शौनक ऋषींना उद्देशून, महर्षी सूत यांनी पुढील कथा सांगितली— शिवलिंगावर किंवा शरीरावर विभूती किंवा तिलक लावताना, त्यासाठी विशिष्ट ठिकाणे सांगितली आहेत: डोके, कपाळ, गळा, दोन्ही खांदे, बाहू, कोपर, मनगट, हृदय, नाभी आणि शरीराच्या दोन्ही बाजू. पाठीवरही असेच, शिव, शक्ती, रुद्र, ईश आणि नारद या देवतांची स्थापना व पूजा करावी. तसेच, वामा पासून सुरू होणाऱ्या नऊ देवी, अशा सोळा देवता, आणि दोन अश्विनीकुमार—नासत्य व दस्र—यांचाही उल्लेख आहे. किंवा, डोके, केस, कान, चेहरा, दोन्ही बाहू, हृदय, नाभीच्या दोन्ही बाजू, आणि दोन्ही मांड्या—या ठिकाणीही विभूती लावावी. दोन्ही गुडघे, दोन्ही पाय, आणि पाठ—ही सोळा ठिकाणे आहेत, जिथे शिव, चंद्र, रुद्र, विघ्नेश किंवा विष्णू यांच्या पूजा केली जाते. हृदयावर श्री, नाभीवर शंभू, प्रजापती, नाग, नागकन्या, आणि पायांवर ऋषींच्या कन्या—अशा प्रकारे देवता स्थापन केल्या जातात. पायांवर महासागर व पवित्र तीर्थस्थाने, पाठीवर व्यापकता—अशा प्रकारे ही सोळा ठिकाणे सांगितली आहेत. गुप्त स्थान, कपाळ, दोन्ही कान, सर्वोच्च स्थान, दोन्ही खांदे, हृदय आणि नाभी—ही आठ ठिकाणे आहेत, जिथे ब्रह्मा, सप्तर्षी आणि इतर देवतांचा निर्देश आहे. विभूती जाणणाऱ्यांनी सांगितल्याप्रमाणे, डोके, बाहू, हृदय व नाभी—ही पाच ठिकाणेही मानली जातात. प्रत्येकाने आपल्या क्षमतेनुसार, वेळ, स्थान आणि परिस्थिती पाहून ही कृती करावी; शक्य नसल्यास, किमान त्रिपुंड किंवा अन्य चिन्हे लावावीत. शिवाचा, त्रिनेत्रधारी, तीन गुणांचा आधार, तीन वेदांचा मूळ, याची स्मरण करून, "शिवाय नमः" असे म्हणत कपाळावर त्रिपुंड लावावे. "नमः" आणि "ईशा" या दोन अक्षरांनी दोन्ही बाजूंना त्रिपुंड लावावे; "नमः" आणि दोन बीजाक्षरे म्हणत दोन्ही बाहूंवर त्रिपुंड लावावे. पायाखाली पितरांसाठी, वर उमाशिवासाठी, पाठ आणि डोक्याच्या मागेही नियमानुसार त्रिपुंड लावावे. यानंतर, सूत ऋषी पुढे सांगतात—"हे शौनक, आता मी तुला रुद्राक्षाचे महात्म्य सांगतो." रुद्राक्ष शिवाला अत्यंत प्रिय आहे, आणि तो अत्यंत पवित्र करणारा आहे; त्याचे दर्शन, स्पर्श किंवा जप केल्याने सर्व पापे नष्ट होतात. हे ऋषे, रुद्राक्षाचे महत्त्व प्रथम शिवाने पार्वतीला, लोकांच्या कल्याणासाठी सांगितले होते. शिव म्हणाले, "हे महेशानी, पूर्वी हजारो दिव्य वर्षे, मी मनाने एकाग्र होऊन तपस्या केली. मग, आपल्या इच्छेने, जगाच्या कल्याणासाठी, परमेश्वराने खेळत खेळत माझी डोळे उघडली. त्या