जो भक्तीभावाने शिवपुराणाच्या सात संहितांचा पूर्णपणे पाठ करतो, त्याला जीवंतपणीच मुक्ती लाभते, असे सांगितले आहे. शृती, स्मृती, पुराण, इतिहास, आगम अशा शेकडो ग्रंथांचा मिळून देखील शिवपुराणाच्या थोड्याशा भागाशीही तुलना करता येत नाही. हे शुद्ध शैवपुराण, ज्याची शिवाने स्तुती केली आहे, व्यासाने संक्षिप्तपणे संकलित केलेले नाही; शिवभक्त व्यासाने ते संपूर्णपणे संकलित केलेले नाही. हे पुराण सर्व जीवांना कल्याणकारी आहे, त्रिविध दुःखांचा नाश करणारे आहे, आणि सद्गुणी लोकांना शुभता प्रदान करणारे आहे. या पुराणात धर्माचा उपदेश कपटाशिवाय केला जातो, आणि त्यात मुख्यत्वे वेदांतज्ञान आहे; हे ज्ञानी, मत्सररहित लोकांनी जाणावे, येथे योग्य प्रकारे स्थापित आहे आणि जीवनाच्या तीन उद्दिष्टांनी युक्त आहे. शैवपुराण हे पुराणांच्या शिरोमणी आहे; वेदांतज्ञानाने उजळते आणि परमसत्याची गाणी गाते. जो कोणी ते भक्तिपूर्वक पाठ किंवा श्रवण करतो, तो शंभूला प्रिय होतो आणि सर्वोच्च ध्येय प्राप्त करतो. हे ऐकून, श्रेष्ठ ऋषी सूताला म्हणाले, "आम्हाला हे अद्भुत पुराण ऐकव, जे वेदांताचा सार आणि संपूर्णता आहे." ऋषींचे शब्द ऐकून, सूत अत्यंत आनंदित झाला, त्याने शंकराचा स्मरण केला आणि श्रेष्ठ ऋषींना बोलू लागला. "सर्व ऋषींनी शिवाचा स्मरण करत हे शैवपुराण ऐकावे, जे पुराणपरंपरेला समर्पित आहे आणि वेदांचा सार आहे. येथे भक्ती, ज्ञान आणि वैराग्य यांचा त्रिविध गान प्रेमाने गायला जातो. वेदांताने जाणले जाणारे सत्य येथे स्पष्टपणे वर्णिले आहे." "सर्व ऋषींनी हे पुराण ऐकावे, जे वेदांचा सार आहे, जे प्राचीन काळात आणि अनेक युगांत वारंवार सांगितले गेले आहे. या वर्तमान युगात, सृष्टीची सुरूवात होत असताना, सहा ऋषी कुलांनी एकमेकांशी संवाद साधला. त्यांच्यात मोठा वाद झाला—'हे श्रेष्ठ आहे, हे नाही'—आणि ते अविनाशी ब्रह्माकडे, सृष्टीकर्त्याकडे विचारण्यासाठी गेले." "सर्वजण नम्रतेने हात जोडून म्हणाले, 'तुम्हीच सर्व जगांचे निर्माते, प्रत्येक कारणाचे कारण आहात.' 'सर्व तत्त्वांपलीकडे असणारा, प्राचीन आणि अतिशय श्रेष्ठ पुरुष कोण आहे, ज्यापर्यंत वाणी आणि मन पोहोचू शकत नाही?' 'ज्यापासून ब्रह्मा, विष्णू, रुद्र, इंद्र आणि सर्व इंद्रिये प्रथम उत्पन्न होतात?' 'तो देव, महान देव, सर्वज्ञ आहे, विश्वाचा स्वामी आहे; तो केवळ सर्वोच्च भक्तीनेच दिसतो, अन्यथा कधीच नाही.'" "रुद्र, हरि, हर आणि इतर देवांचे स्वामी नेहमीच त्याच्या दर्शनासाठी सर्वोच्च भक्तीची आकांक्षा करतात. आणखी काय सांगावे? शिवभक्तीमुळे मुक्ती मिळते; कृपेने देवभक्ती उत्पन्न होते, आणि भक्तीमधून कृपा जन्म घेते, जशी अंकुरातून बी आणि बीमधून अंकुर उत्पन्न होतो." "म्हणून, प्रभूच्या कृपेच्या हेतूने, तुम्ही पृथ्वीवर जावे, द्विजांनो, आणि हजार वर्षांचा दीर्घ यज्ञ करावा. त्या