ശിവപുരാണമ്

തഥാ സനത്കുമാരോ ഽപി മേരൌ മദനുശാസനാത് പ്രസാദാര്ഥം ഗണസ്യാസ്യ തപശ്ചരതി ദുശ്ചരമ്

അതു പോലെ, എന്റെ കല്പനപ്രകാരം, സനത്കുമാരനും ഈ ഗണന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി മേറുവിൽ കഠിനതപസ്സു ചെയ്യുന്നു.

ദ്രഷ്ടവ്യശ്ചേതി യുഷ്മാഭിഃ പ്രാഗ്ഗണേശസമാഗമാത് തത്പ്രസാദാര്ഥമചിരാന്നംദീ തത്രാഗമിഷ്യതി

ഗണേശനുമായി കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കു മുമ്പ് നിങ്ങളവനെ കാണണം; അവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി നന്ദി ഉടൻ അവിടെ എത്തും.

ഇതി സത്വരമാദിശ്യ പ്രേഷിതാ വിശ്വയോഗിനാ കുമാരശിഖരം മേരോര്ദക്ഷിണം മുനയോ യയുഃ

ഇങ്ങനെ യോഗേശ്വരൻ അത്യാവശ്യമായി കല്പിച്ചപ്പോൾ, മുനികൾ മേറുവിന്റെ തെക്കേ ഭാഗത്തുള്ള കുമാരശിഖരത്തിലേക്ക് പോയി.

തത്ര സ്കംദസരോ നാമ സരസ്സാഗരസന്നിഭമ് അമൃതസ്വാദുശിശിരസ്വച്ഛാ ഗാധലഘൂദകമ്

അവിടെ സ്കന്ദസരസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു തടാകം ഉണ്ട്; സമുദ്രംപോലെ വിശാലവും, അമൃതംപോലെ മധുരവും തണുത്തും സുതാര്യവുമായ വെള്ളം, ആഴവും ചുരുങ്ങിയതുമായ ഭാഗങ്ങൾ ഉള്ളത്.

സമംതതഃ സംഘടിതം സ്ഫടികോ പലസംചയൈഃ സര്വര്തുകുസുമൈഃ ഫുല്ലൈശ്ഛാദിതാഖിലദിങ്മുഖമ്

ചുറ്റും സ്ഫടികശിലകളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ, എല്ലാ ദിശകളിലും എല്ലാ ঋതുവിലും പുഷ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പൂക്കളാൽ തീരങ്ങൾ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ശൈവലൈരുത്പലൈഃ പദ്മൈഃ കുമുദൈസ്താരകോപമൈഃ തരംഗൈരഭ്രസംകാശൈരാകാശമിവ ഭൂമിഗമ്

പച്ചപ്പുള്ള പുഴുക്കളും നീലനീർതാമരകളും ചുവന്നതാമരകളും വെള്ളകുമുദങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന തരംഗങ്ങളും മേഘങ്ങളെപ്പോലെ തെളിഞ്ഞതും, ആ തടാകം ഭൂമിയിൽ തന്നെ ആകാശം ഇറങ്ങിവന്നതുപോലെയായിരുന്നു.

സുഖാവതരണാരോഹൈഃ സ്ഥലൈര്നീലശിലാമയൈഃ സോപാനമാര്ഗൌ രുചിരൈശ്ശോഭമാനാഷ്ടദിങ്മുഖമ്

സുഖകരമായി കയറാനും ഇറങ്ങാനും കഴിയുന്ന സ്ഥലങ്ങളും നീലക്കല്ലുകൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ ചവിട്ടുപടികളും വഴികളും എട്ട് ദിക്കുകളിലേക്കും പ്രകാശം പകർന്നു നിന്നു.

