शंभू, जो अनंत तेजाने उजळलेला आहे, त्याला ना काळ, ना काळाचे विभाग, ना ज्ञान, ना प्रारब्ध, ना आसक्ती किंवा द्वेष—या कोणत्याही गोष्टी बांधून ठेवू शकतात. त्याच्यावर कोणतीही आसक्ती नाही; ना शुभ किंवा अशुभ कर्मे, ना त्यांचे फल, ना त्यातून मिळणारे सुख-दुःख—या गोष्टी त्याला बांधत नाहीत. त्याचे मन कोणत्याही हेतूने बांधलेले नाही; कर्माची संस्कार, उपभोग, उपभोगाचे संस्कार, किंवा तीन काळातील कोणतीही गोष्ट त्याला जोडलेली नाही. शंभूला ना कारण, ना कर्ता, ना आरंभ, ना अंत, ना मध्य; त्याच्यासाठी ना कर्म, ना साधन, ना विषय, ना फल—या गोष्टी अस्तित्वातच नाहीत. त्याला ना मित्र, ना शत्रू, ना नियंत्रक, ना प्रेरक; ना स्वामी, ना गुरु, ना रक्षक, ना श्रेष्ठ, ना सम—या नात्यांच्या सीमा नाहीत. त्याला ना जन्म, ना मृत्यू, ना इच्छित, ना अनिच्छित; ना आज्ञा, ना निषेध, ना मोक्ष, ना बंधन—या द्वंद्वाचा प्रभाव नाही. शिवासाठी कधीही अशुभ अस्तित्वात नसते; सर्व शुभता सदैव आहे, कारण शिव हा सर्वोच्च आत्मा आहे. शिव स्वतःच्या शक्तीने सर्वत्र स्थित असून, आपल्या स्वरूपात अचल राहतो; म्हणूनच त्याला 'अचल' म्हणतात. स्थिर आणि चल अशा सर्व जगाचे अधिष्ठान शिव आहे, म्हणूनच तो 'सर्व'—सर्व रूपांचा स्वामी—म्हणून स्मरण केला जातो. हे जाणणाऱ्याला कधीही भ्रम होत नाही. शर्व, रुद्र, सर्वोच्च, महान पुरुष, सुवर्णबाहू, धन्य, सुवर्णस्वामी, अधिपती—यांना प्रणाम. अंबिकेचा स्वामी, ईशान, पिनाकधारी, वृषारूढ, एकमेव रुद्र, सर्वोच्च ब्रह्म, पुरुष, काळा आणि तांबूस—यांचे स्मरण करावे. हृदयाच्या मध्यभागी, ताज्या गवताच्या टोकाएवढा लहान, हृदयाच्या अंतराळात, सुवर्णकेश, कमळासारखे नेत्र, तांबड्या आणि तांबूस—अशा स्वरूपात त्याचे ध्यान करावे. तो देव, जो अवतरतो, सौम्य, निळ्या गळ्याचा, सुवर्णमय, शांत, भयंकर, मिश्र, अविनाशी, अमर आणि अक्षय आहे. तो सर्वोच्च पुरुष, धन्य, मृत्यूचा संहारक; जाणीव आणि अजाणीव यापासून मुक्त, सर्व प्रकटतेपलीकडे, सर्वोच्चाच्या पलीकडे आहे. शिवाच्या अद्वितीय स्वरूपामुळे, ज्ञानी सांगतात की त्याचे ज्ञान आणि प्रभुत्व सर्वोच्च आहे, आणि तो सर्व स्वाम्यांमध्ये सर्वात उच्च आहे. प्रत्येक सृष्टीच्या आरंभाला, शिवच ब्रह्मांना—जे प्रत्येक सृष्टीत काळाच्या अधीन आहेत—वेदांचा विस्तार शिकवतो. वेळेच्या बंधनात असलेल्या गुरूंमध्येही तो सर्वांचा गुरु आहे; तो सर्व स्वाम्यांचा स्वामी, काळाच्या पलीकडे आहे. त्याची शक्ती शुद्ध आणि सहज आहे, सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ; त्याचे ज्ञान अतुलनीय आणि शाश्वत आहे, आणि त्याचे रूप पूर्णपणे स्वयंभू आहे. त्याचे प्रभुत्व अद्वितीय, आनंद सर्वोच्च, सामर्थ्य, तेज, पराक्रम, धैर्य आणि करुणा—या सर्व गोष्टी अतुलनीय आहेत. पूर्णत्व प्राप्त केलेल्या त्या शिवाला सृष्टीसारख्या कार्यात स्वतःसाठी काहीही फल नाही; त्याच्या सर्व कर्मांचे एकमेव फल म्हणजे इतरांचे कल्याण. 