यज्ञात केवळ शिवाच्या कृपेने वेदज्ञानाचा सार, काय साध्य करायचे आणि साधन काय आहे, हे जाणले जाते." "आता, सर्वोच्च ध्येय काय? त्याचे सर्वोच्च साधन काय? साधक कसा असावा? हे सत्य आम्हाला सांगा." "ध्येय म्हणजे शिवपदाची प्राप्ती; साधन म्हणजे त्याची सेवा; साधक म्हणजे, ज्याला त्याच्या कृपेने क्षणिक फळांची इच्छा नाही." "वेदात सांगितलेली कर्मे करून, त्यांचे महान फल समर्पित करून, साधक प्रभूचे सर्वोच्च धाम प्राप्त करतो, त्याच्या लोकात सहभागी होण्यासारख्या टप्प्यांतून पुढे जातो." "प्रत्येकाच्या भक्तीप्रमाणे, सर्वोच्च फल मिळते; साधने अनेक प्रकारची आहेत, प्रभूने थेट शिकवलेली. सारांशाने, मी तुम्हाला सार आणि साधन सांगतो: कानाने ऐकणे, वाणीने पाठ करणे." "मनाने चिंतन करणे हे महान साधन आहे; महेश्वराचा श्रवण, पाठ आणि मनन करावे." "या साधनाचा शास्त्राधिकार आहे; त्याने सर्वोच्च ध्येय साधावे, सर्व उद्दिष्टांच्या साधनासाठी एकनिष्ठ असावे. लोक जे प्रत्यक्ष डोळ्यांनी पाहतात, त्यावर कृती करतात; पण ज्याला प्रत्यक्ष पाहता येत नाही, ते सर्वत्र श्रवणाने जाणून कृती करतात." "म्हणून, श्रवण हे प्रमुख आहे; गुरूच्या तोंडून ऐकून, ज्ञानी व्यक्ती मग पाठ आणि चिंतन साधतो. जेव्हा ही साधना श्रवण ते चिंतनपर्यंत पूर्णपणे साधली जाते, तेव्हा शिवयोग उत्पन्न होतो, आणि क्रमाने सालोक्य वगैरे टप्प्यांतून पुढे जातो." "नंतर, सर्व शारीरिक विकार आणि सुख निघून जाते; साधनाने हे कष्ट सहन करावे लागतात, आणि पुढे, आरंभीपासून अखेरीपर्यंत शुभता उत्पन्न होते." "हे ब्रह्मन्, चिंतन कसे करावे, श्रवण कसे करावे? पाठ कसा करावा? हे सत्य सांग." "मनाने शुद्धी, तर्काची आवड, शिवाच्या गुण, रूप, लीला यांच्या नावांचे सतत चिंतन, पूजा, पाठ वगैरे—हे अखंड चिंतन आहे, प्रभूच्या दर्शनाने साध्य होते, आणि सर्व उत्तम साधनांमध्ये हे प्रमुख आहे." "गीतातून, शास्त्रवचनातून, किंवा वाणीने, शंभूच्या महिमा, गुण, रूप, लीला यांच्या नावांची स्पष्ट आणि रसपूर्ण स्तुती—हे पाठ आहे, आणि येथे ते मध्यवर्ती साधन मानले जाते." "ज्याप्रमाणे स्त्रीचे प्रेमळ आलिंगन दृढ असते, त्याचप्रमाणे, कुठल्याही साधनाने, कुठेही, शिवविषयक शब्दांची बहुलता ऐकणे, हे श्रवण आहे, आणि जगात प्रसिद्ध आहे." "सज्जनांच्या संगतीने प्रथम श्रवण होते; मग सृष्टीच्या स्वामीचा पाठ, आणि ते दृढ झाल्यावर चिंतन श्रेष्ठ ठरते. अखेरीस, सर्व काही शंकराच्या कृपेने होते." "या साधनेच्या महिम्याबद्दल, प्राचीन ऋषींनी एक घटना सांगितली आहे; तुमच्यासाठी मी ती सांगतो—एकाग्रतेने ऐका." "पूर्वी, माझे गुरु व्यास, पराशर ऋषींचा पुत्र, शुभ सरस्वतीच्या तीरावर, चिंता करत तप करत होते. तिथे जात असताना, योगायोगाने, सनत्कुमार, धन्य असा, सूर्याप्रमाणे चमकणाऱ्या दिव्य वाहनावर माझ्या गुरूसमोर प्रकट झाला.