एक साधक, रोग आणि अशुभ गोष्टी दूर करण्यासाठी, आपल्या जिभेच्या टोकावर प्रकाशाचा तेजस्वी गोळा ध्यानात ठेवतो. तो आपल्या पायांना स्वच्छ धुतो आणि हातांना चंदन लावतो. मग हातांची शुद्धी करून हात-न्यासाची प्रक्रिया सुरू करतो. न्यास तीन प्रकारांचा आहे: पालन, सृष्टी आणि संहार. घरातील पुरुषांसाठी पालन-न्यास, ब्रह्मचारींसाठी सृष्टी-न्यास, आणि संन्यासी व वनवासींसाठी संहार-न्यास सांगितला आहे. पतीशिवाय असलेल्या विवाहित महिलांसाठी पालन-न्यास लागू आहे. कुमारिकांसाठी सृष्टी-न्यासाची विशेष प्रक्रिया आहे: अंगठ्यापासून लहान बोटापर्यंत हा पालन-न्यास असतो. उजव्या अंगठ्यापासून डाव्या अंगठ्यापर्यंत सृष्टी-न्यास, आणि उलट क्रमाने संहार-न्यास केला जातो. ‘न’ ते ‘म’ पर्यंतचे अक्षर, बिंदूसह, बोटांवर क्रमाने ठेवायचे. शिवाला तळहात आणि अनामिकेवर स्थापित करायचे. शस्त्र-न्यास करून, शस्त्र-मंत्र दहा दिशांमध्ये स्थानिक करायचे. पंचमहाभूतांचे अधिपती, त्यांच्या चिन्हांसह, पाच कलांसह—निवृत्तीपासून सुरू—हृदय, कंठ, तालु, भ्रूमध्ये आणि शिरोमणी येथे स्थापित करायचे. प्रत्येक कलाला त्याच्या बीजाक्षराने बांधून, त्या बीजात ध्यान करायचे. शुद्धीकरिता पंचाक्षरी मंत्राचा जप करायचा. गुणांच्या संख्येनुसार श्वास रोखून, शस्त्र-मंत्र व शस्त्र-मुद्राने भूतांचे गाठी तोडायच्या. श्वास सुषुम्ना मार्गाने वर पाठवून, आत्म्याला शिरोमणी द्वारे बाहेर काढून शिवाच्या तेजात एकत्र करायचे. श्वासाने शरीर कोरडे करून, काळाग्निने ते जाळायचे; मग श्वासाच्या वरच्या प्रवाहाने कलांचा संग्रह करायचा. शरीर जाळून आणि विलीन करून, कलांना समुद्राशी स्पर्श करून, शरीराला अमृताने भरून, पूर्वस्थितीत आणायचे. पुन्हा कलांची सृष्टी न करता, राखेवरही अमृताचा प्रवाह करायचा. ज्ञानमय शरीरात, दिव्याच्या ज्योतीसारखा शिवातून उत्पन्न झालेला आत्मा ब्रह्मरंध्राशी एकत्र करायचा. शरीरात प्रवेश केलेल्या त्या आत्म्याचे हृदयाच्या कमळात ध्यान करायचे आणि ज्ञानमय शरीरावर अमृताचा वर्षाव करायचा. मग हातांची शुद्धी करून हात-न्यास, आणि महा-मुद्राचा उपयोग करून शरीर-न्यास करायचा. शिवाने शिकवलेल्या पद्धतीने अंग-न्यास करून, हात, पाय आणि इतर सांध्यांवर अक्षरांचे स्थानिक करायचे. पुढे, सहा अंगांचे आणि सहा वर्गांचे स्थानिक करायचे; मग दक्षिण-पूर्व दिशेपासून दिशांचे बांधकाम करायचे. पर्यायी पद्धतीने, फक्त पाच अंगांचे (डोकेपासून) किंवा सहा अंगांचे स्थानिक करता येते, भूतांची शुद्धी वगैरे टाळून. अशा संक्षिप्त शुद्धीने शरीर आणि आत्मा शुद्ध करून, शिवस्थिती