'ॐ' हे शिवाचे उच्चारलेले नाव आहे, सर्वोच्च आत्मा; 'शिव', 'रुद्र' या शब्दांमध्ये 'ॐ' हेच सर्वात श्रेष्ठ मानले जाते. 'ॐ' च्या उच्चारातून, जो शंभूचा अर्थ व्यक्त करतो, त्याच्या जपाने सर्वोच्च प्राप्ती निश्चित मिळते—यात शंका नाही. म्हणून, वेदांचा अभ्यास केलेल्या लोकांनी आणि ज्ञानींनी त्या एकाक्षरी स्वाम्याला असेच संबोधले आहे, कारण ते चिह्न आणि अर्थ यांचे ऐक्य ओळखतात. त्याच्या घटकांना वेदांच्या मुख्य भागात चार भाग सांगितले आहेत: 'अ', 'उ', 'म', आणि नाद. 'अ' हा ऋग्वेद आहे, 'उ' यजुर्वेद, 'म' साम, आणि नाद अथर्वण आहे. 'अ' हे महान बीज, रजस, आणि चारमुखी सृष्टीकर्ता; 'उ' प्रकृती, गर्भ, सत्त्व, आणि हरि—पालक; 'म' पुरुष, बीज, तमस, आणि हर—संहारक; नाद हा गुण आणि कर्माच्या पलीकडे असलेला सर्वोच्च स्वामी, शिव. ही तीन अक्षरे सर्व काही व्यक्त करतात; अर्धाक्षराने, शिवाचा आत्मा प्रकट होतो. त्याच्या पलीकडे काहीही नाही, ना लहान, ना मोठे; आकाशात स्थिर असलेल्या वृक्षासारखा, त्या सर्वोच्च पुरुषाने सर्व जग भरले आहे. त्याची शक्ती सहज आहे, त्याचे ज्ञान या जगात अद्वितीय; ते विविध स्वरूपात प्रकट होते, सूर्याच्या तेजासारखे. त्याच्या शक्ती अनंत आहेत—इच्छा, ज्ञान, कृती, आणि इतर—माया पासून सुरू होतात, अग्नीच्या ठिणग्यांसारखी उत्पन्न होतात. तिच्या—मायेच्या—मधून सदाशिव, ईश्वर, विद्यानाथ, अविद्यानाथ, पुरुष, आणि सर्वोच्च प्रकृती उत्पन्न झाली. महान तत्त्वापासून विशेष तत्त्वापर्यंत, अस्तित्वाच्या आरंभापासून सर्व काही—हे तिचेच परिणाम आहेत, यात शंका नाही. ती शक्ती, सर्वव्यापी, सूक्ष्म, जागृतीचे सार असलेली; शक्तीचा स्वामी म्हणजे चंद्रलेपित शिव. शिव जाणण्यासारखा, शिव ज्ञान, बुद्धी, तसेच वेद आणि स्मृती; ती स्थैर्य, दृढता, निश्चलता, आणि ज्ञान, इच्छा, कृतीची शक्ती आहे. आज्ञा, सर्वोच्च ब्रह्म, दोन ज्ञान—पर आणि अपर—शुद्ध ज्ञान, शुद्ध कला: हे सर्व शक्तीपासून उत्पन्न होते. माया, प्रकृती, जीव, परिवर्तन, विकार, तसेच असत्य आणि सत्य—जे काही आहे, ते सर्व तिच्याने व्यापलेले आहे. ती देवी, आपल्या मायेने, सहजपणे सर्व जग—चल आणि स्थिर—भ्रमित करते, आणि आपल्या खेळाने मुक्तही करते. त्या शक्तीसह, सर्वांचा स्वामी, सत्तावीस स्वरूपांत, जग व्यापून राहतो; म्हणूनच येथे मुक्ती उत्पन्न होते. एकदा, काही ऋषी, जे मोक्षाच्या शोधात होते आणि ब्रह्माचा प्रचार करत होते, त्यांच्या मनात शंका निर्माण झाली, आणि त्यांनी मनाशी विचार केला.