തത്രാവതീര്ണൈശ്ച യഥാ തത്രോത്തീര്ണശ്ച ഭൂയസാ സ്നാതൈഃ സിതോപവീതൈശ്ച ശുക്ലാകൌപീനവല്കലൈഃ

അവിടെ കുളിക്കാൻ ഇറങ്ങിയവരും കുളിച്ച് മടങ്ങിയവരും, ശുദ്ധമായ വെള്ളയുള്ള യജ്ഞോപവീതവും വെളുത്ത കൗപ്പീനവും വല്കലവും ധരിച്ച് നിന്നു.

ജടാശിഖായനൈര്മുംഡൈസ്ത്രിപുംഡ്രകൃതമംഡനൈഃ വിരാഗവിവശസ്മേരമുഖൈര്മുനികുമാരകൈഃ

ചുരുളിച്ചിട്ട മുടിയുമോ മുണ്ടമായ തലയും മൂന്നു തിരശ്ശരികൾ അണിഞ്ഞതും, വിരക്തതയോടെ മന്ദഹാസം നിറഞ്ഞ മുഖമുള്ള യുവമുനികൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഘടൈഃ കമലിനീപത്രപുടൈശ്ച കലശൈഃ ശിവൈഃ കമണ്ഡലുഭിരന്യൈശ്ച താദൃശൈഃ കരകാദിഭിഃ

കൈയിൽ വെള്ളം നിറച്ച പാത്രങ്ങളും താമരയിലിൽ നിർമ്മിച്ച കലശങ്ങളും ശുഭമായ മറ്റുപാത്രങ്ങളും, അത്തരം പലതരം പാത്രങ്ങളും കരകങ്ങളുമൊക്കെയും അവർ കൈവശം വഹിച്ചു.

ആത്മാര്ഥം ച പരാര്ഥം ച ദേവതാര്ഥം വിശേഷതഃ ആനീയമാനസലിലമാത്തപുഷ്പം ച നിത്യശഃ

സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനും മറ്റുള്ളവർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ദേവന്മാർക്കായി, അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും വെള്ളവും പുതുപ്പൂക്കളും കൊണ്ടുവരികയായിരുന്നു.

അംതര്ജലശിലാരൂഢൈര്നീചാനാം സ്പര്ശശംകയാ ആചാരവദ്ഭിര്മുനിഭിഃ കൃതഭസ്മാംഗധൂസരൈഃ

ചിലർ വെള്ളത്തിനടിയിൽ കല്ലുകളിൽ കാൽനിറുത്തി, താഴ്ന്നവർക്ക് സ്പർശം സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ സൂക്ഷിച്ച്, ആചാരപ്രകാരം, ശരീരത്തിൽ വിശുദ്ധഭസ്മം പുരട്ടിയ നിലയിൽ നിന്നു.

ഇതസ്തതോ ഽപ്സു മജ്ജദ്ഭിരിഷ്ടശിഷ്ടൈഃ ശിലാഗതൈഃ തിലൈശ്ച സാക്ഷതൈഃ പുഷ്പൈസ്ത്യക്തദര്ഭപവിത്രകൈഃ

മറ്റുചിലർ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങുകയോ ഉയിർക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോഴും, ചിലർ കല്ലിന്മേൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും, അവിടെ അവശേഷിച്ച തിലവും പൂക്കളും ഉപേക്ഷിച്ച ദർഭയും അർപ്പിച്ചു.

ദേവാദ്യമൃഷിമധ്യം ച നിര്വര്ത്യ പിതൃതര്പണമ് നിവേദയേദഭിജ്ഞേഭ്യോ നിത്യസ്നാനഗതാന് ദ്വിജാന്

ദേവന്മാർക്കും ഋഷിമാർക്കും പിതാക്കന്മാർക്കും അർപ്പണം നടത്തി, ആ വെള്ളം ദൈനംദിനം കുളിക്കാൻ വരുന്ന പണ്ഡിതന്മാരായ ദ്വിജന്മാർക്ക് സമർപ്പിക്കുകയായിരുന്നു.

