गुरूने जपाच्या (मंत्रोच्चारणाच्या) साधनेनंतर तीन आहुती अर्पण कराव्यात. त्यानंतर पुन्हा देवदेवतांच्या अधिपतीचे पूजन करावे, ज्यायोगे मंत्रातील दोषांचे शुद्धीकरण होते. मग गुरूने मानसिक जप करत तीन आहुती अर्पण कराव्यात. त्या वेळी, मंडलात उपस्थित असलेल्या अंबासमवेत शंभूचे पूजन करावे आणि तीन आहुती अर्पण केल्यावर, गुरूने हात जोडून प्रार्थना करावी—“हे प्रभो, तुझ्या कृपेने या शिष्याच्या सहा मार्गांचे शुद्धीकरण झाले आहे; म्हणून त्याला तुझ्या सर्वोच्च, अविनाशी धामात ने.” देवतेला अशी माहिती दिल्यावर, पूर्वीप्रमाणेच नाड्यांचे बंदन (मुद्रण) करावे आणि मग पंचमहाभूतांचे शुद्धीकरण करावे. स्थिर-अस्थिर, थंड-गरम यांच्या शुद्धीसाठी, त्यांच्या एकतानता व सर्वव्यापीपणाचे ध्यान करावे. पंचमहाभूतांचे ग्रंथी छेदून, त्यांना त्यांच्या अधिपतींसह त्यागून, जो शिवाशी एकरूप होतो, तो पंचमहाभूतांचे शुद्धीकरण करतो. आपले शरीर शुद्ध करून, त्याचे दहन व अमृतधारांनी स्नान करून, मग शुद्ध मार्गांनी बनलेले नवे शरीर निर्माण करावे. प्रारंभी, आपल्या मार्गातील पवित्र, सर्वव्यापी शांत्यतीत शक्ती, बालकाच्या शिरावर शांतिबिंदूवर स्थापित करावी. ज्ञानाचा प्रवाह कंठापासून खाली नेऊन, गुडघ्यांपर्यंत आणि त्याहून खाली, योग्य प्रकारे त्याचे संकोचन (लय) ध्यान करावे. स्वमूल बीजाक्षरांनी व सूत्रमंत्राने, योग्य हस्तमुद्रांनी, शिवस्वरूपाचा हृदयकमलात अनुभव घेऊन, देवतेचे आवाहन व पूजन करावे. शिवाच्या तेजाने बनलेल्या या शिष्याच्या अंतःकरणात शिवाची अखंडता व एकरूपता जागवून, गुरूने त्याला दिव्य गुणांचे दान करावे. गुरूने तीन आहुती अर्पण करत म्हणावे, “अणिमा इत्यादी सिद्धी प्रसन्न होवोत,” आणि पुन्हा गुणांचे दान करावे. सर्वज्ञता, तृप्ती, अनादि-अनंत ज्ञान, निर्बाध शक्ती, स्वातंत्र्य, अनंतता आणि ती शक्तीच—हे सर्व गुरू शिष्याला प्रदान करतो. मग, देवतेची आज्ञा घेऊन, मुख्य व इतर पात्रांनी अभिषेक करावा, अंतःकरणात योग्य क्रमाने देवाधिदेवाचे ध्यान करावे. शिष्याला बसवून, पूर्वीप्रमाणे शिवाचे पूजन करावे व शिवाची परवानगी घेऊन, शैवज्ञानाचे उपदेश द्यावे. त्या ठिकाणी, ओंकारपूर्वक, ‘नमः’ समाप्त असलेल्या, शिव-शक्तीसमन्वित मंत्राचा आणि शक्तिविद्येचा उपदेश करावा. मंत्राचा ऋषी, छंद, देवता, शिव-शक्तीस्थिती, पूजनपद्धती, शंभूचे आसन—हे सर्व स्पष्ट करावे. पुन्हा देवाधिदेवाचे पूजन करून, “माझ्या सर्व शुभकृत्ये शिवा, तू स्वीकार कर,” असे शिवास सांगावे. गुरू व शिष्य दोघांनी भूमीवर दंडवत प्रणाम करून, मंडलातून व अग्नीतून देवतेचे विसर्जन करावे. नंतर, सभेतील सर्व पूजनीय सदस्यांचे