एकदा, शिवपुराणात सांगितल्याप्रमाणे, परमेश्वर आणि देवीची पूजा बाह्य अर्पणांनी करावी, किंवा लिंगात किंवा कृत्रिम रूपातही नेहमी पूजा करता येते. अग्नीमध्ये, यज्ञवेदीवर, किंवा आपल्या श्रद्धेनुसार आणि सामर्थ्यानुसार, बाह्य आणि आंतरिक अशा दोन्ही प्रकारे परमेश्वराची पूजा करावी; आंतरिक पूजेला समर्पित असाल, तर बाह्य पूजा करावी किंवा करू नये. शिवाने स्वतः देवीला शिकविलेली पूजा पद्धती, आता थोडक्यात सांगितली जाते. आंतरिक पूजा अग्नीहवन पूर्ण होईपर्यंत करावी किंवा करू नये; त्यानंतर बाह्य पूजा करावी. त्या ठिकाणी, मनात अर्पणांची कल्पना करून, ती शुद्ध करून, गणपतीचे ध्यान करावे आणि शास्त्रानुसार त्याची पूजा करावी. उजव्या आणि डाव्या बाजूला, नंदी आणि सुयश यांची पूजा करावी; मनात योग्य रीतीने त्यांना पूजून, बुद्धिमान व्यक्तीने आसनाची व्यवस्था करावी. पूजा आणि तत्सम कृत्यांनी युक्त, सिंहासन किंवा शुद्ध कमलासन, आणि तीन तत्त्वांसह आसन घेऊन, त्या आसनावर शिव आणि त्यांची अर्धांगिनी, अत्यंत मोहक, सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त, प्रत्येक अंगाने सुंदर, यांचे ध्यान करावे. ते सर्व गुणांनी संपन्न, सर्व अलंकारांनी सजलेले, लाल तोंड, हात आणि पाय, आणि जास्वंदी व चंद्रासारखे हसरे मुख असलेले आहेत. शुद्ध स्फटिकासारखे, तीन नेत्र कमलासारखे, चार हात, उत्तम अंग, आणि सुंदर अर्धचंद्र धारण केलेले. हातात वरद आणि अभय मुद्रा, हरणचिन्ह, नागांच्या माळा आणि कंगनांनी सजलेले, सुंदर निळा गळा असलेले, अद्वितीय, सेवक आणि मंडळींसह, अशा शिवाचे ध्यान करावे; त्याच्या डाव्या बाजूला महान देवीचे ध्यान करावे. देवीचे नेत्र पूर्ण फुललेल्या निळ्या कमलाच्या पाकळ्यांसारखे, पूर्ण चंद्रासारखे मुख, गडद, कुरळ्या केस, निळ्या कमलाच्या पाकळ्यांसारखी कांती, अर्धचंद्र मुकुट, अत्यंत भरदार, उंच, चमकदार स्तन, सडपातळ कंबर, रुंद कटी, सुंदर पिवळ्या वस्त्रांनी सजलेली, सर्व अलंकारांनी अलंकृत, कपाळावर चमकदार चिन्ह, सुंदर फुलांनी सजलेले केस, सर्व अंगात समरसता, आणि मुखावर लाजेचा स्पर्श. देवी उजव्या हातात चमकदार सुवर्ण कमल धरते, दुसऱ्या हातात दंड ठेवते, आणि ती महान सिंहासनावर विराजमान आहे. ती पाशविच्छेदक धारते, अस्तित्व, चैतन्य आणि आनंदरूप प्रकट करते. अशा शुभ आसनावर देव आणि देवीचे ध्यान करावे. सर्व अर्पण आणि भक्तीने, मनाच्या फुलांनी पूजा करावी; किंवा, अशाच प्रकारे, परमेश्वराचा दुसरा कोणताही रूप कल्पना