സ്ഥാനേസ്ഥാനേ കൃതാനേകബലിപുഷ്പസമീരണൈഃ സൌരാര്ഘ്യപൂര്വം കുര്വദ്ഭിഃസ്ഥംഡലേഭ്യര്ചനാദികമ്

ഓരോ സ്ഥലത്തും വിഭിന്നമായ ബലിയും പൂജയും പൂക്കളും സമർപ്പിച്ച്, സൂര്യജലത്തോടുകൂടി ആൾത്തറകളിൽ ആരാധനയും മറ്റ് കർമങ്ങളും അവർ നടത്തി.

ക്വചിന്നിമജ്ജദുന്മജ്ജത്പ്രസ്രസ്തഗജയൂഥപമ് ക്വചിച്ച തൃഷയായാതമൃഗീമൃഗതുരംഗമമ്

ചിലിടങ്ങളിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ മുങ്ങി ഉയിർക്കുന്ന ദൃശ്യവും, മറ്റിടങ്ങളിൽ ദാഹംകൂടി വന്ന മാൻ, കുരങ്ങ്, കുതിര എന്നിവയും കാണാം.

ക്വചിത്പീതജനോത്തീര്ണമയൂരവരവാരണമ് ക്വചിത്കൃതതടാഘാതവൃഷപ്രതിവൃഷോജ്ജ്വലമ്

മറ്റിടങ്ങളിൽ വെള്ളം കുടിച്ച് കരകയറി വരുന്ന മയിലുകളും മഹത്തായ ആനകളും, വേറൊരു സ്ഥലത്ത് കരയടിച്ചു തമ്മിൽ നേർക്കുനോക്കി തിളങ്ങുന്ന കാളകളും കാണാം.

ക്വചിത്കാരംഡവരവൈഃ ക്വചിത്സാരസകൂജിതൈഃ ക്വചിച്ച കോകനിനദൈഃ ക്വചിദ്ഭ്രമരഗീതിഭിഃ

ചിലിടങ്ങളിൽ ഉത്തമമായ കാരണ്ടവയുടെ വിളിയും, മറ്റിടങ്ങളിൽ സാരസപ്പക്ഷികളുടെ കൂജിതവും, മറ്റൊരിടത്ത് കുയിലിന്റെ ഗാനം, മറ്റിടങ്ങളിൽ തേനീച്ചയുടെ ഗീതവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

സ്നാനപാനാദികരണൈഃ സ്വസംപദ്ദ്രുമജീവിഭിഃ പ്രണയാത്പ്രാണിഭിസ്തൈസ്തൈര്ഭാഷമാണമിവാസകൃത്

ആ വൃക്ഷങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന പക്ഷികൾ കുളിക്കുകയും വെള്ളം കുടിക്കുകയും പരസ്പരം സ്നേഹത്തോടെ നിരന്തരം ശബ്ദങ്ങൾ ഉരുത്തിരിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.

കൂലശാഖിശിഖാലീനകോകിലാകുലകൂജിതൈഃ ആതപോപഹതാന്സര്വാന്നാമംത്രയദിവാനിശമ്

നദീതീരങ്ങളിലെ കൊമ്പുകളിൽ കുയിലുകൾ നിറഞ്ഞു കൂജിച്ചുകൊണ്ട്, ചൂടിൽ ക്ഷീണിച്ചവരായി പകലും രാത്രിയും അവയുടെ പേരുകൾ ആവർത്തിച്ചു.

ഉത്തരേ തസ്യ സരസസ്തീരേ കല്പതരോരധഃ വേദ്യാം വജ്രശിലാമയ്യാം മൃദുലേ മൃഗചര്മണി

ആ തടാകത്തിന്റെ വടക്കേ തീരത്ത്, ഒരു കല്പവൃക്ഷത്തിന്റെ കീഴിൽ, വജ്രക്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച വേദിയിലുമുള്ള മൃദുലമായ മൃഗചർമ്മത്തിന്മേൽ—

സനത്കുമാരമാസീനം ശശ്വദ്ബാലവപുര്ധരമ് തത്കാലമാത്രോപരതം സമാധേരചലാത്മനഃ

സനത്കുമാരൻ ബാലസ്വരൂപത്തിൽ സ്ഥിരമായി ഇരുന്നു, ആ സമയത്ത് തന്നെ ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ, അചഞ്ചലമായ മനസ്സോടെ.

