शिष्याने मंडल पाहिल्यानंतर पुन्हा एकदा हात जोडून प्रभूला वंदन करावे. त्यानंतर शिवगुरू, मंडलाच्या दक्षिण बाजूस बसून, शिष्याला आपल्या डाव्या बाजूला, कुशावर बसवतो. मग महादेवाची पूजा करून, तो शिवमुद्रा दाखवतो. आपल्या हातात शिवतेज संचारून, शिवमंत्राचा जप करतो आणि शिवभक्तीने भरून, तो हात शिष्याच्या शिरावर ठेवतो. गुरू संपूर्ण शरीराला आधार देणारी मुद्रा करतो; आणि शिष्य, जो आता प्रभूसमान झालेल्या गुरूला, भूमीवर लोटांगण घालून वंदन करतो. त्यानंतर, शिवाग्नीत प्रभूची योग्य रीतीने पूजा करून, तीन अर्घ्य देऊन, पुन्हा शिष्याला पूर्वीप्रमाणे बसवतो. गुरू कुशाची टोकं शिष्याला स्पर्श करीत, ज्ञानाच्या माध्यमातून शिष्यामध्ये प्रवेश करतो; महादेवाला वंदन करून, नाड्यांच्या योगाने एकत्व साधतो. शिवशास्त्रात सांगितलेल्या पद्धतीने, श्वास बाहेर टाकून, गुरू शिष्याच्या देहात प्रवेश करतो आणि मंत्रांची स्मरणाने तृप्ती करतो. मूलमंत्राच्या तृप्तीसाठी दहा अर्घ्य अर्पण करावीत, आणि अंगमंत्रांसाठी प्रत्येकी तीन, त्यांच्या अनुक्रमाने, अर्पण कराव्यात. मग, प्रायश्चित्तासाठी संपूर्ण अर्घ्य अर्पण करून, मंत्रवेत्ता गुरू पुन्हा मूलमंत्राने दहा अर्घ्य अर्पण करतो. पुन्हा, देवाधिदेवाची पूजा व शुद्धी करून, नियमानुसार अर्घ्य अर्पण केल्यावर, गुरू वैश्याचा त्याच्या जातीमध्ये उत्कर्ष करतो. अशा प्रकारे, क्षत्रियत्व निर्माण करतो आणि त्याच पद्धतीने ब्राह्मणत्वही प्रदान करतो. राजन्याला ब्राह्मण बनवल्यानंतर, गुरू दोघांमध्ये रुद्रत्व निर्माण करतो; ब्राह्मणात रुद्राचे नाव स्थापन करतो. मग, बालकावर अभिषेक व स्पर्श करून, स्वतःचे शिवस्वरूप मनात ठसवतो—ते जणू एखाद्या ठिणगीसारखे चमकत आहे, असे जाणतो. ठरलेल्या पद्धतीने, गुरू नाडीमार्गाने श्वास बाहेर टाकतो, आणि त्या मार्गाने शिष्याच्या हृदयात प्रवेश करतो. शिष्याच्या हृदयात प्रवेश केल्यावर, त्याचे चैतन्य निळ्या बिंदूसारखे, तेजस्वी व स्वतःच्या प्रकाशाने मलिनता नसलेले, असे ध्यानात घेतो. त्या नाडीद्वारे ते चैतन्य घेऊन, गुरू प्रत्याहारमुद्रेत, ते पुन्हा श्वासाने स्थापन न करता, स्वतःच्या आत्म्याशी एकरूप करण्यासाठी ठेवतो. मग, कुम्भक व पुन्हा रेचकाने, पूर्वीप्रमाणेच त्या चैतन्याला घेऊन, शिष्याच्या हृदयात स्थापन करतो. शिवाकडून प्राप्त केलेले पवित्र सूत्र शिष्याला देतो, तीन अर्घ्य अर्पण करून, नंतर संपूर्ण अर्घ्य अर्पण करतो. शिष्याला उत्तम आसनावर, देवतेच्या दक्षिणेस, कुश व फुलांनी सुशोभित आसनावर, हात जोडून, उत्तराभिमुख