करून पूजा करावी. शिवी, सदाशिव, सर्वोच्च माहेश्वरी, षड्विंशका किंवा श्रीकंठ, अशा कोणत्याही रूपात. आपल्या शरीरावर मंत्रप्रतिष्ठा वगैरे करून, या स्वरूपात शिवाचे ध्यान करावे, जो सत्व आणि असत्व यापलीकडे आहे. असे ध्यान करून, मग बाह्य पूजा मनाने करावी; त्यानंतर, नाभीमध्ये, अग्नीहवनाची कल्पना करावी—काष्ठ, तूप इत्यादींसह. शिवाचे ध्यान भ्रूमध्यात, शुद्ध दीपज्योतीच्या रूपात करावे; शरीरात किंवा स्वतंत्रपणे, शुभ ध्यान किंवा योगामध्ये. अग्निहवनाच्या समाप्तीला, हीच नियम सर्वत्र लागू होतो; मग, संपूर्ण मानसिक पूजा क्रम पूर्ण करून, भगवानाची पूजा लिंगात, वेदीवर किंवा अग्नीमध्ये करावी. पूजा स्थळ शुद्ध करण्यासाठी, मूलमंत्राने शिंपडावे, आणि चंदनाच्या सुवासिक पाण्यात फुल ठेवावे. शस्त्राने विघ्न दूर करावे आणि कवचाने झाकावे; मग, शस्त्र सर्व दिशांना फेकून, पूजा स्थळ तयार करावे. तिथे कुशा घालून, शिंपडून आणि इतर विधी करून स्वच्छ करावे; सर्व पात्र शुद्ध करावे आणि सामग्रीची शुद्धता सुनिश्चित करावी. शिंपडण्याचे पात्र, पाय धुण्याचे पात्र, पाणी पिण्याचे पात्र—ही चार पात्र ठेवावीत. धुणे, शिंपडणे, निरीक्षण करून, शुभ पाणी त्यात घालावे; उपलब्ध असलेली सर्व पूजासामग्री ठेवावी. रत्ने, चांदी, सुवर्ण, सुवासिक पदार्थ, फुले, तांदूळ, फळे, अंकुर, कुशा—ही सर्व विविध पूजासामग्री आहेत. स्नानाच्या आणि पिण्याच्या पाण्यात, फुले आणि अशाच थंड, मनाला प्रसन्न करणाऱ्या वस्तू ठेवाव्यात. पाय धुण्याच्या पाण्यात, वाळा, चंदन, जास्वंद, कोला, कर्पूर, बहुमूल, तमाल ठेवावे. पाणी पिण्याच्या पात्रात, विशेषतः दळून, वेलची, कर्पूर, चंदन सर्व पात्रात ठेवावे. होमाच्या पात्रात, कुशा, तांदूळ, ज्वारी, तीळ, तूप, मोहरी, फुले, भस्म ठेवावे. शिंपडण्याच्या पात्रात, कुशा, ज्वारी, बहुमूल, तमाल, भस्म योग्य क्रमाने ठेवावे. प्रत्येक ठिकाणी, मंत्र ठेवावा, बाहेरून कवचाने गुंडाळावे, मग शस्त्राने रक्षण करावे, आणि गायीच्या हस्तमुद्रा दर्शवावी. सर्व पूजासामग्री शिंपडण्याच्या पात्रातील पाण्याने शिंपडावी, मूलमंत्राने शुद्ध करावी, आणि विधी नीट पार पाडावेत. जर एकच शिंपडण्याचे पात्र सर्व क्रियांमध्ये असेल, तर उत्तम साधकाने त्याने अर्पणाचे पाणी तयार करावे, प्रचलित पद्धतीप्रमाणे. मग, गणपतीची पूजा अन्न आणि अर्पणांनी योग्य क्रमाने, प्रवेशद्वाराच्या दक्षिण बाजूला करावी. अशा रीतीने, शिवपुराणातील पूजा विधी श्रद्धा आणि भक्तीने पार पाडावी.