कथा अशी आहे: भक्त आपल्या श्रद्धेने, कपाळावर भस्माने चिन्ह काढतो—ते गोल असो, चौकोनी असो, बिंदू किंवा अर्धचंद्र असो, जसे त्याने काढले, तसेच ते चिन्ह हातांवर, डोक्याच्या शिरोभागी आणि छातीच्या मध्येही काढावे; पण पूर्ण शरीरावर भस्म लावणे हे त्रिपुंड्र चिन्हांच्या विधीप्रमाणे नसते. म्हणून त्रिपुंड्रच काढावे, पूर्ण अंगाला भस्म लावू नये; आणि रुद्राक्षाच्या माळा डोक्यावर, गळ्यात, कानात आणि हातात घालाव्यात. त्या रुद्राक्ष सुवर्णवर्णी, अखंड, शुभ आणि इतरांनी वापरलेल्या नसाव्यात. ब्राह्मणांसाठी आणि इतरांसाठी, सर्वात उत्तम पिवळ्या रंगाच्या, नंतर लाल, आणि मग काळ्या; पण त्या मिळत नसतील, तर जे शुद्ध मिळतील ते वापरावे, मात्र नीच जातीचे उच्च जातीने किंवा उच्च जातीचे नीच जातीने वापरू नयेत. जो अपवित्र आहे, त्याने रुद्राक्ष घालू नये; योग्य वेळेतच त्या घालाव्यात—दिवसाच्या तीन संधींना, किंवा किमान दोन वेळा, किंवा अगदी एकदाच. स्नान आणि शुद्धीच्या अन्य क्रिया करून, ज्या शक्य आहेत, भक्त परमेश्वराच्या पूजेसाठी, पूजेच्या जागी, मनासारखी आसन व्यवस्था करून, पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, देव आणि देवीचे ध्यान करतो; मग शुभ्रवस्त्रधारी, शांत शिष्य आणि गुरूला नमस्कार करतो. पुन्हा शिवाला नमस्कार करून, भक्त आठ नावांचा जप करतो: शिव, महेश्वर, रुद्र, विष्णु, पितामह, जगाचा उपचारकर्ता, सर्वज्ञ आणि परमात्मा—हे आठ; किंवा फक्त 'शिव' नावासह, अकरावे जोडून. रोग वगैरे दूर करण्यासाठी, जिभेच्या टोकावर प्रकाशाचा पुंज ध्यान करून, पाय धुऊन, हातांना चंदन लावून, हात-न्यासाची पूजा करतो, प्रथम हातांची शुद्धी करतो. न्यास तीन प्रकारचे आहे—पालन, सृष्टी आणि संहार. गृहस्थांसाठी पालन-न्यास, ब्रह्मचारीसाठी सृष्टी-न्यास. संन्यासी आणि वनवास्यांसाठी संहार-न्यास; पती नसलेल्या विवाहित महिलेसाठी पालन-न्यास. कुमारिकेसाठी सृष्टी-न्यास सांगतो: अंगठ्यापासून लहान बोटापर्यंत पालन-न्यास; उजव्या अंगठ्यापासून डाव्या अंगठ्यापर्यंत सृष्टी-न्यास; उलट संहार-न्यास. ‘ना’ ते ‘म’ अक्षरे, बिंदुसह, बोटांवर क्रमाने ठेवावीत; शिवाला तळहात आणि अनामिकेवर स्थान द्यावे. शस्त्र-न्यास करून, शस्त्र-मंत्र दहा दिशांना ठेवावा; पाच कलादेवी, पाच तत्त्वांसह, त्यांच्या चिन्हांसह, हृदय, गळा, तालु, भृकुटी आणि शिरोभागी स्थापित कराव्यात. प्रत्येकाला त्यांच्या बीजाक्षराने बांधावे, आणि त्या बीजात ध्यान