शिवाच्या निवासस्थानी, ज्ञानी पुरुषाने नेहमीच धर्मपूर्वक मिळवलेल्या संपत्तीने, कोणत्याही जीवाला त्रास न देता आणि कोणतेही दोष न करता, तसेच अती कष्ट न करता निवास करावा. ज्या पाण्यावर किंवा अन्नावर पंचाक्षरी मंत्राचा जप केला जातो, ते अत्यंत शुभ मानले जाते. तसेच, गरिब भक्ताने मिळवलेले भिक्षा अन्नसुद्धा ज्ञान प्राप्तीसाठी समर्थ आहे. शिवभक्ताच्या भिक्षेने शिवभक्ती वाढते; शिवयोग्याच्या भिक्षेला 'शंभूचा धागा' असेही म्हटले जाते. जगाच्या कुठल्याही कोपऱ्यात, कोणत्याही प्रकारे, नेहमीच शुद्ध अन्न मौनाने सेवन करावे आणि या गूढाचे प्रकटकरण करू नये. परंतु, शिवमंत्राचा गूढार्थ केवळ भक्तांसमोरच सांगावा; शिवमंत्राचे खरे रहस्य फक्त शिवालाच ज्ञात आहे, दुसऱ्या कोणालाही नाही. शिवभक्ताने नेहमी शिवलिंगाच्या आश्रयाने राहावे; स्थिर लिंगाच्या आश्रयाने ज्ञानी पुरुष अडिग राहतात. योग्य पद्धतीने लिंगाची पूजा केल्यास मुक्ती नक्की मिळते; सर्व काही मुक्त होते—हेच श्रेष्ठ साधन व ध्येय आहे. पूर्वी व्यासांनी सांगितलेले आणि मी ऐकलेले हे ज्ञान—यामुळे आमच्या कल्याणासाठी आणि आमची शिवभक्ती दृढ व्हावी, हीच प्रार्थना. जो कोणी या अध्यायाचे पठण किंवा श्रवण नेहमी करतो, त्याला शिवाच्या कृपेने शिवज्ञान प्राप्त होते. त्या वेळी ऋषी म्हणाले, "सूत, तुझे आयुष्य दीर्घ असो! तू धन्य आहेस आणि शिवभक्त आहेस. तू लिंगाच्या महात्म्याचे योग्य वर्णन केलेस, जे सर्वोच्च फल देणारे आहे. आता, कृपया पुन्हा महेशाच्या पार्थिव लिंगाच्या श्रेष्ठत्वाचे वर्णन कर, जे व्यासांनी पूर्वी सांगितले होते." "सर्व ऋषिजनांनो, खरी भक्ती ठेवून ऐका—आता मी शिवाच्या पार्थिव लिंगाच्या महात्म्याचे वर्णन करतो. सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे; त्याची पूजा करून अनेक ब्राह्मणांनी सिद्धी प्राप्त केली आहे. हरि, ब्रह्मा, ऋषी, प्रजापती—या सर्वांनी पार्थिव लिंगाची पूजा करून इच्छित फल प्राप्त केले. देव, असुर, मानव, गंधर्व, सर्प, राक्षस आणि इतर अनेकांनीसुद्धा त्याची पूजा करून सर्वोच्च सिद्धी मिळवली. कृतयुगात लिंग रत्नांचे होते; त्रेतायुगात ते सोन्याचे; द्वापरयुगात पारदाचे उत्तम लिंग होते; पण कलियुगात पार्थिव (मातीचे) लिंगच श्रेष्ठ मानले जाते. आठ प्रकारच्या लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग सर्वश्रेष्ठ आहे; अखंड भक्तीने त्याची पूजा केल्यास तपाच्या जोरावर मोठे फळ मिळते. सर्व देवतांमध्ये महेश्वर श्रेष्ठ व ज्येष्ठ आहे, तसेच सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ मानले जाते. सर्व नद्यांमध्ये गंगा सर्वश्रेष्ठ आहे, तसेच सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग सर्वोच्च आहे. सर्व मंत्रांमध्ये प्रणव (ॐ) श्रेष्ठ आहे, तसेच पार्थिव लिंग सर्वात जास्त पूज्य आणि वंदनीय आहे. सर्व जातींमध्ये