ശിവപുരാണമ്

തദുദ്ഭാവിതഗാനോത്ഥരസൈര്മാധ്യസ്ഥമാചരന് ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച സുഖമാസ്തേ നിഷേവിതഃ

അവരുടെ പാട്ടിൽ നിന്നുയർന്ന മനോഹരമായ രാഗങ്ങളിൽ ആസ്വദിച്ച്, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുമാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കെ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ ഇരുന്നു.

തദാനവസരാദേവ ദ്വാഃസ്ഥൈര്ദ്വാരി നിവാരിതാഃ മുനയോ ബ്രഹ്മഭവനാദ്ബഹിഃ പാര്ശ്വമുപാവിശന്

അപ്പോൾ അവസരം ഇല്ലാത്തതിനാൽ, ദ്വാരപാലകർ മൂലമുണ്ടായ തടസ്സം കാരണം, മുനിമാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭവനത്തിന് പുറത്തു വച്ച് ഇരുന്നു.

അഥ തുമ്ബുരുണാ ഗാനേ സമതാം പ്രാപ്യ നാരദഃ സാഹചര്യേഷ്വനുജ്ഞാതോ ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ

അതിനുശേഷം, പാട്ടിൽ തുംബുരുവിനോടു സമത്വം നേടിയ നാരദന് പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവ് കൂട്ടായ്മയിൽ ചേരാൻ അനുമതി നൽകി.

ത്യക്ത്വാ പരസ്പരസ്പര്ധാം മൈത്രീം ച പരമാം ഗതഃ സഹ തേനാപ്സരോഭിശ്ച ഗന്ധര്വൈശ്ച സമാവൃതഃ

തമ്മിലുള്ള മത്സരം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവർ പരമമായ സൗഹൃദം നേടി, അപ്സരസ്സുകളും ഗന്ധർവന്മാരും ചുറ്റുമുണ്ടായി ഒരുമിച്ചു നിന്നു.

ഉപവീണയിതും ദേവം നകുലീശ്വരമീശ്വരമ് ഭവനാന്നിര്യയൌ ധാതുര്ജലദാദംശുമാനിവ

ശ്രീമാനായ നകുലീശ്വരനെ മുന്നിൽ വെച്ച് വീണ വായിക്കാൻ, നാരദൻ സ്രഷ്ടാവിന്റെ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് മേഘത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യൻ പുറത്ത് വരുന്നതുപോലെ പുറത്ത് പോയി.

തം ദൃഷ്ട്വാ ഷട്കുലീയാസ്തേ നാരദം മുനിഗോവൃഷമ് പ്രണമ്യാവസരം ശംഭോഃ പപ്രച്ഛുഃ പരമാദരാത്

മുനികളിൽ പ്രധാനനായ നാരദനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആറ് വംശങ്ങളിലുള്ളവർ അവനെ നമസ്കരിച്ചു, വലിയ ആദരവോടെ ശംഭുവിനെ കാണാനുള്ള അവസരം ചോദിച്ചു.

സ ചാവസര ഏവായമിതോംതര്ഗമ്യതാമിതി വദന്യയാവന്യപരസ്ത്വരയാ പരയാ യുതഃ

അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ തന്നെ സമയം; അകത്തേക്ക് പോകാം,' എന്നിട്ട് വലിയ ഉത്സാഹത്തോടെ മറ്റുള്ളവരെ വേഗത്തിൽ അകത്തേക്ക് നയിച്ചു.

തതോ ദ്വാരി സ്ഥിതാ യേ വൈ ബ്രഹ്മണേ താന്ന്യവേദയന് തേന തേ വിവിശുര്വേശ്മ പിംഡീഭൂയാംഡജന്മനഃ

അതിനുശേഷം, ബ്രഹ്മാവിനെ കാണാൻ വാതിലിൽ കാത്തുനിന്നവരെ അവൻ അറിയിച്ചപ്പോൾ, ആ അണ്ടജന്മാർ ഒറ്റക്കെട്ടായി ഭവനത്തിനകത്ത് പ്രവേശിച്ചു.

പ്രവിശ്യ ദൂരതോ ദേവം പ്രണമ്യ ഭുവി ദംഡവത് സമീപേ തദനുജ്ഞാതാഃ പരിവൃത്യോപതസ്ഥിരേ

അകത്തു കടന്ന്, ദൂരത്ത് നിന്ന് ദൈവത്തെ വന്ദിച്ചു, നിലത്ത് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്തു, അനുമതി കിട്ടിയ ശേഷം അടുത്ത് ചെന്നു നിന്നു.

താംസ്തത്രാവസ്ഥിതാന് പൃഷ്ട്വാ കുശലം കമലാസനഃ വൃത്താംതം വോ മയാ ജ്ഞാതം വായുരേവാഹ നോ യതഃ

അവിടെ നിന്നവരോടു സുഖം ചോദിച്ച ശേഷം, കമലാസനൻ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ കഥ ഞങ്ങൾക്ക് വായു തന്നെയാണ് പറഞ്ഞത്, അതിനാൽ ഞാൻ അറിയുന്നു.'

