ക്രോധസംഗഃകൃഷ്ണവര്ണോമഹാമഹിഷവേഷവാന് താവന്മഹേശ്വരഃപ്രോക്തസ്തിരോധാസ്താവദേവ ഹി
ക്രോധസംഗം, കറുത്ത വർണ്ണം, വലിയ മഹിഷരൂപം—ഇത്രയും കാലം മഹേശ്വരൻ മറഞ്ഞിരിക്കും.
തദര്വാക്കര്മഭോഗോ ഹി തദൂര്ധ്വംജ്ഞാനഭോഗകമ് തദര്വാക്കര്മ മായാഹിജ്ഞാനമായാ തദൂര്ധ്വകമ്
അതിനടിയിൽ കര്മഫലങ്ങളുടെ ആനന്ദം; അതിന്റെ മുകളിലായി ജ്ഞാനാനുഭവം. അതിനടിയിൽ കര്മത്തിന്റെ മായ, മുകളിലായി ജ്ഞാനത്തിന്റെ മായ.
മാ ലക്ഷ്മീഃ കര്മഭോഗോവൈയാതിമായേതികഥ്യതേ മാ ലക്ഷ്മീര്ജ്ഞാനഭോഗോവൈയാതിമായേതികഥ്യതേ
അതിനടിയിൽ ലക്ഷ്മി കര്മാനുഭവമായി, അതിനെ മായയുടെ അളവ് എന്നു പറയുന്നു; മുകളിലായി ലക്ഷ്മി ജ്ഞാനാനുഭവമായി, അതിനെയും മായയുടെ അളവ് എന്നു പറയുന്നു.
തദൂര്ധ്വംനിത്യഭോഗോഹിതദര്വാങ്നശ്വരംവിദുഃ തദര്വാക്ചതിരോധാനംതദൂര്ധ്വംനതിരോധനമ്
അതിനുമപ്പുറം ശാശ്വതമായ ആനന്ദം ഉണ്ട്; അതിനടിയിൽ നശ്വരമായത്. അതിനടിയിൽ മറച്ചിടൽ; മുകളിലായി മറച്ചിടൽ ഇല്ല.
തദര്വാക്പാശബംധോഹിതദൂര്ധ്വംനഹിബംധനമ് തദര്വാക്പരിവര്തംതേകാമ്യകര്മാനുസാരിണഃ
അതിനടിയിൽ പാശബന്ധനം ഉണ്ട്; അതിനുമുകളിലായി ബന്ധനം ഇല്ല. അതിനടിയിൽ ഇച്ഛയും കര്മവും അനുസരിച്ചുള്ള ജന്മാന്തരങ്ങൾ.
നിഷ്കാമകര്മഭോഗസ്തുതദൂര്ധ്വംപരികീര്തിതഃ തദര്വാക്പരിവര്തംതേബിംദുപൂജാപരായണാഃ
അതിനുമുകളിലായി നിഷ്കാമ കര്മാനുഭവം ഉണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു; അതിനടിയിൽ ബിന്ദുപൂജക്ക് സമർപ്പിതരായവർക്ക് ജന്മാന്തരങ്ങൾ.
തദൂര്ധ്വംഹിവ്രജംത്യേവനിഷ്കാമാലിംഗപൂജകാഃ തദര്വാക്പരിവര്തംതംശിവാന്യസുരപൂജകാഃ
ആസക്തിയില്ലാതെ രൂപരഹിതനായ ശിവനെ ആരാധിക്കുന്നവർ അതിനുമുകളിൽ എത്തുന്നു; ശിവനെക്കാൾ വേറെയുള്ള ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നവർ അതിനുകീഴെ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു.
ശിവൈകനിരതായേ ച തദൂര്ധ്വംസംപ്രയാംതിതേ തദര്വാഗ്ജീവകോടിഃസ്യാത്തദൂര്ധ്വംപരകോടികാഃ
ശിവനിൽ മാത്രം ഭക്തിയുള്ളവർ അതിനുമുകളിൽ ഉയരുന്നു; അതിനുകീഴെ അനേകം ജീവന്മാരുണ്ട്, അതിനുമുകളിൽ ഉന്നതരായവരാണ്.
സാംസാരികാസ്തദര്വാക്ച മുക്താഃ ഖലു തദൂര്ധ്വഗാഃ തദര്വാക്പരിവര്തംതേ പ്രാകൃതദ്രവ്യപൂജകാഃ
അതിനുകീഴിലുള്ളവർ ലോകബന്ധത്തിൽ കുടുങ്ങിയവരാണ്, അതിനുമുകളിൽ ഉള്ളവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ മോചിതരാണ്; ഭൗതിക വസ്തുക്കളെ ആരാധിക്കുന്നവർ അതിനുകീഴെ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു.
