एका शुभ दिवशी, ध्यान करणारा साधक आपल्या अंतःकरणात भगवान शंकराचे स्मरण करतो. त्यांच्या हातात वरद आणि अभय मुद्रा आहे, हातावर हरिणचिन्ह आहे, गळ्यात व हातात सर्पांची सुंदर अलंकारांची माळ आहे आणि त्यांच्या गळ्यातील निळा रंग अत्यंत आकर्षक आहे. या अद्वितीय, अतुलनीय महादेवांच्या डाव्या बाजूला त्यांची दिव्य पत्नी, महादेवी, आपल्या सेवकांसह विराजमान आहे. ही देवी, तिच्या पूर्णपणे उमललेल्या निळ्या कमळाच्या पाकळ्यांसारख्या मोठ्या व लांब डोळ्यांनी, पूर्ण चंद्रासारख्या तेजस्वी चेहऱ्याने आणि काळ्या कुरळ्या केसांनी शोभते. तिचे शरीर निळ्या कमळाच्या पाकळ्यांसारखेच सुंदर आहे, डोक्यावर अर्धचंद्र आहे, तिची वक्षस्थळे अत्यंत पूर्ण, टवटवीत, आणि चमकदार आहेत. तिच्या कंबर slim आहे, नितंब रुंद आहेत, ती पिवळ्या रेशमी वस्त्रांनी सुशोभित आहे, अंगावर सर्व अलंकार आहेत आणि कपाळावर तेजस्वी शुभचिन्ह आहे. तिचे केस सुरेख जुळवलेले आहेत आणि विविध फुलांनी सजवलेले आहेत. तिचे रूप सर्व बाजूंनी सौम्य, सुसंगत आहे आणि चेहऱ्यावर लाजरेपणाचा हलका भाव आहे. तिच्या उजव्या हातात सुवर्ण कमळ आहे, दुसऱ्या हातात ती दंड टेकवून बसली आहे आणि ती भव्य सिंहासनावर विराजमान आहे. ती पाशविच्छेदक (बंधन तोडणारे अस्त्र) धरून आहे आणि तिच्या रूपात साक्षात् अस्तित्व, चैतन्य व आनंद प्रकटतो. या प्रकारे, शुभ आसनावर विराजमान असलेल्या या शिव-शक्तीचे मनोभावे ध्यान करावे. सर्व भावनांनी, भक्तीने आणि मनाच्या पुष्पांनी त्यांची पूजा करावी. किंवा, साधक आपल्या इच्छेनुसार भगवानाची दुसरी कोणतीही दिव्य रूपे—शिवी, सदाशिव, महेश्वरी, षड्विंशका किंवा श्रीकंठ—याप्रमाणे ध्यान करू शकतो. मंत्रप्रक्षालन आणि अन्य संस्कार स्वतःच्या देहावर करून, या रूपात मूर्तिमंत शिवाचे ध्यान करावे, जे सगुण-निर्गुण स्वरुपाहूनही परे आहेत. अशा प्रकारे ध्यान केल्यानंतर, बाह्य पूजा मनाने करावी. त्यानंतर, नाभीमध्ये समिधा, तूप इत्यादींनी होमाची कल्पना करावी. मग, भुवयांच्या मध्ये शुद्ध दीपशिखेसारख्या रूपात शिवाचे ध्यान करावे. ही ध्यान-योगाची पद्धत शरीरात किंवा स्वतंत्रपणे, शुभ योगाने करावी. होमसमाप्तीनंतरही, हीच पूजा सर्वत्र लागू होते. संपूर्ण मानसिक पूजाक्रम पूर्ण केल्यानंतर, शिवलिंगात, वेदीवर किंवा अग्नीत भगवानाची पूजा करावी. पूजास्थान शुद्ध करण्यासाठी बीजमंत्रांनी पाणी शिंपडावे, त्यावर चंदनमिश्रित पाण्यात फुल ठेवावे. शस्त्रद्वारे विघ्न दूर करावीत आणि कवचाने सर्व बाजूंनी रक्षण करावे. मग, शस्त्र सर्व दिशांना फेकून, पूजास्थान सिद्ध करावे. त्या ठिकाणी कुशा घालून, शिंपडण्या व इतर विधींनी स्वच्छ करावे. सर्व पात्रे व पूजेची सामग्री शुद्ध करावी. शिंपडण्याचे