करावे; त्यांच्या शुद्धीसाठी पंचाक्षरी मंत्र जपावा. गुणांच्या संख्येनुसार श्वास रोखावा, मग शस्त्र-मंत्र आणि शस्त्र-मुद्राने तत्त्वांची गाठ तोडावी. श्वास सुषुम्ना मार्गाने, आत्मा वर नेऊन, शिरोभागातून बाहेर पडून, शिवाच्या तेजाशी एकरूप करावा. श्वासाने शरीर सुकवावे, मग काळाच्या अग्नीने जाळावे; वरच्या चळवळीत कलांचे संकलन करावे. शरीर विरघळून, जळून, कलांना समुद्राशी स्पर्श करून, शरीरात अमृताचा प्रवाह भरावा आणि योग्य जागी पुनर्स्थापित करावे. पुन्हा शरीर जळून, कलांची निर्मिती न करता, राखेवरही अमृताचा प्रवाह करावा. ज्ञानमय शरीरात, दिव्य ज्योत स्वरूप आत्मा, शिवापासून उत्पन्न झालेला, ब्रह्मरंध्राशी एकरूप करावा. शरीरात प्रवेश केलेल्या त्या आत्म्याचे हृदय कमळात ध्यान करावे, आणि पुन्हा ज्ञानमय शरीरावर अमृताचा शिंपडावा. मग हातांची शुद्धी करून, हात-न्यास, नंतर शरीर-न्यास, महा-मुद्रासह करावा. शिवाने सांगितलेल्या पद्धतीने अंग-न्यास करून, हात, पाय आणि इतर सांध्यांवर अक्षरे ठेवावीत. पुढे, सहा अंग आणि सहा वर्ग, आणि दिशांची बांधणी दक्षिण-पूर्वपासून क्रमाने करावी. पर्यायी, फक्त पाच अंगांची, डोक्यापासून सुरूवात करून, आणि सहा अंगांची न्यास, तत्त्वशुद्धी न करता, करावी. अशा संक्षिप्त पद्धतीने शरीर आणि आत्म्याची शुद्धी करून, शिवदशा प्राप्त करून, परमेश्वराची पूजा करावी. पण वेळ असेल किंवा नसेल, मन अस्थिर असेल, तरी prescribed पद्धतीने न्यास-विधी विस्ताराने करावी. त्यात प्रथम अक्षर-न्यास, नंतर ब्रह्म-न्यास, तिसरा प्रणव-न्यास, त्यानंतर हंस-न्यास. पाचवा, ज्ञानी म्हणतात, पंचाक्षरी मंत्राचा न्यास; यापैकी एक किंवा अनेक पूजा, जप, वगैरेमध्ये करावा. ‘अ’ डोक्यावर, ‘आ’ कपाळावर, ‘इ’ आणि ‘ई’ डोळ्यांवर, ‘उ’ आणि ‘ऊ’ कानांवर; ‘ऋ’ आणि ‘ॠ’ गालावर, ‘ऌ’ आणि ‘ॡ’ नाकावर, ‘ए’ आणि ‘ऐ’ ओठांवर, ‘ओ’ आणि ‘औ’ दातांच्या दोन ओळींवर; ‘अं’ जिभेवर आणि तालु; ‘क’ समूह उजव्या हाताच्या पाच सांध्यांवर; ‘च’ समूह डाव्या हाताच्या सांध्यांवर; ‘ट’ आणि ‘त’ समूह दोन्ही पायांच्या सांध्यांवर; ‘प’ आणि ‘फ’ कडे आणि पाठ; ‘ब’ आणि ‘भ’ नाभीवर; ‘म’ हृदयावर आणि त्वचा व इतर स्थळी क्रमाने. ‘य’ ते ‘स’ अक्षरे सात शरीरद्रव्यांना; ‘हं’ हृदयात, ‘क्ष’ भृकुटीमध्ये स्थान द्यावे. अशा प्रकारे, भक्त श्रद्धेने, शुद्धीने आणि विधीने शिवपूजा आणि न्यास-विधी पूर्ण करतो, आणि परमेश्वराच्या सान्निध्यात, आत्म्याला दिव्य, ज्ञानमय, अमृतमय बनवतो.