शिवमहापुराणातील या पवित्र अध्यायात, शिवलिंग स्थापनेसाठी व पूजनासाठी दिलेले नियम व विधी अत्यंत आदरपूर्वक सांगितले आहेत. सर्वप्रथम, शिवलिंग आणि त्याचा पिंडिका — म्हणजेच आसन — एकच असावे, असा संकेत आहे (बाणनिर्मित लिंग वगळता). लिंगाची योग्य उंची बाराअंगुळ असावी, हे श्रेष्ठ मानले गेले आहे. जर लिंग यापेक्षा लहान असेल, तर त्याचे फळ देखील लहान मिळते; परंतु मोठे असेल, तर काही दोष नाही. एक अंगुळ कमी पडले, तरीही हेच नियम लागू होतात. सर्वात आधी, कुशलतेने एक मंदिर बांधावे, ज्यात देवतांच्या समूहांसह सुंदर व मजबूत गर्भगृह असावे. हे गर्भगृह आरशासारखे उजळलेले, आकर्षक असावे. मंदिराच्या चारही दिशांना मुख्य दरवाजांवर नवरत्नांची प्रतिष्ठापना करावी — निळमणी, माणिक, प्रवाळ, स्फटिक, पाचू, मोती, गोमेद, हिरा, आणि पुन्हा प्रवाळ — ही नऊ रत्ने वापरावीत. मंदिराच्या मध्यभागी, वैदिक विधींसह, एक महान पदार्थ प्रतिष्ठित करावा. शिवलिंगाची पाच ठिकाणी विधिपूर्वक पूजा करून, अग्नीत अनेक आहुती द्याव्यात आणि त्या यज्ञातील एक भाग मला अर्पण करावा. गुरु, आचार्य, नातेवाईक यांना धन व इच्छित वस्तू देऊन त्यांचा सन्मान करावा. तसेच, ज्या कुणाला समृद्धी हवी आहे — ज्ञानी असो वा अज्ञानी — त्यांनाही द्यावे. सर्व स्थावर, जंगम आणि प्राणीमात्रांना तृप्त करावे. यासाठी एका खड्ड्यात सोनं आणि नवरत्नं भरावीत. त्यानंतर, सद्यादि ब्रह्माचा जप करावा, परममंगलमूर्तीचे ध्यान करावे, आणि ओंकाराचा उच्चार करावा, ज्याचा नाद सर्वत्र घुमतो. यानंतर, लिंगाची स्थापना गर्भगृहात करावी. लिंग आणि पिंडिका एकत्र जोडावी, आणि कायमस्वरूपी द्रव्याने त्यांना दृढ करावे. याचप्रमाणे, अत्यंत मंगलमूर्ती असलेली प्रतिमा (बेरा) देखील तिथे प्रतिष्ठित करावी. ही प्रतिमा उत्सवाच्या वेळी बाहेर नेण्यासाठी असते, आणि तिची पूजा पंचाक्षर मंत्राने करावी. ही प्रतिमा गुरूंकडूनच स्वीकारावी किंवा सदाचारी व्यक्तीने पूजावी. अशा रीतीने लिंग आणि प्रतिमा दोन्हींची पूजा केली, तर शिवपद प्राप्त होते. या लिंगाची दोन प्रकारे ओळख आहे: स्थावर आणि जंगम. स्थावर म्हणजे लिंग — झाडे, झुडपे वगैरे; जंगम म्हणजे जंतू, कीटक वगैरे. स्थावर लिंगाची सेवा करावी, आणि जंगम लिंगाला नैवेद्य अर्पण करावा. ज्ञानी लोक सांगतात की, शिवाची पूजा प्रत्येक सुखासाठी प्रेमाने करावी. पिंडिका पूर्णपणे मायेची आहे, तर शिवलिंग शुद्ध चैतन्याचे आहे. जसे शंकर आपल्या मांडीवर उमादेवीला धरून उभा आहे, तसे हे लिंग नेहमी पिंडिकेला धरून उभे असते. याप्रमाणे, महान लिंगाची स्थापना करून, त्याची विधिपूर्वक पूजा करावी. रोज शक्य तितक्या विधी कराव्यात, जसे ध्वजारोहण व इतर उत्सव. जे लिंग थेट शिवपद देणारे आहे, त्याची प्रतिष्ठापना करावी; किंवा जर लिंग जंगम असेल, तर सोळा उपचारांनी पूजा करावी. शिवपद देणाऱ्या त्या मूर्तीची योग्य क्रमाने पूजा करावी — आवाहन, आसन अर्पण, अर्घ्य, पाद्य, आचमन, अभिषेक, स्नानपूर्वक