प्राप्त करून, परमेश्वराची पूजा करावी. वेळ कमी असो, मन अस्थिर असो, तरीही, सांगितलेल्या पद्धतीने विस्ताराने स्थानिक विधी करावा. यामध्ये प्रथम अक्षरांचे स्थानिक, नंतर ब्रह्माचे, त्यानंतर प्रणवाचे, आणि त्यानंतर हंसाचे स्थानिक करायचे. पाचवा, ज्ञानी लोकांनी सांगितलेला, पंचाक्षरी मंत्राचा स्थानिक आहे; यात पूजा वगैरे कार्यात एक किंवा अनेक स्थानिक करता येतात. ‘अ’ अक्षर डोक्यावर, ‘आ’ कपाळावर, ‘इ’ आणि ‘ई’ डोळ्यांवर, ‘उ’ आणि ‘ऊ’ कानांवर, ‘ऋ’ आणि ‘ॠ’ गालांवर, ‘ऌ’ आणि ‘ॡ’ नाकपुड्यांवर, ‘ए’ आणि ‘ऐ’ ओठांवर, ‘ओ’ आणि ‘औ’ दातांच्या दोन रांगांवर क्रमाने ठेवायचे. ‘अं’ जिभेवर, आणि मग तालुवर योग्यतेनुसार; ‘क’ पासून सुरू होणारा वर्ग उजव्या हाताच्या पाच सांध्यांवर, ‘च’ पासून सुरू होणारा वर्ग डाव्या हाताच्या सांध्यांवर, ‘ट’ आणि ‘त’ वर्ग दोन्ही पायांच्या सांध्यांवर ठेवायचे. ‘प’ आणि ‘फ’ बगल व पाठ, ‘ब’ आणि ‘भ’ नाभीवर, ‘म’ हृदयावर आणि पुढे त्वचा व इतर ठिकाणी अक्षरांचे स्थानिक करायचे. ‘य’ ते ‘स’ पर्यंतची अक्षरे शरीरातील सात द्रव्यांवर ठेवायची; ‘हं’ हृदयात, ‘क्ष’ भ्रूमध्ये. अशा पद्धतीने, पन्नास रुद्रांच्या मार्गानुसार अक्षरांचे स्थानिक करून, पाच ब्रह्मांचे अंग, मुख आणि भागांनुसार स्थानिक करायचे. हात वगैरे अंगांचे स्थानिक क्रमाने करून, किंवा न करता, त्यांना डोके, मुख, हृदय, गुप्तांग आणि पायांवर स्थापित करायचे. मग वरच्या बाजूला, चेहऱ्यांना वर आणि पश्चिम दिशेने ठेवायचे; ईशानाच्या पाच शक्ती पाच श्वेत भागात एकेक करून स्थानिक करायच्या. पुढे, चार चेहऱ्यांमध्ये, पूर्व दिशेपासून क्रमाने, पुरुषाच्या चार शक्ती स्थानिक करायच्या. हृदय, कंठ, खांदे, नाभी, पोट, पाठ, छाती, पाय आणि हात यामध्ये अघोराच्या आठ शक्ती ठेवायच्या. नंतर, दोन बाजूंमध्ये, गुदद्वार, जननेंद्रिय, गुडघे, पोटरी, कंबर, कमरेचे भाग, बगल—या ठिकाणी वामदेवाच्या दहा शक्ती ध्यानात ठेवायच्या. योग्य क्रमाची जाण असलेला साधक नाक, डोके आणि हातांवर शक्ती स्थानिक करतो; अशा प्रकारे, एकूण अडतीस शक्ती क्रमाने स्थापित करतो. नंतर, प्रणवाच्या पद्धतीची जाण असलेला साधक, प्रणव स्थानिक दोन्ही हात, कोपरे आणि मनगटांवर करतो. बगल, पोट, मांड्या, पोटरी, आणि पायांच्या मागील भागावरही प्रणव स्थानिक करून, स्थानिक-विशारद पुढे जातो. शिव-शास्त्रानुसार, हंस बीजाचे स्थानिक दोन्ही डोळ्यांवर आणि नाकपुड्यांवर विभागून करायचे. अशा प्रकारे, साधक शुद्धी, स्थानिक, शक्ती आणि मंत्रांच्या पवित्र विधीने, शरीर आणि आत्म्याला शिवमय करून, परमेश्वराची पूजा करतो.