ശിവപുരാണമ്

ശിവജ്ഞാനിഷുലക്ഷേഷു ധ്യാനയുക്തോ വിശിഷ്യതേ ധ്യാനയുക്തേഷു കോടിഭ്യഃ സമാധിസ്ഥോ വിശിഷ്യതേ

ആയിരക്കണക്കിന് ശിവജ്ഞാനികളില്‍ ധ്യാനത്തില്‍ ലീനനായവന്‍ ശ്രേഷ്ഠന്‍; കോടിക്കണക്കിന് ധ്യാനികളില്‍ സമാധിയില്‍ നിലകൊള്ളുന്നവന്‍ അതിലധികം ഉന്നതന്‍.

ഉത്തരോത്തര വൈ ശിഷ്ട്യാത്പൂജായാമുത്തരോത്തരമ് ഫലംവൈശിഷ്ട്യരൂപഞ്ചദുര്വിജ്ഞേയംമനീഷിഭിഃ

ആരാധനയില്‍ ഓരോ നിലയും മുന്‍പത്തേതിനേക്കാള്‍ ഉന്നതമാണ്; അതിന്റെ ഫലം എങ്ങനെയാണെന്ന് പണ്ഡിതന്മാര്‍ക്ക് പോലും മനസ്സിലാക്കാന്‍ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.

തസ്മാദ്വൈശിവഭക്തസ്യമഹിമാനംവേത്തികോനരഃ ശിവശക്ത്യോഃ പൂജനം ച ശിവഭക്തസ്യ പൂജനമ്

അതിനാല്‍ ശിവഭക്തന്റെ മഹത്വം ആര്‍ക്കാണ് പൂര്‍ണമായി അറിയാന്‍ കഴിയുക? ശിവനും ശിവശക്തിയും, ശിവഭക്തന്മാരെയും ആരാധിക്കുന്നത്—

കുരുതേയോനരോഭക്ത്യാസശിവഃ ശിവമേധതേ യ ഇമം പഠതേ ഽധ്യായമര്ഥവദ്വേദസംമതമ്

ഇവയെ ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുന്നവന്‍ ശിവനോടൊപ്പം ഒന്നാകുന്നു; ഈ അര്‍ത്ഥപൂര്‍ണ്ണവും വേദങ്ങള്‍ അംഗീകരിച്ചതുമായ ഉപദേശം വായിക്കുകയും പഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവന്‍—

ശിവജ്ഞാനീഭവേദ്വിപ്രഃശിവേന സഹമോദതേ ശ്രാവയേച്ഛിവഭക്താംശ്ചവിശേഷജ്ഞോ മനീശ്വരാഃ

അവന്‍ ശിവജ്ഞാനിയായ ബ്രാഹ്മണനാകുന്നു, ശിവനോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കുന്നു, ശിവഭക്തന്മാരെ ഉപദേശിക്കാനും പ്രത്യേകമായി പണ്ഡിതനും ജ്ഞാനിയുമാകുന്നു.

ശിവപ്രസാദശിദ്ധിഃ സ്യാച്ഛിവസ്യകൃപയാ ബുധാഃ

ശിവനുടെയുള്ള ദയയാല്‍ മാത്രമേ ശിവാനുഗ്രഹം ലഭിക്കൂ, ജ്ഞാനികളേ.

ബംധമോക്ഷസ്വരൂപം ഹി ബ്രൂഹി സര്വാര്ഥവിത്തമ ബംധമോക്ഷംതഥോപായംവക്ഷ്യേ ഽഹംശൃണുതാദരാത്

സകല അര്‍ത്ഥങ്ങളും അറിയുന്നവനേ, ബന്ധവും മോക്ഷവും എന്താണെന്ന് പറയൂ. ഇപ്പോള്‍ ഞാന്‍ ബന്ധവും മോക്ഷവും അതിലേക്കുള്ള മാര്‍ഗവും വിശദീകരിക്കും, ശ്രദ്ധയോടെ കേള്‍ക്കൂ.