अभ्यंग, वस्त्र, गंध, फुले, धूप, दीप, नैवेद्य, आरती, तांबूल, नमस्कार, आणि विसर्जन. अर्घ्य वगैरे अर्पण केल्यानंतर योग्य रीतीने नैवेद्यही द्यावा. नेहमी, आपल्या क्षमतेनुसार व योग्य क्रमाने, अभिषेक, नैवेद्य, नमस्कार व तर्पण हे सर्व शिवपदप्राप्तीसाठी करावे. लिंग हे मनुष्यनिर्मित, वैदिक, दैवी, स्वयंभू, स्थापित किंवा अद्वितीय असो, त्याची यथायोग्य उपचारांनी पूजा करावी. जे जे पूजोपकरण अर्पण केले जाते, त्याने काही ना काही फळ मिळते. प्रदक्षिणा व नमस्कार यांच्या योग्य क्रमाने केल्यास शिवपद मिळते. नियमपूर्वक केवळ लिंगाचे दर्शन घेतले, तरी शिवपद प्राप्त होते. माती, गोमय, फुले, करवीर किंवा फळे — यांपासून लिंग बनवून, गूळ, तूप, भस्म, किंवा भाताने देखील, मनाप्रमाणे लिंग बनवून, शेवटी त्याची पूजा करावी. काही लोक अंगठ्यावर किंवा इतर अवयवांवरसुद्धा लिंगपूजा करतात; लिंगपूजेच्या विधीत कधीही कुठेही बंदी नाही. कारण, शिव सर्वत्र प्रयत्नाप्रमाणे फळ देणारा आहे. शिवभक्ताला श्रद्धेने लिंग दान केल्यास, किंवा लिंगाचे अभिषेक केल्यास, शिवपद मिळते. किंवा, नेहमी ओंकाराचा दहा हजार वेळा जप करावा; किंवा प्रत्येक संध्याकाळी हजार वेळा जप करावा — हे शिवपद देणारे मानले गेले आहे. जपाच्या वेळी, "म" ने संपणाऱ्या प्रणवाचा जप करावा, जो मन शुद्ध करतो. ध्यानात मनोभावे जप करावा; जप सर्व काळासाठी आहे. हाच प्रणव, बिंदू आणि नादासह, जाणावा. नंतर, पंचाक्षर मंत्राचा दहा हजार वेळा भक्तिभावाने जप करावा; किंवा प्रत्येक संध्याकाळी हजार वेळा — हेही शिवपद देणारे आहे. मंत्राच्या आरंभी प्रणव जोडणे, हे ब्राह्मणांसाठी विशेष आहे; दीक्षा घेऊन, गुरूकडून मंत्र प्राप्त करावा, म्हणजे फलप्राप्ती होते. कुंभाभिषेक, मंत्रदीक्षा, अक्षरस्थापना — या विधी ब्राह्मणांमध्ये प्रचलित आहेत, आणि जो गुरु सत्यवादी, शुद्ध मनाचा, आणि विद्वान आहे, तोच श्रेष्ठ समजावा. द्विजांसाठी 'नमः' आरंभी असावे; इतरांसाठी 'नमः' शेवटी असावे; स्त्रियांसाठी, कधी कधी योग्यतेनुसार 'नमः' वापरतात. काही ब्राह्मण स्त्रिया 'नमः' आरंभी असावे, असे इच्छितात. पाच कोटी वेळा जप केल्यास, नेहमीच शिवसमान होते. शंभर हजार अक्षरांचा किंवा वेगळ्या प्रकारे जप केल्यास, ब्रह्मा वगैरे देवतांचे पद प्राप्त होते — एक, दोन, तीन किंवा चार कोटीपर्यंत. किंवा, शंभर हजार अक्षरांचा जप केल्याने शिवपद मिळते; एक दिवसात हजार वेळा हजार, पुन्हा हजाराने गुणिले — असे जप केल्यानेही शिवपद मिळते. मंत्राचा विधिपूर्वक जप केल्याने सिद्धी मिळते; आणि रोज ब्राह्मणांना भोजन घालून, सकाळी गायत्री मंत्र आठ हजार आठ वेळा जपावा. ब्राह्मणाने नेहमी, योग्य क्रमाने, शिवपद देणारे मंत्र जपावेत, आणि नियम पाळून वैदिक मंत्र व ऋचांचा जप करावा. अशा प्रकारे, या पवित्र विधींनी शिवलिंगाची स्थापना, पूजा आणि जप केल्याने, भक्ताला शिवपद प्राप्त होते, आणि त्याचे जीवन पावन होते.