അത്യല്പോ ഽപി യഥാ ദീപഃ സുമഹന്നാശയേത്തമഃ യോഗാഭ്യാസസ്തഥാല്പോ ഽപി മഹാപാപം വിനാശയേത്
വളരെ ചെറിയ വിളക്ക് പോലും വലിയ ഇരുണ്ടിയ്ക്ക് അകറ്റുന്നതുപോലെ, ചെറിയ യോഗാഭ്യാസം പോലും വലിയ പാപം നശിപ്പിക്കും.
ധ്യായതഃ ക്ഷണമാത്രം വാ ശ്രദ്ധയാ പരമേശ്വരമ് യദ്ഭവേത്സുമഹച്ഛ്രേയസ്തസ്യാംതോ നൈവ വിദ്യതേ
പരമേശ്വരനെ വിശ്വാസത്തോടെ ഒരു നിമിഷം പോലും ധ്യാനിക്കുന്നവന് വലിയ ശുഭഫലം ലഭിക്കും; അതിന് അവസാനമില്ല.
നാസ്തി ധ്യാനസമം തീര്ഥം നാസ്തി ധ്യാനസമം തപഃ നാസ്തി ധ്യാനസമോ യജ്ഞസ്തസ്മാദ്ധ്യാനം സമാചരേത്
ധ്യാനത്തിനെ തുല്യമായ തീര്ത്ഥം ഇല്ല, ധ്യാനത്തിനെ തുല്യമായ തപസ്സും ഇല്ല, ധ്യാനത്തിനെ തുല്യമായ യജ്ഞവും ഇല്ല; അതുകൊണ്ട് ധ്യാനം ചെയ്യണം.
തീര്ഥാനി തോയപൂര്ണാനി ദേവാന്പാഷാണമൃന്മയാന് യോഗിനോ ന പ്രപദ്യംതേ സ്വാത്മപ്രത്യയകാരണാത്
ജലത്താല് നിറഞ്ഞ തീര്ത്ഥങ്ങളിലും കല്ലോ മണ്ണോ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ ദേവതകളിലും യോഗികള് ആശ്രയിക്കാറില്ല; കാരണം അവര്ക്ക് ആത്മവിശ്വാസം ഉണ്ട്.
യോഗിനാം ച വപുഃ സൂക്ഷ്മം ഭവേത്പ്രത്യക്ഷമൈശ്വരമ് യഥാ സ്ഥൂലമയുക്താനാം മൃത്കാഷ്ഠാദ്യൈഃ പ്രകല്പിതമ്
യോഗികള്ക്ക് സൂക്ഷ്മമായ ശരീരം നേരിട്ട് ദൈവസ്വരൂപമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു; യോഗം ചെയ്യാത്തവര്ക്ക് മണ്ണോ മരമോ കൊണ്ടുള്ള ദേഹമാണ് ദൈവം എന്ന് തോന്നുന്നു.
യഥേഹാംതശ്ചരാ രാജ്ഞഃ പ്രിയാഃ സ്യുര്ന ബഹിശ്ചരാഃ തഥാംതര്ധ്യാനനിരതാഃ പ്രിയാശ്ശംഭോര്ന കര്മിണഃ
രാജാവിന് കൊട്ടാരത്തിനുള്ളില് കഴിയുന്നവരാണ് പ്രിയം, പുറത്തുള്ളവര് അല്ല; അതുപോലെ, അകത്തുള്ള ധ്യാനത്തില് ലീനരായവരാണ് ശംഭുവിന് പ്രിയം, കര്മ്മങ്ങളില് മാത്രം ഏര്പ്പെട്ടവര് അല്ല.
ബഹിസ്കരാ യഥാ ലോകേ നാതീവ ഫലഭോഗിനഃ ദൃഷ്ട്വാ നരേന്ദ്രഭവനേ തദ്വദത്രാപി കര്മിണഃ
ലോകത്ത് പുറത്തു നില്ക്കുന്നവര് രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തില് കണ്ടാലും വലിയ ഫലങ്ങള് അനുഭവിക്കാറില്ല; അതുപോലെ ഇവിടെ കര്മ്മികള്ക്കും അതു ലഭിക്കില്ല.