ഭവദ്ഭിഃ കിം കൃതം പശ്ചാന്മാരുതേംതര്ഹിതേ സതി ഇത്യുക്തവതി ദേവേശേ മുനയോ ഽവഭൃഥാത്പരമ്

'വായു അപ്രത്യക്ഷമായതിനു ശേഷം നിങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്തത്?' ദേവേന്ദ്രൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മുനികൾ അവഭൃഥം കഴിഞ്ഞ് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

ഗംഗാതീര്ഥേസ്യ ഗമനം യാത്രാം വാരാണസീം പ്രതി ദര്ശനം തത്ര ലിംഗാനാം സ്ഥാപിതാനാം സുരേശ്വരൈഃ

അവർ ഗംഗാതീർത്ഥങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്രയും, വാർാണസിയിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടനവും, അവിടെ ദേവേന്ദ്രന്മാർ സ്ഥാപിച്ച ലിംഗങ്ങൾ കണ്ടതും വിവരിച്ചു.

അവിമുക്തേശ്വരസ്യാപി ലിംഗസ്യാഭ്യര്ചനം സകൃത് ആകാശേ മഹതസ്തസ്യ തേജോരാശേശ്ച ദര്ശനമ്

അവിമുക്തേശ്വരന്റെ ലിംഗത്തെ ഒരിക്കൽ പോലും ആരാധിച്ചതും, ആ ആകാശത്തിലെ മഹത്തായ പ്രകാശസമൂഹം കണ്ടതും അവർ പറഞ്ഞു.

മുനീനാം വിലയം തത്ര നിരോധം തേജസസ്തതഃ യാഥാത്മ്യവേദനം തസ്യ ചിംതിതസ്യാപി ചാത്മഭിഃ

അവിടെ മുനികൾ ലയിച്ചതും, പ്രകാശത്തിൽ ലയനം സംഭവിച്ചതും, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അവർക്ക് മനസ്സിലായതും അവർ വിവരിച്ചു.

സര്വം സവിസ്തരം തസ്മൈ പ്രണമ്യാഹുര്മുഹുര്മുഹുഃ മുനിഭിഃ കഥിതം ശ്രുത്വാ വിശ്വകര്മാ ചതുര്മുഖഃ

പുനഃപുനഃ നമസ്കരിച്ച്, മുനികൾ എല്ലാം വിശദമായി അവനോട് പറഞ്ഞു; അവർ പറഞ്ഞത് വിശ്വകർമ്മൻ, നാലുമുഖൻ, ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു.

കംപയിത്വാ ശിരഃ കിംചിത്പ്രാഹ ഗംഭീരയാ ഗിരാ പ്രത്യാസീദതി യുഷ്മാകം സിദ്ധിരാമുഷ്മികീ പരാ

അവൻ തല അലക്കി, ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും വലിയ സിദ്ധി ഇപ്പോൾ അടുത്തിരിക്കുന്നു.'

ഭവദ്ഭിര്ദീര്ഘസത്രേണ ചിരമാരാധിതഃ പ്രഭുഃ പ്രസാദാഭിമുഖോ ഭൂത ഇതി ഭുതാര്ഥസൂചിതമ്

'നിങ്ങൾ ദീർഘയാഗം നടത്തി ദൈവത്തെ ദീർഘകാലം ആരാധിച്ചു; ഇപ്പോൾ ദൈവം അനുഗ്രഹിക്കാൻ സന്നദ്ധനാണ്, നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തിയുടെ ഫലം അതാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.'

വാരാണസ്യാം തു യുഷ്മാഭിര്യദ്ദൃഷ്ടം ദിവി ദീപ്തിമത് തല്ലിംഗസംജ്ഞിതം സാക്ഷാത്തേജോ മാഹേശ്വരം പരമ്

വാരാണസിയിൽ നിങ്ങൾ ആകാശത്തിൽ തെളിഞ്ഞു കണ്ടത് അതേ ശിവലിംഗമാണ് — മഹേശ്വരന്റെ പരമമായ ദിവ്യപ്രകാശം, സാക്ഷാൽ ദർശനമായത്.

തത്ര ലീനാശ്ച മുനയഃ ശ്രൌതപാശുപതവ്രതാഃ മുക്താ ബഭൂവുഃ സ്വസ്ഥാശ്ച നൈഷ്ഠികാ ദഗ്ധകില്ബിഷാഃ

അവിടെ, വേദമാർഗ്ഗത്തെയും പാശുപതവ്രതത്തെയും അനുസരിച്ചിരുന്ന മുനികൾ ലയിച്ച് മോക്ഷം നേടി, മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയും പാപരഹിതത്വവും നേടി സ്വസ്ഥരായി.

