ശിവപുരാണമ്

ദര്ഭാഗ്നൌ വാദഹേത്കാഷ്ഠംശിവമംത്രംസമുച്ചരന് സമ്യക്സംശോധ്യവസ്ത്രേണനവകുംഭേനിധാപയേത്

അല്ലെങ്കിൽ ദർഭയോ മറ്റേതെങ്കിലും യോഗ്യമായ മരക്കഷ്ണം ശിവമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് തീയിൽ കത്തിച്ച്, ശുദ്ധമായ വസ്ത്രത്തിൽ നന്നായി വൃത്തിയാക്കി, പുതിയ ഒരു പാത്രത്തിൽ ആ ചാരം സൂക്ഷിക്കണം.

ദീപ്ത്യര്ഥം തത്തു സംഗ്രാഹ്യം മന്യതേ പൂജ്യതേപി ച ഭസ്മശബ്ദാര്ഥ ഏവം ഹി ശിവഃപൂര്വംതഥാ ഽകരോത്

പ്രഭയ്ക്ക് വേണ്ടി ആ ചാരം ശേഖരിക്കണം, അതിന് ആരാധനയോചിതമായ മഹത്വമുണ്ട്; ഭസ്മം എന്ന പദത്തിന് ഇതാണ് അർത്ഥം, ശിവൻ തന്നെ മുമ്പ് അങ്ങനെ ചെയ്തിരുന്നു.

യഥാസ്വവിഷയേരാജാസാരംഗൃഹ്ണാതിയത്കരമ് യഥാമനുഷ്യാഃസസ്യാദീന്ദഗ്ധ്വാസാരംഭജംതിവൈ

ഒരു രാജാവ് തന്റെ രാജ്യത്ത് തനിക്കു പ്രയോജനമുള്ളത് എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കുമോ, അതുപോലെ മനുഷ്യർ ധാന്യങ്ങൾ കത്തിച്ച ശേഷം അതിലെ ഉത്തമമായ ഭാഗം എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുമോ, അങ്ങനെ.

യഥാഹിജാഠരാഗ്നിശ്ചഭക്ഷ്യാദീന്വിവിധാന്ബഹൂന് ദഗ്ധ്വാസാരതരംസാരാത്സ്വദേഹംപരിപുഷ്യതി

പൊതുവേ വയറ്റിലെ അഗ്നി പലവിധ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ച് അവയിൽനിന്നും ഏറ്റവും നല്ല സാരം എടുത്ത് ശരീരം പോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.

തഥാപ്രപഞ്ചകര്താപിസശിവഃപരമേശ്വരഃ സ്വാധിഷ്ഠേയപ്രപഞ്ചസ്യദഗ്ധ്വാസാരംഗൃഹീതവാന്

അങ്ങനെ തന്നെ, സകല സൃഷ്ടിക്കും സ്രഷ്ടാവായ പരമേശ്വരനായ ശിവൻ, തന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ലോകത്തെ കത്തിച്ച് അതിലെ സാരം ഏറ്റെടുത്തു.

ദഗ്ധ്വാപ്രപഞ്ചംതദ്ഭസ്മസ്വാത്മന്യാരോപയച്ഛിവഃ ഉദ്ധൂലനേനവ്യാജേന ജഗത്സാരം ഗൃഹീതവാന്

ലോകം കത്തിച്ചശേഷം ആ ചാരം ശിവൻ തനിക്കു തന്നെ പുരട്ടിയിരിക്കുന്നു; പുരട്ടുന്നതെന്ന പേരിൽ ലോകത്തിലെ സാരഭാഗം ശിവൻ ഏറ്റെടുത്തു.

സ്വരത്നംസ്ഥാപയാമാസ സ്വകീയേഹിശരീരകേ കേശമാകാശസാരേണവായുസാരേണവൈമുഖമ്

തന്റെ ശരീരത്തിൽ തന്നെ ശിവൻ സ്വയം രത്നം സ്ഥാപിച്ചു: കേശം ആകാശത്തിന്റെ സാരത്തോടെ, മുഖം വായുവിന്റെ സാരത്തോടെ, ലോകത്തുനിന്ന് മാറിനിൽക്കുന്നവനായി.

