एक साधक आपल्या शरीरावर मंत्र प्रतिष्ठा आणि संबंधित विधी करून, शिवाचे मूर्त स्वरूप मनात ध्यान करतो — जो अस्तित्व आणि अनास्तित्वाच्या पलीकडे आहे. अशा प्रकारे ध्यान केल्यानंतर, बाह्य पूजा मनाने करावी आणि नंतर नाभीमध्ये अग्निहोत्राची कल्पना करावी, ज्यात समिधा, तूप इत्यादींचा समावेश असतो. शिवाचे ध्यान कपाळाच्या मध्यभागी, शुद्ध दीपशिखेच्या स्वरूपात करावे; हे ध्यान शरीरात किंवा स्वतंत्रपणे, शुभ ध्यान किंवा योगाने करता येते. अग्निहोत्र संपल्यावरही हीच नियमावली सर्वत्र लागू होते; मानसिक पूजा पूर्ण केल्यानंतर, भगवानाची पूजा लिंगात, वेदीवर किंवा अग्नीमध्ये करावी. पूजेच्या जागेवर, शुद्धीकरणासाठी मूलमंत्राने शिंपण करावे आणि चंदनाच्या सुवासिक पाण्यात फुल ठेवावे. शस्त्राच्या सहाय्याने विघ्न दूर करावे आणि कवचाने झाकावे; नंतर शस्त्र सर्व दिशांना फेकून, पूजा जागा तयार करावी. तिथे कुशा घालून, शिंपण व इतर विधीने स्वच्छ करावे; सर्व पात्रे आणि पूजेसाठी लागणारी सामग्री शुद्ध करावी. शिंपण पात्र, पाद्य पात्र, आचमन पात्र आणि अर्पण पात्र — ही चार पात्रे व्यवस्थित मांडावी. धुलाई, शिंपण आणि निरीक्षण करून शुभ पाणी त्यात घालावे; सर्व पूजासामग्री उपलब्धतेनुसार ठेवावी. रत्न, चांदी, सोने, सुवासिक द्रव्ये, फुले, तांदूळ, फळे, अंकुर, कुशा — ही विविध पूजासामग्री आहेत. स्नानाच्या पाण्यात आणि विशेषतः पिण्याच्या पाण्यात, फुले व इतर शीतल व सुखद वस्तू ठेवाव्यात. पाद्य पाण्यात वेटिवर, चंदन, जाई, कोल, कर्पूर, बहुमूल आणि तमाळ घालावे. आचमन पात्रात, विशेषतः दळून, वेलची, कर्पूर आणि चंदन सर्व पात्रात घालावे. अर्पण पात्रात कुशाची पाती, तांदूळ, ज्वारी, तीळ, तूप, मोहरी, फुले आणि भस्म ठेवावे. शिंपण पात्रात कुशफुले, ज्वारी, बहुमूल, तमाळ आणि भस्म योग्य क्रमाने ठेवावे. प्रत्येक जागी मंत्र ठेवावा, बाह्य कवचाने लपेटावे, शस्त्राने रक्षण करावे आणि गायीच्या हस्तमुद्रेचा प्रदर्शन करावे. सर्व पूजासामग्री शिंपण पात्रातील पाण्याने शिंपावे, मूलमंत्राने शुद्ध करावे आणि विधीने सर्व क्रिया पार पाडाव्यात. एकच शिंपण पात्र उपलब्ध असेल, तर त्याने अर्पण पाण्याची तयारी करावी, प्रथा प्रमाणे. नंतर, प्रवेशद्वाराच्या दक्षिण बाजूला गणेशाची योग्य क्रमाने भोजन व अर्पणाने पूजा करावी. अंतराळाचा अधिपती नंदी, जो सर्व अलंकारांनी सजलेला आणि सुवर्ण पर्वतासारखा तेजस्वी आहे, त्याची योग्य प्रकारे पूजा करावी. तो सौम्य आहे, शिरावर अर्धचंद्र आहे, तीन डोळे, चार हात, चमकणारा त्रिशूल, हरिण, तीक्ष्ण दंड धारण करतो आणि स्वामी आहे. त्याचे मुख चंद्राच्या गोलासारखे किंवा हरिच्या मुखासारखे आहे. प्रवेशद्वाराच्या उत्तर बाजूला त्याच्या पत्नीची, वायूच्या कन्येची पूजा करावी. माता सुयशा, जी सद्गुणी, व्रतासक्त आणि पादपूजनात तल्लीन आहे, तिची पूजा करून परमेश्वराच्या अंतराळात प्रवेश करावा. लिंगाची पूजा त्या पदार्थांनी करून, वापरलेली अर्पणे दूर करावी, लिंग धुवावे आणि त्याच्या शिरावर फुल ठेवून शुद्धीकरण करावे. फुल हातात धरून, मंत्रशुद्धीसाठी शक्तिशाली मंत्र म्हणावा; उत्तर-पूर्व दिशेला चंडाची पूजा करून, वापरलेली अर्पणे दूर करावी. नंतर आसन, आधार वगैरे योग्य क्रमाने मांडावे; पृथ्वीखाली शुभ, काळ्या रंगाच्या आधारशक्तीचे ध्यान करावे. तिच्या समोर, अनंत, पांढऱ्या रंगाचा, पाच फणांचा, आकाश चाटणारा नागरूप कल्पना करावी. तिच्या वर, शुभ, चार पायांचा, पाटासारखा आसन आहे; चार आधार — धर्म, ज्ञान, वैराग्य आणि ऐश्वर्य — आहेत. हे आधार दक्षिण-पूर्वपासून अनुक्रमे पांढरे, लाल, पिवळे आणि काळे आहेत; अधर्म वगैरे पूर्व ते उत्तर दिशेने क्रमाने ठेवावेत. त्याचे अंग राजरत्नासारखे आहेत; त्यावर शुद्ध, पांढऱ्या रंगाचे कमलासन आच्छादन आहे. या कमलाला आठ पाकळ्या आहेत, अणिमा पासून आठ शक्ती; डावीकडून केशर म्हणजे रुद्र व डावी शक्ती आहेत. बीजही त्या शक्तींचेच आहेत, उन्मनीपर्यंत; अंतरंग पात्र हे सर्वोच्च वैराग्य, दांड म्हणजे शिवस्वरूप ज्ञान. गड्डी, जी शिव आणि धर्मस्वरूप आहे, ती अंतरंग पात्राच्या शेवटी तीन वर्तुळात आहे; त्या वर, आत्मा वगैरे तीन तत्त्वे आसन आहेत. सर्व आसनांवर, विविध आच्छादने घालून, दिव्य, शुद्ध ज्ञानाने चमकणारे आरामदायक आसन ठेवावे. आवाहन, प्रतिष्ठा, आवरण, दर्शन आणि नमस्कार, हस्तमुद्रा वेगवेगळ्या करून कराव्यात. नंतर पाद्य, आचमन, अर्पण, सुवास, फुले; मग धूप, दीप, पान अर्पण करावे आणि शिवाला विश्रांती द्यावी. किंवा, आसन व प्रतिमा अशी पूर्ण मांडणी करून, मूलमंत्र आणि इतर ब्रह्मा मंत्रांनी पूर्तता करावी. नंतर शिव आणि देवीचे आवाहन करावे; भगवान, स्थिर, अविनाशी, शुद्ध स्फटिकासारखा तेजस्वी. तो सर्व जगाचा कारण आहे, सर्व जगांचा सार, सर्वोच्च आहे.