करतो, तो खरोखरच शिवस्वरूप होतो; शिवभक्ताच्या देहात परमशिव वास करतो. शिवभक्तांची सर्व कर्मे, मंत्राचा योग्य जप चालू असेपर्यंत, वेदकर्मासारखीच मानली जातात. जोपर्यंत मंत्रजप चालू आहे, तोपर्यंत त्या देहात शिवाचा वास असतो, यात शंका नाही. देवी, लिंग हे शिवाचे रूप आहे, आणि भक्तही—स्त्री असो वा पुरुष—शिवाचेच स्वरूप आहे. जोपर्यंत देवी मंत्राचा जप करते, तोपर्यंत शिवाचा वास असतो; ज्ञानी व्यक्तीने स्वयं शब्दस्वरूप असलेल्या शिवाचीच पूजा करावी. शिवस्वरूप झाल्यावर, साधकाने पराशक्तीची पूजा करावी; शाक्त, प्रतिमा, लिंग—even काढलेली किंवा कल्पित असली तरी—त्यांची पूजा करावी. शिवलिंगाला शिव मानावे, आणि स्वतःला शक्तिरूप; तसेच शक्तिलिंग किंवा देवीला शक्तिरूप मानावे, आणि स्वतःला शिवरूप. शिवलिंग हे शब्दरूप आहे, शक्ती ही बिंदुरूप आहे; दोघांचे परस्पर एकत्व जाणावे. शिव आणि शक्ती यांच्या मूळ ऐक्याचे ध्यान करत, त्यांची एकत्र पूजा करावी; शिवभक्त हे मंत्ररूप आणि शिवरूप असल्याने त्यांचीही पूजा करावी. सोळा उपचारांनी पूजा केल्यास साधकाला इच्छित फळ प्राप्त होते; सेवा वगैरे करून लिंगधारी शिवभक्ताची पूजा करावी. ज्ञानी व्यक्तींनी शिवभक्तांना आनंद द्यावा, कारण शिव अत्यंत प्रसन्न होतो; शिवभक्त आणि त्यांच्या पत्नींची दिव्य दांपत्य म्हणून पूजा करावी. अन्न वगैरे अर्पणांनी पाच, दहा किंवा शंभर वेळा पूजा करावी; परंतु जो धन, देह, मंत्र किंवा ध्यान यांत कपट करतो, त्याला शिवशक्तीच्या स्वभावामुळे पुनर्जन्म होत नाही. नाभीखाली ब्रह्माचा भाग, गळ्यापर्यंत विष्णूचा भाग आहे; शिवभक्ताच्या देहातील तोंड हे लिंग मानले जाते. जे योग्य संस्कारांनी मृत्युमुखी पडले किंवा ज्यांना संस्कार मिळाले नाहीत—त्यांच्या पितरांची आणि शिवाची भावपूर्वक पूजा करावी; आद्य मातेला पूजा करून शिवभक्तांचाही सन्मान करावा. पितृलोक प्राप्त केल्यानंतर, मृत्यूनंतर क्रमाक्रमाने मोक्ष मिळतो; कर्मकांड करणाऱ्यांमध्ये तपस्वी श्रेष्ठ आहे. शेकडो तपस्वींमध्ये जप करणारा श्रेष्ठ; हजारो जप करणाऱ्यांमध्ये शिवज्ञ श्रेष्ठ; हजारो शिवज्ञांमध्ये ध्यान करणारा श्रेष्ठ; लक्षावधी ध्यान करणाऱ्यांमध्ये समाधिस्थ श्रेष्ठ. पूजेतील प्रत्येक पुढील अवस्था मागीलपेक्षा श्रेष्ठ असते; या विशेष फळाचे स्वरूप ज्ञानींसाठीही समजणे कठीण आहे. त्यामुळे, शिवभक्ताचा खरा महिमा कोण जाणू शकतो? शिव-शक्तीची पूजा आणि शिवभक्तांचा सन्मान—जो भक्तिभावाने करतो, तो शिवाशी एकरूप होतो. जो हा अर्थपूर्ण, वेदमान्य उपदेश जपतो आणि शिकतो, तो ब्राह्मण शिवज्ञ होतो, शिवासोबत आनंद करतो आणि शिवभक्तांना उपदेश करावा, कारण तो विशेष विद्वान व ज्ञानी असतो. शिवाची कृपा मिळणेही केवळ शिवाच्या करुणेनेच शक्य आहे, हे ज्ञानींनो लक्षात ठेवा. यापुढे देवी विचारते, "सर्व अर्थांचा जाणकार, मला बंधन आणि मोक्षाचे खरे स्वरूप सांग." उत्तर देताना, ऋषी म्हणतात, "बंध, मोक्ष आणि त्याचे उपाय मी सांगतो, मन लावून ऐक." जे आत्मा प्रकृतिपासून सुरू होणाऱ्या आठ बंधनांनी बांधला आहे, तो 'बद्ध' म्हणतात; या आठ बंधनांपासून मुक्त झालेला 'मुक्त' म्हणतो. प्रकृती आणि इतरांच्या आधीन असणे हेच बंधन; त्यापासून मुक्त होणे हेच मोक्ष. बांधलेला आत्मा 'बद्ध', मुक्त झालेला 'मुक्त' असतो. प्रकृती, बुद्धी, गुणांनी युक्त अहंकार, आणि पाच सूक्ष्म तत्त्वे—ही आठ प्रकृतीपासून सुरू होणारी मोजली जातात. या आठ प्रकृतींपासूनच देह निर्माण होतो, आणि तो कर्मजन्य मानला जातो; पुन्हा, कर्मजन्य देहामुळे पुन्हा जन्म आणि कर्म घडतात. देह तीन प्रकारचे असतात: स्थूल, सूक्ष्म आणि कारण. स्थूल देह कृत्यांचा करणारा असतो; सूक्ष्म देह इंद्रियांच्या माध्यमातून भोग देतो. कारण देह आत्म्याच्या कर्मानुसार अनुभवासाठी असतो. पुण्यापापाच्या कर्मांनी सुख-दुःख भोगावे लागते. म्हणून आत्मा कर्माच्या दोऱ्याने पुन्हा पुन्हा बांधला जातो, आणि तीन देहांच्या कर्मामुळे चक्रासारखा फिरत राहतो. या चक्राचा अंत करण्यासाठी चक्रकर्त्याची—शिवाची—पूजा करावी; हे महान चक्र प्रकृतीपासून सुरू होते, आणि शिव सर्व प्रकृतींपलीकडे आहे. खरं तर, परमेश्वर, चक्रकर्त्ता, प्रकृतीपलीकडे आहे; जसा बालक जाणून किंवा न जाणून पाणी पितो, तसा शिवही सर्वावर अधिराज्य करतो. सर्व काही त्याच्या अधीन असल्याने त्याला 'शिव' म्हणतात; तोच सर्वज्ञ, परिपूर्ण, आणि कामनारहित आहे. सर्वज्ञता, संतोष, आद्य ज्ञान, शाश्वत स्वातंत्र्य, अखंड शक्ती आणि अनंत ऊर्जा—या महेश्वराच्या मानसिक संपदा आहेत, ज्या वेदांनी मान्य केल्या आहेत. म्हणून, शिवाच्या कृपेनेच प्रकृतीच्या बंधनातून मुक्तता मिळू शकते; शिवाची कृपा मिळवण्यासाठी फक्त शिवाचीच पूजा करावी.