ब्राह्मण श्रेष्ठ आहे, तसेच सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे. सर्व नगरांमध्ये काशी सर्वोत्तम आहे, तसेच सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे. सर्व व्रतांमध्ये शिवरात्रीचे व्रत श्रेष्ठ आहे, तसेच सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे. सर्व देवतांमध्ये शैव शक्ती श्रेष्ठ आहे, तसेच सर्व लिंगांमध्ये पार्थिव लिंग श्रेष्ठ आहे. जर कोणीतरी स्वभावतः पार्थिव नसलेल्या लिंगाची पूजा करतो, तर ती पूजा, स्नान, दान व इतर सर्व कर्म निष्फळ ठरतात. पार्थिव लिंगाची पूजा केल्याने पुण्य, संपत्ती आणि दीर्घायुष्य प्राप्त होते; समाधान, पोषण आणि धन मिळते; आणि हे सर्वश्रेष्ठ साधकांनी करावे. ज्याच्याकडे जे उपलब्ध आहे, त्याने श्रद्धा व भक्तीने पार्थिव लिंगाची पूजा करावी; हे सर्व इच्छित फल, अर्थ, धर्म, काम, मोक्ष देते. जो कोणी शुभ वेदीवर पार्थिव लिंग तयार करून त्याची पूजा करतो, तो येथेच धनवान व समृद्ध होतो आणि पुढे रूद्र म्हणून जन्म घेतो. जो पार्थिव लिंगाची दिवसातील तीन संधिकाळी बिल्वपत्रांनी पूजा करतो, आणि हे दहा किंवा अकरा वेळा करतो, त्याला मिळणारे पुण्य ऐका—त्याच या देहाने तो रूद्रलोकात मोठेपण प्राप्त करतो; हे लिंग पाहिल्याने किंवा स्पर्श केल्यानेही सर्व पापे नष्ट होतात. तो जीवंत असतानाच मुक्त होतो, खरा ज्ञानी व शिवस्वरूप होतो—याबद्दल शंका नाही; फक्त त्याला पाहिल्यानेच भोग आणि मोक्ष दोन्ही मिळतात. जो दररोज पार्थिव लिंग तयार करून शिवाची पूजा करतो, तो जीवनाच्या अखेरीपर्यंत शिवधामात जातो. मातीच्या लिंगामुळे तो अनंत काळ शिवलोकात राहतो, आपल्या इच्छांचा उपभोग घेतो आणि पुन्हा पृथ्वीवर राजा म्हणून जन्म घेतो. जो दररोज, इच्छा न ठेवता, पार्थिव लिंगाची पूजा करतो, तो नेहमीच शिवलोकात वास करतो आणि शेवटी शिवाशी एकरूप होतो. जर ब्राह्मणाने पार्थिव शिवलिंगाची पूजा केली नाही, तर तो अत्यंत भयंकर नरकात, भाल्यांनी छिन्न-भिन्न होऊन, पडतो. कोणत्याही योग्य पद्धतीने, सुंदर लिंग तयार करावे आणि पंचसंस्कारांनी त्याचा विचार करावा. लिंग अखंड असावे, त्यात विभाग नसावा; अखंड लिंगच दर्शवावे. जर ते दोन भागांत बनवले, तर त्याची पूजा निष्फळ होते. रत्न, सुवर्ण, पारद, स्फटिक किंवा पृथ्वी—किंवा फुलं व रत्नांपासून बनवलेले लिंग—हे सर्व अखंड असावे. चल लिंग अखंड मानले जाते; अचल (स्थिर) लिंग दोन भागांचे असते. अखंड व विभागलेल्या लिंगाचा विचार चालत्या व स्थिर लिंगांमध्ये केला जातो. महान देव महेश्वर हे वेदीचे लिंग व परमज्ञान आहे. म्हणून, अचल लिंगांमध्ये विभागलेली लिंगे श्रेष्ठ मानली जातात. अशा प्रकारे, या अध्यायात शिवलिंगाच्या, विशेषतः पार्थिव लिंगाच्या, पूजेचे अद्भुत महात्म्य सांगितले आहे. याचा जप किंवा श्रवण केल्याने शिवकृपा प्राप्त होते आणि भक्ताला मोक्षाचा मार्ग लाभतो.