एकदा, शिवलिंगाची प्रतिष्ठा करण्याचा शुभ प्रसंग आला. सर्व प्रथम, द्वारपालांची—समुद्र, विभद्र, सुनंदा आणि विनंदक—यथाक्रम पूजा करण्यात आली. नंतर, स्नान करून शिवलिंग आणि त्याच्या पिंठाची एकत्रित पूजा केली गेली. त्यानंतर लिंगाला दोन वस्त्र आणि दोन कुशाच्या वलयांनी पूर्णपणे वेढण्यात आले. हळूहळू जल घालत, लिंगाला पूर्वेकडील डोक्याने, खाली दोरी ठेवून, पश्चिमेकडील पिंठासह, वेदीवर ठेवण्यात आले. शुभ चिन्हांनी युक्त असे लिंग तेथे पाच रात्री, किंवा तीन रात्री, किंवा अगदी एक रात्रीसाठीही प्रतिष्ठित केले गेले. त्यानंतर, पुन्हा पूर्वीप्रमाणे शुद्धी करून आणि पूजा करून, उत्सवाच्या विधीनुसार लिंगाला शयनगृहात आणले गेले. शयनगृहाच्या मध्यभागी विश्रांतीसाठी जागा तयार करण्यात आली. शुद्ध जलाने स्नान करून, यथाक्रम पूजा केली गेली. शयनगृहाच्या उत्तर-पूर्व दिशेला, शुद्ध भूमीवर कमळ काढण्यात आले. शिवारूपी पात्र शुद्ध करून, त्यात शिवाचा आवाहन आणि पूजा करण्यात आली. वेदीच्या मध्यभागी शुभ्र कमळ व्यवस्थित काढले गेले; त्याच्या पश्चिमेस चंडिकेचे कमळही अंकित केले गेले. तेथे, लिनन, फुलं किंवा कुशाने शय्या तयार केली गेली आणि त्यावर सुवर्णफूल ठेवण्यात आले. शुभ ध्वनींसह लिंगाला आणून, लाल वस्त्रांच्या जोडप्याने आणि कुशाच्या वलयांनी वेढण्यात आले. पिंठासह लिंगाला पूर्वीप्रमाणे ठेवले गेले; समोर कमळ काढून त्याच्या पाकळ्यांवर यथाक्रम रेखांकन केले गेले. विद्या-पात्रे, शैवी आणि वर्धनी वेदीच्या मध्यभागी ठेवली गेली. तीन कमळांची परिक्रमा करून, श्रेष्ठ द्विजांनी यथाक्रम हवन केले. आठ स्वरूपांची स्थापना पूर्वेकडून सुरुवात करून केली गेली; चार स्वरूपे किंवा दिशानुसार, मंत्रजप करणाऱ्यांनी पठण केले. विरिंचीपासून सुरू होणाऱ्या चार स्वरूपांना हवन अर्पण केले गेले; गुरुने प्रथम हे उत्तर-पूर्व किंवा पश्चिम दिशेला केले. मुख्य होम सात पदार्थांनी यथाक्रम केला; इतर द्विजांनी गुरुच्या एक चौथ्या किंवा अर्ध्या प्रमाणात हवन केले. येथे एकच मुख्य अर्पण करावी, किंवा गुरुने प्रथम पूर्ण हवन करून, तुपाने एकशेआठ अर्पण करावे. शिवाचा हस्त मूळ भागावर, लिंगाच्या टोकावर ठेवावा; शंभर, किंवा त्याचा अर्धा, किंवा चौथा भाग, सात पदार्थांनी यथाक्रम अर्पण करावा. अर्पण करून, लिंग आणि वेदी पुन्हा पुन्हा स्पर्श करावा; पूर्ण अर्पण झाल्यावर, यथाक्रम दक्षिणा द्यावी. गुरुच्या अर्पणाचा चौथा किंवा अर्धा भाग, officiants आणि यजमानांसाठी त्याचा अर्धा; उर्वरित सर्व सदस्यांना त्यांच्या क्षमतेनुसार द्यावे. त्यानंतर, सुवर्ण वृषभ किंवा कुशाचा तुरा खड्ड्यात