പ്രകൃത്യാദ്യഷ്ടബംധേനബദ്ധോജീവഃ സ ഉച്യതേ പ്രകൃത്യാദ്യഷ്ടബംധേനനിര്മുക്തോമുക്ത ഉച്യതേ

പ്രകൃതിയിലൂടെയുള്ള എട്ടു ബന്ധങ്ങളില്‍ പെട്ട ആത്മാവിനെയാണ് ബന്ധിതന്‍ എന്നു പറയുന്നത്; അതില്‍ നിന്ന് മോചിതനായവനെയാണ് മോക്ഷപ്രാപ്തന്‍ എന്നു പറയുന്നത്.

പ്രകൃത്യാദിവശീകാരോമോക്ഷ ഇത്യുച്യതേസ്വതഃ ബദ്ധജീവസ്തുനിര്മുക്തോമുക്തജീവഃ സ കഥ്യതേ

പ്രകൃതിയുടെയും മറ്റ് ഘടകങ്ങളുടെയും അടിമയായിരിക്കുകയാണ് ബന്ധം; അവയില്‍ നിന്ന് മോചിതനായിരിക്കുകയാണ് മോക്ഷം. ബന്ധിതനായ ആത്മാവിനെ ബന്ധിതന്‍ എന്നും മോചിതനായവനെ മോക്ഷപ്രാപ്തന്‍ എന്നും വിളിക്കുന്നു.

പ്രകൃത്യഗ്രേതതോബുദ്ധിരഹംകാരോഗുണാത്മകഃ പഞ്ചതന്മാത്രമിത്യേതേപ്രകൃത്യാദ്യഷ്ടകംവിദുഃ

പ്രകൃതി, ബുദ്ധി, ഗുണങ്ങളാല്‍ നിറഞ്ഞ അഹങ്കാരം, അഞ്ചു സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങള്‍—ഇവയാണ് പ്രകൃതിയോടു തുടങ്ങുന്ന എട്ടു ഘടകങ്ങള്‍.

പ്രകൃട്യാദ്യഷ്ടജോദേഹോദേഹജംകര്മ ഉച്യതേ പുനശ്ചകര്മജോദേഹോജന്മകര്മപുനഃപുനഃ

പ്രകൃതിയോടു തുടങ്ങുന്ന എട്ടു ഘടകങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള ശരീരമാണ് കര്‍മ്മജന്യമായ ശരീരം; വീണ്ടും കര്‍മ്മത്തില്‍ നിന്നുള്ള ശരീരമാണ് പുനഃജന്മവും കര്‍മ്മവും ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

ശരീരംത്രിവിധംജ്ഞേയംസ്ഥൂലംസൂക്ഷ്മംചകാരണമ് സ്ഥൂലംവ്യാപാരദംപ്രോക്തംസൂക്ഷ്മമിംദ്രിയഭോഗദമ്

ശരീരത്തിന് മൂന്നു രൂപങ്ങളുണ്ട് എന്ന് അറിയണം: സ്ഥൂലം, സൂക്ഷ്മം, കാരണം. സ്ഥൂലശരീരം പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കായാണ്, സൂക്ഷ്മശരീരം ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങള്‍ക്കായാണ്.

കാരണംത്വാത്മഭോഗാര്ഥംജീവകര്മാനുരൂപതഃ സുഖം ദുഃഖം പുണ്യപാപൈഃ കര്മഭിഃ ഫലമശ്നുതേ

കാരണശരീരം ആത്മാവിന്റെ അനുഭവത്തിനായി, ആത്മാവിന്റെ കര്‍മ്മം അനുസരിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു. പുണ്യവും പാപവും ചെയ്യുന്ന കര്‍മ്മങ്ങള്‍ വഴി സുഖവും ദുഃഖവും അനുഭവിക്കുന്നു.

തസ്മാദ്ധികര്മരജ്ജ്വാ ഹി ബദ്ധോ ജീവഃ പുനഃ പുനഃ ശരീരത്രയകര്മഭ്യാം ചക്രവദ്ഭ്രാമ്യതേ സദാ

അതിനാല്‍ കര്‍മ്മത്തിന്റെ കയര്‍ കൊണ്ട് ആത്മാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു; ഈ മൂന്നു ശരീരങ്ങളുടെയും കര്‍മ്മങ്ങള്‍ കൊണ്ട് ചക്രംപോലെ എല്ലായ്പ്പോഴും ഭ്രമിക്കുന്നു.