योग्य प्रकारे सत्कार करावा. सभासद व ऋत्विज यांना आपल्या सामर्थ्यानुसार आदरपूर्वक सेवा द्यावी; जो स्वतःसाठी शिवाला इच्छितो, त्याने धनाचा कंजूषपणा करू नये. आता मी ‘साधक’ नावाच्या विधीचे वर्णन करतो. मंत्राची व दीक्षेची महती मी पूर्वी सांगितली आहे. पूर्वीप्रमाणेच, मंडलात देवतेचे पूजन व स्थापनेनंतर, आहुती अर्पण करून, डोक्यावर काहीही न ठेवलेल्या शिष्याला भूमीवरील मंडलात आणावे. पूर्वीप्रमाणे पूर्वभागाची क्रिया करून, शंभर आहुती देऊन, मुख्य मंत्राने पात्रांनी तृप्त करावे. पूर्वीप्रमाणे अग्नि प्रज्वलित करून, विधीक्रमाचे पालन करून, अभिषेक केल्यावर, श्रेष्ठ मंत्राचा उपदेश द्यावा. ज्ञानाचा सविस्तर व योग्य क्रमाने उपदेश पूर्ण करून, शैवज्ञान शिष्याच्या हातात फुलं व जलासह अर्पण करावे. परमेश्वराच्या कृपेने, हा महामंत्र सर्व सिद्धी व फळे देतो—या लोकात व परलोकातही. हे सांगून, देवतेचे पूजन करून, गुरूने शिवाची परवानगी घेऊन, साधकाला शिवयोगाच्या आचारधर्माचा उपदेश करावा. गुरूच्या आज्ञेनुसार, मंत्रसाधकाने गुरूसमोर क्रमशः विधिपूर्वक मंत्राचा विनियोग, पुरश्चरण करावा. मूलमंत्राच्या उपासनेचा प्रारंभिक विधी ‘पुरश्चरण’ म्हणून ओळखला जातो, कारण तो पूर्वी केलेला विनियोग आहे. मुक्ती इच्छिणाऱ्याने मंत्राचा अती अभ्यास करू नये; मात्र, येथे किंवा अन्यत्र केल्यास, त्यालाही शुभ फळ मिळेल. शुभ दिवशी, शुद्ध स्थळी, निर्दोष वेळी, दात व नख स्वच्छ करून, स्नान व प्रातःकर्म करून, सुवासिक उटणे, फुले, अलंकार, पांढरा फेटा, उत्तरीय परिधान करून, पूर्णपणे शुभ्र वस्त्रात सजून, मंदिरात, घरी किंवा रम्य स्थळी, पूर्वी सरावलेल्या आसनावर बसावे. शैव पद्धतीने शरीर संयमित करून, शास्त्रानुसार मार्गाने, देवाधिदेव, नकुलीश, परात्पर प्रभूचे पूजन करावे. त्यांना पायसाचा नैवेद्य अर्पण करून, पूजनक्रम पार पाडावा, व त्या देवतेला वंदन करून, त्यांची परवानगी घ्यावी. शिवमंत्राचा एक कोटी, किंवा अर्धा, किंवा त्याचा अर्धा, किंवा दोन लाख, एक लाख, किंवा किमान एक लाख वेळा जप करावा. त्यानंतर, फक्त मीठ व क्षार घातलेला पायसच खावे, नेहमी अहिंसक, संयमी, शांत व स्वावलंबी असावे. पायस उपलब्ध नसेल, तर फळे, कंद, शिवाने सांगितलेले इतर उत्तम अन्न खावे. शिजवलेले नैवेद्य, चावून खायचे अन्न, धान्य, ज्वारी, भाजीपाला, दूध, दही, तूप, कंद, फळे किंवा पाणी—हे सर्व अनुक्रमे ग्रहण करावे. अशा प्रकारे, गुरूच्या मार्गदर्शनाखाली, विधिपूर्वक सर्व पूजन, जप, शुद्धीकरण व आचारधर्मांचे पालन करून, शिष्य शिवसाधनेच्या मार्गावर अग्रसर होतो आणि शिवकृपेने सर्व सिद्धी व कल्याण प्राप्त करतो.