पात्र, पाद्यपात्र, आचमनपात्र—ही चार पात्रे नीट मांडावीत. धुणे, शिंपडणे, तपासणी केल्यानंतर त्यात शुभ पाणी भरावे. उपलब्धतेनुसार सर्व पवित्र वस्तू ठेवा—रत्ने, चांदी, सोने, सुगंधी द्रव्ये, फुले, अक्षता, फळे, कोंब, कुशा. अभिषेकाच्या पाण्यात आणि विशेषतः पिण्याच्या पाण्यात, गार व सुगंधी फुले इत्यादी ठेवावीत. पाद्यपाण्यात वाळा, चंदन, जाई, कोला, कर्पूर, बहुमूल, तमाळ इत्यादी टाकावीत. आचमनपात्रात, विशेषतः चांगले दळून, वेलची, कर्पूर, चंदन ठेवावीत. नैवेद्यपात्रात कुशफुले, अक्षता, जौ, तीळ, तूप, मोहरी, फुले, भस्म ठेवावीत. शिंपडण्याच्या पात्रात कुशफुले, जौ, बहुमूल, तमाळ, भस्म योग्य क्रमाने ठेवावीत. प्रत्येक ठिकाणी मंत्र स्थापन करावा, बाहेरून कवच घालावे, शस्त्राने रक्षण करावे आणि गोमुद्रा दाखवावी. सर्व पूजेच्या वस्तूंना शिंपडण्याच्या पात्रातील पाण्याने शुद्ध करावे, बीजमंत्रांनी शुद्ध करावे आणि सर्व विधी नीट पार पाडावेत. कधी कधी एकच शिंपडण्याचे पात्र असेल, तर त्याच्याने नैवेद्यपाणी तयार करावे, ही प्रथा आहे. मग, दक्षिण प्रवेशद्वारी, योग्य क्रमाने, अन्न व नैवेद्याने विनायकाची पूजा करावी. नंतर, अंतराळातील नंदी या देवाची पूजा करावी, जो सर्व अलंकारांनी सुशोभित आहे आणि सुवर्ण पर्वतासारखा तेजस्वी आहे. तो सौम्य, अर्धचंद्रमुकुटधारी, त्रिनेत्री, चतुर्भुज आहे, त्याच्या हातात तेजस्वी त्रिशूळ, हरिण, तीक्ष्ण दंड आहे आणि तो स्वामी आहे. त्याचे मुख चंद्रमंडलासारखे किंवा हरिच्या मुखासारखे आहे. प्रवेशद्वाराच्या उत्तरेस, त्याची पत्नी, वायुपुत्री, हिची पूजा करावी. आई सुयशा, जी सदाचारिणी, व्रतपालक आणि पादप्रक्षालनात तल्लीन आहे, तिचीही पूजा करावी. मग परमेश्वराच्या अंतराळात प्रवेश करावा. लिंगाची पूजाविधी पार पाडावी, वापरलेली नैवेद्ये बाजूला काढावी, लिंग धुवून त्याच्या शिरावर फुल ठेवून शुद्धी करावी. फुल हातात घेऊन, मंत्रशुद्धीसाठी मंत्राचा उच्चार करावा. उत्तर-पूर्व दिशेला चंड या देवाची पूजा करावी आणि वापरलेली नैवेद्ये दूर नेण्याची व्यवस्था करावी. नंतर आसन, आधार इत्यादी योग्य क्रमाने मांडावीत. पृथ्वीखाली शुभ, काळ्या रंगाची आधारशक्ती ध्यानात घ्यावी. तिच्या समोर, पांढऱ्या रंगाचा, पाच फणांचा, आकाश चाटणारा, अनंत वलयाकार सर्प ध्यानात आणावा. तिच्या वर, शुभ, चार पायांचा, पाटासारखा आसन आहे. या चार आधारांचे नावे—धर्म, ज्ञान, वैराग्य आणि ऐश्वर्य—आहेत. हे चार आधार अनुक्रमे पांढरे, लाल, पिवळे आणि काळे रंगाचे आहेत आणि आग्नेय दिशेपासून क्रमाने आहेत. अधर्म वगैरे पूर्व दिशेपासून उत्तर दिशेपर्यंत योग्य क्रमाने ठेवावेत. अशा प्रकारे, या शास्त्रीय पूजाविधीचा संपूर्ण क्रम साधक श्रद्धेने आणि शुद्धतेने पार पाडतो.