ചക്രഭ്രമനിവൃത്യര്ഥം ചക്രകര്താരമീഡയേത് പ്രകൃത്യാദി മഹാചക്രം പ്രകൃതേഃ പരതഃ ശിവഃ

ഈ ചക്രഭ്രമം അവസാനിപ്പിക്കാന്‍ ചക്രത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവിനെ ആരാധിക്കണം; പ്രകൃതിയോടു തുടങ്ങുന്ന മഹാചക്രം ശിവനാണ്, അവന്‍ പ്രകൃതിക്ക് അതീതനാണ്.

ചക്രകര്താമഹേശോ ഹി പ്രകൃതേഃ പരതോയതഃ പിബതിവാഥവമതിജീവന്ബാലോജലംയഥാ

ചക്രം സൃഷ്ടിച്ച മഹാദേവൻ പ്രകൃതിയെക്കാൾ ഉയർന്നവനാണ്. ഒരു കുഞ്ഞ് അറിയാമോ അറിയാതെയോ വെള്ളം കുടിക്കുന്നതുപോലെ, അദേഹം അതെല്ലാം ചെയ്യുന്നു.

ശിവസ്തഥാ പ്രകൃത്യാദി വശീകൃത്യാധിതിഷ്ഠതി സര്വംവശീകൃതംയസ്മാത്തസ്മാച്ഛിവ ഇതി സ്മൃതഃ ശിവ ഏവ ഹി സര്വജ്ഞഃ പരിപൂര്ണശ്ച നിഃസ്പൃഹഃ

അങ്ങനെ തന്നെ ശിവൻ പ്രകൃതിയെയും മറ്റെല്ലാവൃത്തികളെയും കീഴടക്കി എല്ലാറ്റിനും മേലാണ്. എല്ലാം അവന്റെ വശത്തായതിനാൽ അവനെ ശിവൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ശിവൻ മാത്രമാണ് എല്ലാം അറിയുന്നവനും പൂർണ്ണനും ആഗ്രഹരഹിതനും.

സര്വജ്ഞതാതൃപ്തിരനാദിബോധഃ സ്വതംത്രതാ നിത്യമലുപ്തശക്തിഃ അനംതശക്തിശ്ചമഹേശ്വരസ്യ യന്മാനസൈശ്വര്യമവൈതി വേദഃ

എല്ലാം അറിയുന്നതും തൃപ്തിയും ആദിയില്ലാത്ത ജ്ഞാനവും ശാശ്വതമായ സ്വാതന്ത്ര്യവും ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാത്ത ശക്തിയും അനന്തമായ ശക്തിയും ഇവയൊക്കെയാണ് മഹാദേവന്റെ മനസ്സിന്റെ ഐശ്വര്യങ്ങൾ എന്ന് വേദം പറയുന്നു.

അതഃ ശിവപ്രസാദേന പ്രകൃത്യാദിവശംഭവേത് ശിവപ്രസാദലാഭാര്ഥം ശിവമേവപ്രപൂജയതേത്

അതുകൊണ്ട് ശിവന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ പ്രകൃതിയുടെ അധീനതയിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കൂ. ശിവന്റെ അനുഗ്രഹം നേടാൻ ശിവനെ മാത്രം ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം.

നിഃസ്പൃഹസ്യ ച പൂര്ണസ്യതസ്യ പൂജാകഥം ഭവേത് ശിവോദ്ദേശകൃതം കര്മ പ്രസാദജനകം ഭവേത്

ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തവനും പൂർണ്ണനുമായ അവനെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കാം? ശിവനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ചെയ്യുന്ന എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും അവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് കാരണമാകും.

ലിംഗേബേരേഭക്തജനേശിവമുദ്ദിശ്യപൂജയേത് കായേനമനസാവാചാധനേനാപിപ്രപൂജയേത്

ലിംഗത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും രൂപത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ശിവനെ ശരീരത്താലും മനസ്സാലും വാക്കാലും ധനത്താലും ആരാധിക്കണം.