ഹൃദയംചാഗ്നിസാരേണത്വപാംസാരേണവൈകടിമ് ജാനുചാവനിസാരേണതദ്വത്സര്വം തദംഗകമ്

ഹൃദയം അഗ്നിയുടെ സാരത്തോടെ, ചർമ്മം ഭൂമിയുടെ സാരത്തോടെ, മുട്ടുകൾ ജലത്തിന്റെ സാരത്തോടെ; അങ്ങനെ എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും അതുപോലെ.

ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വോശ്ചരുദ്രാണാംസാരംചൈവത്രിപുംഡ്രകമ് തഥാതിലകരൂപേണലലാടാന്തേമഹേശ്വരഃ

ബ്രഹ്മാവിന്റെ, വിഷ്ണുവിന്റെ, രുദ്രന്റെ സാരമാണ് ത്രിപുണ്ഡ്രം; അതുപോലെ, തിലകമായി ലളാടത്തിൽ മഹേശ്വരൻ അണിയുന്നു.

ഭവൃദ്ധ്യാസര്വമേതദ്ധിമന്യതേസ്വയമൈത്യസൌ പ്രപഞ്ചസാരസര്വസ്വമനേനൈവവശീകൃതമ്

ഇതെല്ലാം ശിവൻ തന്റെ തന്നെ വികാസം എന്ന് കരുതുന്നു; അങ്ങനെ, ഈ വഴി ലോകത്തിലെ മുഴുവൻ സാരവും ശിവൻ കീഴടക്കുന്നു.

തസ്മാദസ്യവശീകര്താനാസ്തീതിസശിവഃസ്മൃതഃ യഥാസര്വമൃഗാണാംചഹിംസകോമൃഗഹിംസകഃ

അതുകൊണ്ട് ശിവൻ എല്ലാറ്റിനെയും കീഴടക്കുന്നവൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; എല്ലാ മൃഗങ്ങളിൽ സിംഹം എങ്ങനെ മൃഗങ്ങളെ കീഴടക്കുന്നവനാണോ, അങ്ങനെ.

അസ്യഹിംസാമൃഗോനാസ്തിതതസ്മാത്സിംഹ ഇതീരിതഃ ശം നിത്യംസുഖമാനംദമികാരഃ പുരുഷഃ സ്മൃതഃ

ശിവനോട് ഭയപ്പെടാത്ത മൃഗം ഒന്നുമില്ലാത്തതിനാൽ അവനെ സിംഹം എന്ന് പറയുന്നു; 'ശ' എന്നും സന്തോഷവും ആനന്ദവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'മ' പുരുഷനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

വകാരഃ ശക്തിരമൃതംമേലനംശിവ ഉച്യതേ തസ്മാദേവംസ്വമാത്മാനം ശിവംകൃത്വാര്ചയേച്ഛിവമ്

'വ' ശക്തിയെയും അമൃതത്തെയും ഐക്യത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അതിനാൽ, ഇങ്ങനെ തന്നെ ആത്മാവിനെ ശിവനാക്കി ശിവനെ ആരാധിക്കണം.

തസ്മാദുദ്ധൂലനംപൂര്വം ത്രിപുംഡ്രംധാരയേത്പരമ് പൂജാകാലേഹിസജലംശുദ്ധ്യര്ഥംനിര്ജലംഭവേത്

അതിനാൽ, ചാരം പുരട്ടുന്നതിന് മുമ്പ് ത്രിപുണ്ഡ്രം ഉത്തമമായി ധരിക്കണം; പൂജക്കാലത്ത് വെള്ളം ചേർത്ത് ശുദ്ധീകരണത്തിനായി, അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളമില്ലാതെയും ധരിക്കാം.