തദൂര്ധ്വംഹിവ്രജംത്യേതേപൌരുഷദ്രവ്യപൂജകാഃ തദര്വാക്ഛക്തിലിംഗം തു ശിവലിംഗം തദൂര്ധ്വകമ്
മനുഷ്യർ നിർമ്മിച്ച വസ്തുക്കളാൽ ആരാധിക്കുന്നവർ അതിനുമുകളിൽ എത്തുന്നു; അതിനുകീഴെ ശക്തിലിംഗവും അതിനുമുകളിൽ ശിവലിംഗവുമാണ്.
തദര്വാഗാവൃതം ലിംഗം തദൂര്ധ്വം ഹി നിരാവൃതി തദര്വാക്കല്പിതം ലിംഗം തദൂര്ധ്വം വൈ ന കല്പിതമ്
അതിനുകീഴെ ലിംഗം മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനുമുകളിൽ മറവില്ലാതെ തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനുകീഴെ ലിംഗം നിർമ്മിതമാണ്, അതിനുമുകളിൽ നിർമ്മിതമല്ല.
തദര്വാക്ഛക്തിലോകാ ഹി ശതം വൈ ദ്വാദശാധികമ്
അതിനുകീഴെ ശരിക്കും ശക്തിയുടെ ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്, അവ നൂറിനും പന്ത്രണ്ടിനും തുല്യമാണ്.
തദര്വാഗ്ബിംദുരൂപം ഹി നാദരൂപം തദുത്തരമ് തദര്വാക്കര്മലോകസ്തു തദൂര്ധ്വം ജ്ഞാനലോകകഃ
അതിനുകീഴെ ബിന്ദുവിന്റെ രൂപം ഉണ്ട്, അതിനുമുകളിൽ നാദത്തിന്റെ രൂപം; അതിനുകീഴെ കർമ്മലോകവും അതിനുമുകളിൽ ജ്ഞാനലോകവുമാണ്.
നമസ്കാരസ്തദൂര്ധ്വംഹിമദാഹംകാരനാശനഃ ജനിജംതിരോധാനംനാനിഷിദ്ധ്യാതതേ ഇതി
അതിനുമുകളിൽ നമസ്കാരം അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നു; ജനനത്തിൽ നിന്നുള്ള മറവ് അവിടെ നിരോധിക്കേണ്ടതില്ല.
ജ്ഞാനശബ്ദാര്ഥ ഏവം ഹി തിരോധാനനിവാരണാത് തദര്വാക്പരിവര്തംതേഹ്യാധിഭൌതികപൂജകാഃ
ജ്ഞാനം എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ, മറവ് അകറ്റപ്പെടുന്നു; ഭൗതിക വസ്തുക്കളെ ആരാധിക്കുന്നവർ അതിനുകീഴെ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു.
ആധ്യാത്മികാര്ചകാ ഏവ തദൂര്ധ്വംസംപ്രയാംതിവൈ താവദ്വൈവേദിഭാഗംതന്മഹാലോകാത്മലിംഗകേ
ആത്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നവർ ശരിക്കും അതിനുമുകളിൽ ഉയരുന്നു; അവിടെ മഹാലോകത്തിലെ ലിംഗത്തിന്റെ വിഭജനമില്ലാത്ത ഭാഗം വരെ എത്തുന്നു.
പ്രകൃത്യാദ്യഷ്ടബംധോപിവേദ്യംതേസംപ്രതിഷ്ഠതഃ ഏവമേതാദൃശംജ്ഞേയംസര്വംലൌകികവൈദികമ്
പ്രകൃതിയോടെ തുടങ്ങിയ എട്ടു ബന്ധങ്ങളും അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; ഇങ്ങനെ ലോകീയവും വൈദികവുമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും അറിയണം.
അധര്മമഹിഷാരൂഢംകാലചക്രംതരംതിതേ സത്യാദിധര്മയുക്തായേശിവപൂജാപരാശ്ചയേ
അധർമ്മത്തിന്റെ മഹിഷത്തിൽ കയറി കാലചക്രം തിരിയുന്നു; എന്നാൽ സത്യം തുടങ്ങിയ ധർമ്മഗുണങ്ങളോടെ ശിവഭക്തരായവർ വേറെയാണ്.
തദൂര്ധ്വംവൃഷഭോധര്മോബ്രഹ്മചര്യസ്വരൂപധൃക് സത്യാദിപാദയുക്തസ്തുശിവലോകാഗ്രതഃസ്ഥിതഃ
അതിനുമുകളിൽ, ധർമ്മം കാളിന്റെ രൂപത്തിൽ, ബ്രഹ്മചാര്യത്തെ ആധാരമാക്കി, സത്യം തുടങ്ങിയ പാദങ്ങളോടെ ശിവലോകത്തിന്റെ മുൻവശത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു.
ക്ഷമാശൃങ്ഗഃ ശമശ്രോത്രോ വേദധ്വനിവിഭൂഷിതഃ ആസ്തിക്യചക്ഷുര്നിശ്വാസഗുരുബുദ്ധിമനാ വൃഷഃ
ക്ഷമയാണ് കാളിന്റെ കൊമ്പ്, ശമം ആണ് ചെവി, വേദധ്വനിയാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; ആസ്തിക്യം കണ്ണ്, ശ്വാസം ഗുരു, ബുദ്ധി മനസ്സാണ്.