सुंदर डोळ्यांतून जे पाण्याचे थेंब पडले, तेथेच रुद्राक्ष वृक्ष उत्पन्न झाले. हे वृक्ष भक्तांच्या कल्याणासाठी, विष्णूभक्त आणि सर्व चार वर्णांना दिले गेले." शिवाने पृथ्वी, जल, गौडदेश, मथुरा, अयोध्या, लंका, मलय, सह्याद्री पर्वत, काशी आणि इतर दहा प्रदेशांत, तसेच इतर अनेक ठिकाणी रुद्राक्ष उत्पन्न केले. हे सर्व रुद्राक्ष घोर पापांचा नाश करणारे आणि शास्त्रात प्रशंसित आहेत. शिवाच्या आज्ञेने, ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र—जन्माने जे जे आहेत—त्यांनी आपल्या वर्णानुसार, शुभ रुद्राक्ष घालावे. पांढरा, लाल, पिवळा आणि काळा—हे अनुक्रमे वर्णानुसार रुद्राक्षाचे रंग सांगितले आहेत; ज्ञानी लोकांनी आपल्या वर्णानुसार रंगाचे रुद्राक्ष घालावे. रुद्राक्ष घालण्याने भोग किंवा मोक्ष, जे काही इच्छित असेल ते फळ प्राप्त होते; विशेषतः शिवभक्तांनी, शिव व पार्वतीच्या आनंदासाठी, नेहमी रुद्राक्ष धारण करावे. आवळ्याएवढा मोठा रुद्राक्ष श्रेष्ठ मानला जातो; बोराएवढा मध्यम, आणि सर्वात लहान म्हणजे एकच मणी, हे कनिष्ठ समजले जाते. पार्वती, जर रुद्राक्ष बोराएवढा असेल, तरीही तो जगात फळ देतो, सुख व सौभाग्य वाढवतो. आवळ्याएवढ्या रुद्राक्षाने सर्व संकटे दूर होतात; गुञ्जा बीजाएवढ्या मण्याने सर्व इच्छित फल मिळते. जसा तो हलका, तितके अधिक फळ मिळते; प्रत्येक मणी दहा पट अधिक फल देतो, असे ज्ञानी सांगतात. रुद्राक्ष धारण करणे पाप नष्ट करण्यासाठी सांगितले आहे; म्हणून सर्व कामनांची सिद्धी करण्यासाठी तो नक्कीच घालावा. रुद्राक्षाची माळ शुभ आणि फलदायी आहे; देवी, अशा दुसऱ्या कोणत्याही माळेचा असा प्रभाव नाही. रुद्राक्ष जर गुळगुळीत, मजबूत, मोठा आणि काट्यांनी युक्त असेल, तर तो नेहमीच शुभ, इच्छित फल, भोग व मोक्ष देणारा आहे. ज्या रुद्राक्षात कीड आहे, तडा गेला आहे, फाटलेला आहे, काटे नाहीत, जखमी आहे किंवा विकृत आहे, तो टाळावा. स्वाभाविकपणे छिद्र असलेला रुद्राक्ष उत्तम, मानवी प्रयत्नाने छिद्र केलेला मध्यम समजला जातो. रुद्राक्ष धारण केल्याने मोठमोठी पापे नष्ट होतात; शंभर मणी घातल्यास मनुष्य रुद्रासारखा होतो. अकराशे मणी घातल्याने जो फल मिळतो, तो शंभर वर्षे सांगूनही पूर्ण होणार नाही. पाचशे पन्नास रुद्राक्षांनी बनवलेला मुकुट योग्य मानला जातो; उत्तम भक्ताने तो नीट तयार करावा. अशा प्रकारे, रुद्राक्षाचे महात्म्य, त्याची उत्पत्ती, उपयोग आणि लाभ यांचे वर्णन सूत ऋषींनी भक्तिभावाने केले.