ഉപാസ്യമാനം മുനിഭിര്യോഗീംദ്രൈരപി പൂജിതമ് ദദൃശുര്നൈമിഷേയാസ്തേ പ്രണതാശ്ചോപതസ്ഥിരേ

മഹർഷിമാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുകയും യോഗികളാൽ ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത സനത്കുമാരനെ, നൈമിഷാരണ്യത്തിലെ മഹർഷിമാർ കണ്ട്, വിനയത്തോടെ സമീപിച്ചു.

യാവത്പൃഷ്ടവതേ തസ്മൈ പ്രോചുഃ സ്വാഗതകാരണമ് തുമുലഃ ശുശ്രുവേ താവദ്ദിവി ദുംദുഭിനിസ്വനഃ

അവനെത്തന്നെ വരവിന്റെ കാര്യം ചോദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ആകാശത്തിൽ നിന്നു വലിയ ശബ്ദത്തോടെ ദേവതകളുടെ മൃദംഗങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്നത് കേട്ടു.

ദദൃശേ തത്ക്ഷണേ തസ്മിന്വിമാനം ഭാനുസന്നിഭമ് ഗണേശ്വരൈരസംഖ്യേയൈഃ സംവൃതം ച സമംതതഃ

അത് തന്നെയായിരുന്നില്ല, അപ്പോൾ സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള ഒരു വിമാനം അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി, എല്ലാ ദിക്കിലും അനവധി ശിവഗണന്മാർ അതിനെ ചുറ്റി നിൽക്കുന്നു.

അപ്സരോഗണസംകീര്ണം രുദ്രകന്യാഭിരാവൃതമ് മൃദംഗമുരജോദ്ഘുഷ്ടം വേണുവീണാരവാന്വിതമ്

അത് ആകാശനാരികൾകൊണ്ടും, രുദ്രന്റെ പുത്രിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായിരിന്നു, മൃദംഗവും മറ്റുചെണ്ടകളും മുഴങ്ങുകയും, വംശിയും വീണയും മധുരമായി മുഴങ്ങുകയും ചെയ്തു.

ചിത്രരത്നവിതാനാഢ്യം മുക്താദാമവിരാജിതമ് മുനിഭിസ്സിദ്ധഗംധര്വൈര്യക്ഷചാരണകിന്നരൈഃ

വിഭിന്ന രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച തൂവാലുകളും, മുത്തുമാലകളാൽ ഭാസുരമായും, മുനിമാർ, സിദ്ധന്മാർ, ഗാന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ചാരണന്മാർ, കിന്നരന്മാർ എന്നിവരാൽ സേവിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

നൃത്യദ്ഭിശ്ചൈവ ഗായദ്ഭിര്വാദയദ്ഭിശ്ച സംവൃതമ് വീരഗോവൃഷചിഹ്നേന വിദ്രമദ്രുമയഷ്ടിനാ

അവിടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നവരും, പാടുന്നവരും, വാദ്യങ്ങൾ വായിക്കുന്നവരും ചുറ്റിയിരുന്നു; വീരമായ കാളയുടെ ചിഹ്നവും, വിദ്രുമം കൊണ്ടുള്ള ദണ്ഡവും അവിടെ കാണാമായിരുന്നു.

കൃതഗോപുരസത്കാരം കേതുനാ മാന്യഹേതുനാ തസ്യ മധ്യേ വിമാനസ്യ ചാമരദ്വിതയാംതരേ

അതിന് ഗോപുരവും, പതാകയും കൊണ്ടു വലിയ ആദരവോടെ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു; ആ വിമാനം നടുവിൽ, രണ്ട് ചാമരക്കൊലുകൾക്കിടയിൽ,