बसवतो. गुरू स्वतः पूर्वाभिमुख, उत्तम आसनावर, स्वस्तिकासन धारण करून, शुभमंत्रांचा उच्चार करतो. शुद्ध केलेल्या पूर्ण कलशात शिवाचे ध्यान करून, गुरू शिष्याचा अभिषेक करतो. नंतर, स्नान करून, पांढरे वस्त्र परिधान करून, शिष्य शुद्धी करून, अलंकार धारण करून, हात जोडून मंडपात येतो. पूर्वीप्रमाणेच, कुशाच्या आसनावर बसवून, गुरू मंडलातील देवतेची पूजा करतो व हस्तमुद्रा दाखवतो. मग, मनात भस्माचा विचार करून, गुरू बालकाला हाताने स्पर्श करतो आणि "शिव" असा उच्चार करतो. यानंतर, शिवगुरू होम, स्नान व इतर आवश्यक क्रिया करून, मातृकान्यासाच्या मार्गाने सर्व विधी पूर्ण करतो. मग, शिवाच्या आसनाचे ध्यान करून, गुरू शिष्याच्या शिरावर शिवाचा आवाहन करतो व योग्य पद्धतीने मनाने त्याची पूजा करतो. हात जोडून, तो देवतेस प्रार्थना करतो—"सदैव येथे उपस्थित रहा"—अशी विनंती करून, शंभूचे तेज स्मरतो. शिवाची पूजा करून, शिवस्वरूप शैव आज्ञा प्राप्त करून, गुरू शिवमंत्र शिष्याच्या कानात हळुवारपणे सांगतो. शिष्य, हात जोडून, मंत्र ऐकून, मन त्यात एकाग्र करून, गुरूने शिकविल्याप्रमाणे मंत्र जपतो. मग, मंत्रविशारद गुरू शिष्याला शक्तिमंत्र शिकवतो व उच्चारण करून, त्याला मंगलाशीर्वाद देतो. यानंतर, मंत्रांच्या अर्थाचा, शब्द आणि अर्थ यांच्यातील संबंधाने विचार करून, प्रभूचे स्वरूप दाखवतो व ध्यानासाठी आसन सांगतो. पुढे, गुरूच्या आज्ञेने, शिष्य शिव, अग्नि आणि गुरू यांच्या साक्षीने, मनाशी निश्चय करून, दीक्षावचन श्रद्धेने उच्चारतो. शुभ्रत्रिनेत्रधारी प्रभूची पूजा न करता, काहीही सेवन करण्यापेक्षा, प्राण सोडणे किंवा शिरच्छेद होणेही श्रेष्ठ आहे. जोपर्यंत भ्रांती व भ्रम आहेत, तोपर्यंतच नियमाने दान द्यावे; आणि तोपर्यंतच, एकाग्र व भक्तिपूर्वक, देवतेची पूजा करावी. यानंतर, हे 'समय' अवस्थेचे प्रारंभ मानले जाते; शिवाश्रमात अधिकार प्राप्त झाल्यावर, शिष्य गुरूच्या आज्ञेला व मार्गदर्शनाला अधीन राहतो. यानंतर, गुरू आपल्याच हातातील भस्म खाली ठेवून, मंत्रसिद्ध रुद्राक्ष शिष्याला देतो. शक्य असल्यास, देवतेची मूर्ती, किंवा गुप्त शरीर, तसेच पूजा, अर्घ्य, जप, ध्यान यांची साधनेही देतो. शिष्य, शिवगुरूकडून हे सर्व अत्यंत आदराने प्राप्त करून, केवळ गुरूच्या आज्ञेनेच स्वीकारतो, अन्यथा नाही. गुरूकडून सर्व काही मिळाल्यावर, तो भक्तिपूर्वक ते डोक्यावर ठेवतो, जपतो आणि शंभूची पूजा मठात किंवा घरी करतो. यानंतर, गुरू त्याच्या भक्ती, श्रद्धा आणि समजुतीनुसार, शिष्याला शिवाचाराचे आचारधर्म शिकवतो.