യദ്യംതരാ വിപദ്യംതേ ജ്ഞാനയോഗാര്ഥമുദ്യതഃ യോഗസ്യോദ്യോഗമാത്രേണ രുദ്രലോകം ഗമിഷ്യതി
ജ്ഞാനത്തിനും യോഗത്തിനും ശ്രമിക്കുന്നവര് വഴിയില് പരാജയപ്പെട്ടാലും, യോഗത്തില് ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കില് അവര് രുദ്രലോകത്ത് എത്തും.
അനുഭൂയ സുഖം തത്ര സ ജാതോ യോഗിനാം കുലേ ജ്ഞാനയോഗം പുനര്ലബ്ധ്വാ സംസാരമതിവര്തതേ
അവിടെ സുഖം അനുഭവിച്ച ശേഷം അവന് യോഗികളുടെ കുടുംബത്തില് ജനിക്കും; വീണ്ടും ജ്ഞാനവും യോഗവും നേടുമ്പോള് അവന് സംസാരത്തെ അതിജയിക്കും.
ജിജ്ഞാസുരപി യോഗസ്യ യാം ഗതിം ലഭതേ നരഃ ന താം ഗതിമവാപ്നോതി സര്വൈരപി മഹാമഖൈഃ
യോഗം അറിയാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും കിട്ടുന്ന ഗതി, വലിയ യജ്ഞങ്ങള് ചെയ്തിട്ടും മറ്റാര്ക്കും ലഭിക്കില്ല.
ദ്വിജാനാം വേദവിദുഷാം കോടിം സംപൂജ്യ യത്ഫലമ് ഭിക്ഷാമാത്രപ്രദാനേന തത്ഫലം ശിവയോഗിനേ
വേദം അറിയുന്ന ഒരു കോടി ദ്വിജന്മാരെ ആരാധിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ശിവയോഗിക്ക് ഒരു അപ്പം നല്കിയാലും ലഭിക്കും.
യജ്ഞാഗ്നിഹോത്രദാനേന തീര്ഥഹോമേഷു യത്ഫലമ് യോഗിനാമന്നദാനേന തത്സമസ്തം ഫലം ലഭേത്
യജ്ഞം, ഹോമം, തീര്ത്ഥയാത്ര എന്നിവയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, യോഗിക്ക് അന്നം നല്കിയാല് എല്ലാം ലഭിക്കും.
യേ ചാപവാദം കുര്വംതി വിമൂഢാശ്ശിവയോഗിനാമ് ശ്രോതൃഭിസ്തേ പ്രപദ്യന്തേ നരകേഷ്വാമഹീക്ഷയാത്
ശിവയോഗികളെ അപവാദം പറയുന്ന മൂഢന്മാര് അവരുടെ കേള്ക്കുന്നവരോടൊപ്പം യമന്റെ നരകങ്ങളില് വീഴും.
സതി ശ്രോതരി വക്താസ്യാദപവാദസ്യ യോഗിനാമ് തസ്മാച്ഛ്രോതാ ച പാപീയാന്ദണ്ഡ്യസ്സുമഹതാം മതഃ യേ പുനഃ സതതം ഭക്ത്യാ ഭജംതി ശവയോഗിനഃ
യോഗികളെ അപവാദം പറയുമ്പോള് കേള്ക്കുന്നവനും കുറ്റക്കാരനാകും; അതുകൊണ്ട് കേള്ക്കുന്നവന് കൂടുതല് പാപിയാണെന്നും കഠിനമായ ശിക്ഷയ്ക്ക് അര്ഹനാണെന്നും പറയുന്നു. എന്നാല് ശിവയോഗികളെ ഭക്തിയോടെ എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നവര്—
തേ വിദംതി മഹാഭോഗാനംതേ യോഗം ച ശാംകരമ് ഭോഗാര്ഥിഭിര്നരൈസ്തസ്മാത്സംപൂജ്യാഃ ശിവയോഗിനഃ
അവർക്കു അറ്റംകാണാത്ത അനുഭവങ്ങളും ശിവയോഗത്തിന്റെ അഗാധതയും അറിയാം. അതുകൊണ്ടു അനുഭവങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ശിവയോഗികളെയാണു ആരാധിക്കേണ്ടത്.