ठेवावा; माती, जल, गोमयाचे पंचगव्य आणि पुन्हा शुद्ध जल वापरावे. शुद्ध, चंदनलेपित ब्रह्मशिला खड्ड्यात ठेवावी; नऊ शक्तींच्या नावांनी हस्तन्यास करावा. शिवशास्त्रात सांगितलेल्या पद्धतीनुसार, ब्रह्मशिलेवर हरिताळ व अन्य खनिज, बीज, सुगंधी पदार्थ, औषधी ठेवावे, शिंपडावे, लेपावे, स्थापित करावे. गौण लिंगाची स्थापना करून, वृक्षोत्पन्न दूध ओतावे; ते स्थिर झाले की, त्याचे त्याग करून, लिंग ब्रह्मशिलेवर ठेवावे. पूर्वेकडील उत्तम जल थोडं, मूळ मंत्राने ठेवावे; पिंठ जोडून, शाक्त मूळ मंत्र आठवावा. निर्धारित वस्तूंनी बांध बांधावा, जागा शुद्ध करावी, अर्घ्य आणि पुष्प अर्पण करून पुन्हा पडदा लावावा. लिंगासमोर, यथायोग्य, प्रतिष्ठा झाल्यानंतर, विश्रांतीस्थळावरून पात्रे आणून यथाक्रम मांडावी. मग, महापूजा सुरू करून, दहा पात्रांची पूजा, शिवमंत्र आठवून, शिवपात्रातील जलात करावी. अंगठा आणि अनामिका जोडून, मंत्रजप करून, लिंगाच्या उत्तर-पूर्व भागात ते ठेवावे. शक्ती, विद्या, विद्याधिपती यथाक्रम लिंगाच्या पिंठात ठेवावे, आणि शिवजलाने लिंगाची प्रतिष्ठा करावी. पिंठ वाढवायचे असल्यास, विद्याधिपतींच्या कलशांनी पिंठ आणि लिंग पुन्हा लेपावे; नंतर, आसनाची तयारी, आधारापासून सुरू करावी. पाच भागांची स्थापना करून, तेजस्वी लिंगाचे ध्यान करावे; पूर्व किंवा उत्तर दिशेला, हात जोडून, शिव आणि देवीचे प्रत्यक्ष आवाहन करावे. शिव, वृषभावर किंवा आकाशातील दिव्य रथावर, सर्व अलंकारांनी शोभायमान, देवीसोबत, सर्व शुभ ध्वनींनी युक्त, स्मरण करून, प्रकट होतात. ब्रह्मा, विष्णु, महेश, सूर्य, इंद्र आणि इतर देव-दानवांनी वेढलेले, आनंदाने भरलेले, हात व डोके नम्रतेने झुकवलेले. सर्व बाजूंनी त्यांनी स्तुती, नृत्य आणि नामोच्चार केले; मग, पाच अर्पणांची पूजा पूर्ण केली गेली. पाच अर्पणांपेक्षा श्रेष्ठ विधी नाही; लिंगासारखेच मूर्तींची प्रतिष्ठा सर्वत्र करावी. लक्षणांच्या चिन्हांकनाच्या वेळी, नेत्रोन्मीलन विधी करावी; जलात स्नान करून, मूर्तीला उलट ठेवून विश्रांती द्यावी. मंत्रांनी, जलपात्रावर विश्रांती घेतल्याचा भाव मनात एकत्र करावा; तयार निवास असलेली मूर्ती 'प्रतिष्ठित', अन्यथा 'अप्रतिष्ठित' म्हणावी. जो सक्षम आहे, त्याने निवास तयार करून प्रतिष्ठा विधी करावा; जो असमर्थ आहे, त्यानेही लिंग किंवा मूर्ती प्रतिष्ठित करावी. त्यानंतर, आपल्या क्षमतेनुसार शिवमंदिर बांधावे; मी पुन्हा घरातील पूजा व सर्वोच्च प्रतिष्ठा विधी सांगणार आहे. शुभ चिन्हांनी युक्त लहान मूर्ती किंवा लिंग तयार करून, सूर्य उत्तरायणात प्रवेश करतो, त्या शुभ दिवशी, शुक्ल पक्षात प्रतिष्ठा करावी.