പുജയാ തു മഹേശോ ഹി പ്രകൃതേഃ പരമഃ ശിവഃ പ്രസാദംകുരുതേസത്യംപൂജകസ്യവിശേഷതഃ

ആരാധനയിലൂടെ പ്രകൃതിയെക്കാൾ ഉയർന്ന ശിവൻ സത്യത്തിൽ ഭക്തനു പ്രത്യേകമായി അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു.

ശിവപ്രസാദാത്കര്മാദ്യംക്രമേണസ്വവശംഭവേത് കര്മാരഭ്യപ്രകൃത്യംതംയദാസര്വം വശംഭവേത്

ശിവന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു കർമ്മം മുതലായവ ക്രമമായി സ്വന്തം വശത്താകും. കർമ്മം മുതൽ പ്രകൃതി വരെ എല്ലാം നിയന്ത്രണത്തിൽ വന്നാൽ എല്ലാം സ്വന്തമായിരിക്കും.

തദാമുക്ത ഇതിപ്രോക്തഃസ്വാത്മാരാമോവിരാജതേ പ്രസാദാത്പരമേശസ്യകര്മ ദേഹോയദാവശഃ

അപ്പോൾ അത്തരം ഒരാൾ 'മുക്തൻ' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു, സ്വാത്മാവിൽ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു. പരമേശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ശരീരവും കർമ്മവും നിയന്ത്രണത്തിൽ വന്നപ്പോൾ അത്തരം വ്യക്തി പ്രകാശിക്കുന്നു.

തദാവൈശിവലോകേതുവാസഃസാലോക്യമുച്യതേ സാമീപ്യംയാതിസാംബസ്യതന്മാത്രേചവശംഗതേ

അപ്പോൾ ശിവന്റെ ലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നത് 'സാലോക്യം' എന്നു പറയുന്നു. ശംഭുവിനടുത്ത് എത്തുന്നത് 'സാമീപ്യം' എന്നും, അവന്റെ മാത്രം വശത്തിലാകുമ്പോൾ അവന്റെ സ്ഥിതിക്ക് തുല്യമായിരിക്കും.

തദാതുശിവസായുജ്യമായുധാദ്യൈഃ ക്രിയാദിഭിഃ മഹാപ്രസാദലാഭേചബുദ്ധിശ്ചാപിവശാഭവേത്

അപ്പോൾ ആയുധം മുതലായ കർമ്മങ്ങളിലൂടെ ശിവസായുജ്യം നേടാം. മഹാനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാൽ ബുദ്ധിയും നിയന്ത്രണത്തിൽ വരും.

ബുദ്ധിസ്തുകാര്യംപ്രകൃതേസ്തത്സൃഷ്ടിരിതികഥ്യതേ പുനര്മഹാപ്രസാദേനപ്രകൃതിര്വശമേഷ്യതി

ബുദ്ധിയാണ് കർമ്മത്തിന് കാരണം, അതാണ് പ്രകൃതിയുടെ സൃഷ്ടി എന്നു പറയുന്നു. എന്നാൽ മഹാനുഗ്രഹം കൊണ്ടു പ്രകൃതിയും നിയന്ത്രണത്തിൽ വരും.

ശിവസ്യമാനസൈശ്വര്യംതദാ ഽയത്നംഭവിഷ്യതി സാര്വജ്ഞാദ്യംശിവൈശ്വര്യംലബ്ധ്വാസ്വാത്മനി രാജതേ

അപ്പോൾ ശിവന്റെ മനസ്സിന്റെ ഐശ്വര്യം യാതൊരു ശ്രമവുമില്ലാതെ ലഭിക്കും. ശിവന്റെ സർവ്വജ്ഞതയും മറ്റും നേടിയാൽ സ്വാത്മാവിൽ പ്രകാശിക്കും.

തത്സായുജ്യമിതിപ്രാഹുര്വേദാഗമപരായണാഃ ഏവംക്രമേണമുക്തിഃസ്യാല്ലിംഗാദൌപൂജയാസ്വതഃ

ഇതിനെ 'സായുജ്യം' എന്നു വേദാഗമങ്ങൾക്കു ഭക്തരായവർ പറയുന്നു. അങ്ങനെ ക്രമമായി ലിംഗാരാധന മുതലായ വഴി മോക്ഷം ലഭിക്കും.