ദിവാവാ യദിവാരാത്രൌനാരീവാഥനരോപിവാ പൂജാര്ഥംസജലംഭസ്മത്രിപുംഡ്രേണൈവധാരയേത്

പകൽ ആയാലും രാത്രി ആയാലും, സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ആയാലും, പൂജയ്ക്കായി വെള്ളം ചേർത്ത ഭസ്മതിലകമായ ത്രിപുണ്ഡ്രം ധരിക്കണം.

ത്രിപുംഡ്രംസജലംഭസ്മധൃത്വാപൂജാംകരോതിയഃ ശിവപൂജാംഫലംസാംഗംതസ്യൈവഹിസുനിശ്ചിതമ്

വെള്ളം ചേർത്ത ഭസ്മതിലകമായ ത്രിപുണ്ഡ്രം ധരിച്ച് ആരെങ്കിലും പൂജ ചെയ്താൽ, അവൻ ശിവപൂജയുടെ മുഴുവൻ ഫലവും ഉറപ്പായി നേടും.

ഭസ്മവൈശിവമംത്രേണധൃത്വാഹ്യത്യാശ്രമീഭവേത് ശിവാശ്രമീതിസംപ്രോക്തഃ ശിവൈകപരമോയതഃ

ശിവമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഭസ്മം ധരിച്ചാൽ, അവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആശ്രമവാസിയായിത്തീരും; ശിവനോടു മാത്രം ഭക്തിയുള്ളവൻ ശിവാശ്രമി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.

ശിവവ്രതൈകനിഷ്ഠസ്യനാശൌചംനചസൂതകമ് ലലാടേ ഽഗ്രേസിതംഭസ്മതിലകംധാരയേന്മൃദാ

ശിവവ്രതത്തില്‍ മാത്രം സ്ഥിരനായി ഇരിക്കുന്നവന് ശുദ്ധിയില്ലാതിരിപ്പോഴും ജനനാശൗചം പാലിക്കേണ്ടതില്ല. അവന് മണ്ണുപയോഗിച്ച് കപാലത്തില്‍ വിശുദ്ധമായ ചാരത്തിന്റെ അടയാളം ധരിക്കണം.

സ്വഹസ്താദ്ഗുരുഹസ്താദ്വാശിവഭക്തസ്യലക്ഷണമ് ഗുണാന്രുംധ ഇതി പ്രോക്തോഗുരുശബ്ദസ്യവിഗ്രഹഃ

സ്വന്തം കൈകൊണ്ടോ ഗുരുവിന്റെ കൈകൊണ്ടോ ചാരത്തിൻറെ അടയാളം ഇടുന്നത് ശിവഭക്തന്റെ ലക്ഷണമാണ്. ഇതു ഗുണങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; അതാണ് 'ഗുരു' എന്ന പദത്തിന് അർത്ഥം എന്ന് പറയുന്നു.

സവികാരാന്രാജസാദീന്ഗുണാന്രുംധേവ്യപോഹതി ഗുണാതീതഃ പരശിവോഗുരുരൂപംസമാശ്രിതഃ

രാഗാദി ഗുണങ്ങളെ അകറ്റി നീക്കി, ഗുണങ്ങളെ അതിജീവിച്ച പരമശിവൻ ഗുരുവിന്റെ രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു.

ഗുണത്രയംവ്യപോഹ്യാഗ്രേശിവംബോധയതീതിസഃ വിശ്വസ്താനാംതുശിഷ്യാണാംഗുരുരിത്യഭിധീയതേ

മൂന്നു ഗുണങ്ങളെയും അകറ്റി ആദ്യം ശിവനെ ഉണർത്തുന്നവനാണ് ഗുരു. അതുകൊണ്ട് വിശ്വാസമുള്ള ശിഷ്യന്മാർക്ക് അദ്ദേഹം 'ഗുരു' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

തസ്മാദ്ഗുരുശരീരംതുഗുരുലിംഗംഭവേദ്ബുധഃ ഗുരുലിംഗസ്യപൂജാതുഗുരുശുശ്രൂഷണം ഭവേത്

അതുകൊണ്ട്, ജ്ഞാനികൾക്ക് ഗുരുവിന്റെ ശരീരം ഗുരുലിംഗം ആണെന്ന് അറിയാം. ഗുരുവിനെ സേവിക്കുന്നത് ഗുരുലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.