പ്രാപ്യാനേന യഥാ മുക്തിരചിരാദ്ഭവതാമപി സ ചായമര്ഥഃ സൂച്യേത യുഷ്മദ്ദൃഷ്ടേന തേജസാ

ഇതിന്റെ വഴി കൊണ്ടു നിങ്ങള്ക്കും ഉടൻ മോക്ഷം ലഭിക്കും; നിങ്ങൾ കണ്ട ആ പ്രകാശം ഇതാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

തത്ര വഃ കാല ഏവൈഷ ദൈവാദുപനതഃ സ്വയമ് പ്രയാത ദക്ഷിണം മേരോഃ ശിഖരം ദേവസേവിതമ്

ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്കായി വിധിയാൽ സമയമെത്തിയിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന മേറു പർവതത്തിന്റെ തെക്കേ ചൂഡിക്കു ഉടൻ പോകൂ.

സനത്കുമാരോ യത്രാസ്തേ മമ പുത്രഃ പരോ മുനിഃ പ്രതീക്ഷ്യാഗമനം സാക്ഷാദ്ഭൂതനാഥസ്യ നംദിനഃ

അവിടെ എന്റെ പുത്രനും മഹാമുനിയുമായ സനത്കുമാരൻ വാസം ചെയ്യുന്നു; ഭൂതനാഥനായ നന്ദിയുടെ വരവിനായി കാത്തിരിക്കുന്നു.

പുരാ സനത്കുമാരോപി ദൃഷ്ട്വാപി പരമേശ്വരമ് അജ്ഞാനാത്സര്വയോഗീന്ദ്രമാനീ വിനയദൂഷിതഃ

പണ്ടു സനത്കുമാരനും പരമേശ്വരനെ കണ്ടിട്ടും, എല്ലായോഗിമാരുടെയും അധിപതിയെന്ന അഭിമാനത്താൽ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് യോജ്യമായ ആദരം കാണിച്ചില്ല.

അഭ്യുത്ഥാനാദികം യുക്തമകുര്വന്നതിനിര്ഭയഃ തതോ ഽപരാധാത്ക്രുദ്ധേന മഹോഷ്ട്രോ നംദിനാ കൃതഃ

അവൻ ഭയമില്ലാതെ വിനയമില്ലാതെ എഴുന്നേറ്റു സ്വീകരിക്കേണ്ടതും ചെയ്തു കാണിച്ചില്ല; അതിനാൽ, നന്ദി കോപത്തോടെ അവനെ വലിയ ഒട്ടകമാക്കി.

അഥ കാലേന മഹതാ തദര്ഥേ ശോചതാ മയാ ഉപാസ്യ ദേവം ദേവീഞ്ച നംദിനം ചാനുനീയ വൈ

പിന്നീട്, ആ കാരണത്തിൽ ദുഃഖിച്ചു ഞാൻ ദീർഘകാലം ദേവനെയും ദേവിയെയും ആരാധിച്ചു, നന്ദിയെ മനസ്സിലാക്കി ശാന്തിപ്പെടുത്തി.

കഥംചിദുഷ്ട്രതാ തസ്യ പ്രയത്നേന നിവാരിതാ പ്രാപിതോ ഹി യഥാപൂര്വം സനത്പൂര്വാം കുമാരതാമ്

വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ അവന്റെ ഒട്ടക രൂപം മാറ്റി, സനത്കുമാരനെ പഴയ ബാല്യാവസ്ഥയിലേക്കു തിരിച്ചെത്തിച്ചു.

തദാഹ ച മഹാദേവഃ സ്മയന്നിവ ഗണാധിപമ് അവജ്ഞായ ഹി മാമേവ തഥാഹംകൃതവാന്മുനിഃ

അപ്പോൾ മഹാദേവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ഗണാധിപതിയോട് പറഞ്ഞു: 'അവൻ എന്നെ അവജ്ഞയോടെ നോക്കി, അതുകൊണ്ടു മുനി ഇങ്ങനെ അഭിമാനിച്ചു'.

അതസ്ത്വമേവ യാഥാത്മ്യം മമാസ്മൈ കഥയാനഘ ബ്രഹ്മണഃ പൂര്വജഃ പുത്രോ മാം മൂഢ ഇവ സംസ്മരന്

അതിനാൽ, പാപമില്ലാത്തവനേ, നീയേ അവനോട് എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം വെളിപ്പെടുത്തണം; ബ്രഹ്മാവിന്റെ മൂത്ത പുത്രൻ ആയിട്ടും അവൻ എന്നെ മൂടനായപോലെ ഓർക്കുന്നു.

മയൈവ ശിഷ്യതേ ദത്തോ മമ ജ്ഞാനപ്രവര്തകഃ ധര്മാധ്യക്ഷാഭിഷേകം ച തവ നിര്വര്തയിഷ്യതി

ഞാനാണ് അവനെ നിന്റെ ശിഷ്യനായി നൽകിയിരിക്കുന്നത്; നീ അവനെ ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കണം. അവൻ നിനക്ക് ധർമ്മാധ്യക്ഷനായി അഭിഷേകം നടത്തും.