ക്രിയാദിവൃഷഭാ ജ്ഞേയാഃ കാരണാദിഷു സര്വദാ തം ക്രിയാവൃഷഭം ധര്മം കാലാതീതോധിതിഷ്ഠതി
കർമ്മം തുടങ്ങിയ കാളുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും കാരണങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടണം; ആ കർമ്മകാളായ ധർമ്മം കാലത്തിന് അതീതമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശാനാം സ്വസ്വായുര്ദിനമുച്യതേ
ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും മഹേശ്വരന്റെയും ഓരോരുത്തരുടേയും ആയുസ്സ് ഒരു ദിവസം എന്നാണു പറയുന്നത്.
പുനഃ കാരണസത്യാംതാഃ കാരണബ്രഹ്മണസ്തഥാ ഗംധാദിഭ്യസ്തു ഭൂതേഭ്യസ്തദൂര്ധ്വം നിര്മിതാഃ സദാ
വീണ്ടും, കാരണത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിൽ എത്തുന്നവർ കാരണബ്രഹ്മാവാണ്; ഗന്ധം തുടങ്ങിയ ഭൂതങ്ങൾക്കുമുകളിൽ അവ എപ്പോഴും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
സൂക്ഷ്മഗംധസ്വരൂപാഹിസ്ഥിതാലോകാശ്ചതുര്ദശ പുനഃ കാരണവിഷ്ണോര്വൈസ്ഥിതാ ലോകാശ്ചതുര്ദശ
അവിടെ നിലനിൽക്കുന്ന പതിനാലു ലോകങ്ങൾ സൂക്ഷ്മഗന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്; വീണ്ടും, കാരണവിഷ്ണുവിൽ പതിനാലു ലോകങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു.
പുനഃകാരണരുദ്രസ്യലോകാഷ്ടാവിംശകാ മതാഃ പുനശ്ചകാരണേശസ്യഷട്പഞ്ചാശത്തദൂര്ധ്വഗാഃ
കാരണരുദ്രന്റെ ലോകങ്ങൾ ഇരുപത്തിയെട്ട് എന്നു പറയുന്നു. അതിനുമുകളിൽ കാരണേശ്വരന്റെ ലോകങ്ങൾ അമ്പത്താറ് ഉണ്ട്.
തതഃ പരംബ്രഹ്മചര്യലോകാഖ്യം ശിവസംമതമ് തത്രൈവജ്ഞാനകൈലാസേപഞ്ചാവരണസംയുതേ
അതിനുശേഷം ശിവന് മഹത്വം നല്കുന്ന ബ്രഹ്മചാര്യ ലോകം ഉണ്ട്. അതു ജ്ഞാനകൈലാസത്തിൽ, അഞ്ചു വേറിട്ട വളയങ്ങളോടുകൂടി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
പഞ്ചമംഡലസംയുക്തംപഞ്ചബ്രഹ്മകലാന്വിതമ് ആദിശക്തിസമായുക്തമാദിലിംഗംതുതത്രവൈ
അതു അഞ്ചു മണ്ഡലങ്ങളോടും, അഞ്ചു ബ്രഹ്മശക്തികളോടും, ആദിശക്തിയോടും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. അവിടെ ആദിലിംഗവും ഉണ്ട്.
ശിവാലയമിദംപ്രോക്തംശിവസ്യപരമാത്മനഃ പരശക്ത്യാസമായുക്തസ്തത്രൈവപരമേശ്വരഃ
ഇത് ശിവന്റെ, പരമാത്മാവിന്റെ, ആലയം എന്നു പറയുന്നു. അവിടെയാണ് പരമേശ്വരൻ പരാശക്തിയോടൊപ്പം വസിക്കുന്നത്.
സൃഷ്ടിഃ സ്ഥിതിശ്ചസംഹാരസ്തിരോഭാവോപ്യനുഗ്രഹഃ പഞ്ചകൃത്യപ്രവീണോ ഽസൌസച്ചിദാനംദവിഗ്രഹഃ
സൃഷ്ടി, നിലനം, സംഹാരം, മറയ്ക്കൽ, അനുഗ്രഹം — ഈ അഞ്ചു പ്രവർത്തികളിലും പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവനാണ് അവൻ. അവന്റെ രൂപം സത്യം, ചൈതന്യം, ആനന്ദം ആണ്.
ധ്യാനധര്മഃ സദായസ്യസദാനുഗ്രഹതത്പരഃ സമാധ്യാസനമാസീനഃ സ്വാത്മാരാമോവിരാജതേ
ധ്യാനവും ധർമ്മവും അവന്റെ സ്വഭാവമാണ്; എല്ലായ്പ്പോഴും അനുഗ്രഹം നൽകുന്നതിൽ ശ്രദ്ധയുള്ളവൻ. സമാധി ഭാവത്തിൽ ഇരുന്ന്, സ്വന്തം ആത്മാവിൽ ആനന്ദം അനുഭവിച്ച്, പ്രകാശിക്കുന്നു.