ശ്രുതംകരോതിശുശ്രൂഷാകായേനമനസാഗിരാ ഉക്തം യദ്ഗുരുണാപൂര്വം ശക്യംവാ ഽശക്യമേവവാ

ശിഷ്യൻ തന്റെ ശരീരത്താൽ, മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കിനാലും ഗുരു മുമ്പ് പറഞ്ഞതെന്തും, സാധ്യമായാലും അസാധ്യമായാലും, ശ്രവിക്കുകയും സേവിക്കുകയും ചെയ്യണം.

കരോത്യേവഹിപൂതാത്മാപ്രാണൈരപിധനൈരപി തസ്മാദ്വൈശാസനേയോഗ്യഃ ശിഷ്യ ഇത്യഭിധീയതേ

ശുദ്ധഹൃദയനായവൻ ജീവനും ധനവുംകൊണ്ടു പോലും അതെല്ലാം നിർവഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടു initiation-നു യോഗ്യനായ ശിഷ്യൻ എന്ന് അവനെ വിളിക്കുന്നു.

ശരീരാദ്യര്ഥകംസര്വംഗുരോര്ദത്ത്വാസുശിഷ്യകഃ അഗ്രപാകംനിവേദ്യാഗ്രേഭുംജീയാദ്ഗുര്വനുജ്ഞയാ

ശരീരം മുതലായ എല്ലാം ഗുരുവിന് സമർപ്പിച്ച ശേഷം, നല്ല ശിഷ്യൻ ആദ്യം ഉത്തമഭാഗം അർപ്പിച്ച്, ഗുരുവിന്റെ അനുമതിയോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.

ശിഷ്യഃപുത്ര ഇതി പ്രോക്തഃ സദാശിഷ്യത്വയോഗതഃ ജിഹ്വാലിംഗാന്മംത്രശുക്രംകര്ണയോനൌനിഷിച്യവൈ

ശിഷ്യൻ എന്നും 'പുത്രൻ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, ശിഷ്യത്വബന്ധം കൊണ്ടാണ്. നാവ്, ലിംഗം, മന്ത്രം, വീര്യം, ചെവി, ഗർഭം എന്നിവ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

ജാതഃപുത്രോമംത്രപുത്രഃപിതരംപൂജയേദ്ഗുരുമ് നിമജ്ജയതിപുത്രംവൈസംസാരേജനകഃപിതാ

മന്ത്രപുത്രനായി ജനിച്ചവൻ ഗുരുവിനെ പിതാവായി ആരാധിക്കണം. പിതാവ് പുത്രനെ ലോകമയക്കത്തിൽ മുങ്ങിക്കുന്നു.

സംതാരയതിസംസാരാദ്ഗുരുര്വൈബോധകഃ പിതാ ഉഭയോരംതരംജ്ഞാത്വാപിതരംഗുരുമര്ചയേത്

ഗുരു ബോധം നൽകുന്നവനായി ശിഷ്യനെ ലോകമയക്കത്തിൽ നിന്ന് കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. ഈ രണ്ടിനും വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കി ഗുരുവിനെ പിതാവായി ആരാധിക്കണം.

അംഗശുശ്രൂഷയാചാപി ധനാദ്യൈഃ സ്വാര്ജിതൈര്ഗുരുമ് പാദാദികേശപര്യംതംലിംഗാന്യംഗാനിയദ്ഗുരോഃ

സ്വന്തം സമ്പാദ്യമായ ധനം മുതലായവകൊണ്ട് ഗുരുവിന്റെ കാലിൽ നിന്ന് മുടി വരെ എല്ലാം സേവിക്കണം.