പ്രതിശ്രയാന്നപാനാദ്യൈഃ ശയ്യാപ്രാവരണാദിഭിഃ യോഗധര്മഃ സസാരത്വാദഭേദ്യഃ പാപമുദ്ഗരൈഃ
വാസസ്ഥലം, അന്നം, വെള്ളം, കിടക്ക, പുതപ്പ് എന്നിവ നൽകി സേവിച്ചാൽ, യോഗത്തിന്റെ മാർഗം ഉറപ്പുള്ളതായതിനാൽ പാപങ്ങൾ കൊണ്ടും അത് തകർക്കാൻ കഴിയില്ല.
വജ്രതംദുലവജ്ജ്ഞേയം തഥാ പാപേന യോഗിനഃ ന ലിപ്യംതേ ച താപൌഘൈഃ പദ്മപത്രം യഥാംഭസാ
വജ്രംപോലും അരിപ്പൊന്നുപോലും യോഗികൾ പാപത്തോട് ദൃഢരായിരിക്കും; ജലത്തിൽ തളിയുന്ന താമരയിലപോലെ, അവരെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ സ്പർശിക്കില്ല.
യസ്മിന്ദേശേ വസേന്നിത്യം ശിവയോഗരതോ മുനിഃ സോ ഽപി ദേശോ ഭവേത്പൂതഃ സപൂത ഇതി കിം പുനഃ
ശിവയോഗത്തിൽ ലീനനായ ഒരു മুনি എവിടെയായാലും സ്ഥിരമായി വസിച്ചാൽ, ആ സ്ഥലം തന്നെ വിശുദ്ധമാകും; അതു തന്നെ ശുദ്ധമായിടമായാൽ എത്ര വിശുദ്ധമാകും!
തസ്മാത്സര്വം പരിത്യജ്യ കൃത്യമന്യദ്വിചക്ഷണഃ സര്വദുഃഖപ്രഹാണായ ശിവയോഗം സമഭ്യസേത്
അതിനാൽ, മറ്റെല്ലാ കടമകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, സകല ദുഃഖങ്ങൾ നീക്കാൻ വിവേകമുള്ളവർ ശിവയോഗം അഭ്യസിക്കണം.
സിദ്ധയോഗഫലോ യോഗീ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ ഭോഗാന്ഭുക്ത്വാ യഥാകാമം വിഹരേദ്വാത്ര വര്തതാമ്
യോഗസിദ്ധി നേടിയ യോഗി ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് ഇഷ്ടാനുസരണം അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ തന്നെ ഇഷ്ടപ്രകാരം കഴിയാമോ, ഇരുപക്ഷവും ചെയ്യാം.
അഥവാ ക്ഷുദ്രമിത്യേവ മത്വാ വൈഷയികം സുഖമ് ത്യക്ത്വാ വിരാഗയോഗേന സ്വേച്ഛയാ കര്മ മുച്യതാമ്
അല്ലെങ്കിൽ, ലോകസുഖം ചെറുതാണെന്ന് കരുതി, അതെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, വൈരാഗ്യയോഗം വഴി സ്വേച്ഛയാൽ കര്മ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാം.
യസ്ത്വാസന്നാം മൃതിം മര്ത്യോ ദൃഷ്ടാരിഷ്ടം ച ഭൂയസാ സ യോഗാരമ്ഭനിരതഃ ശിവക്ഷേത്രം സമാശ്രയേത്
മരണഭയം അടുത്തതായി കാണുന്നോ, അനിഷ്ടസൂചനകൾ അനുഭവിക്കുന്നോ, യോഗം ആരംഭിക്കാൻ മനസ്സുള്ള ഒരു മനുഷ്യൻ ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ അഭയം പ്രാപിക്കണം.
സ തത്ര നിവസന്നേവ യദി ധീരമനാ നരഃ പ്രാണാന്വിനാപി രോഗാദ്യൈഃ സ്വയമേവ പരിത്യജേത്
അവിടെ സ്ഥിരമായി വസിക്കുന്ന ധൈര്യമായ മനസ്സുള്ളവൻ രോഗം പോലുള്ള കാരണങ്ങളില്ലാതെ തന്നെ സ്വയം ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അതു സ്വമേധയാ സംഭവിക്കും.
കൃത്വാപ്യനശനം ചൈവ ഹുത്വാ ചാംഗം ശിവാനലേ ക്ഷിപ്ത്വാ വാ ശിവതീര്ഥേഷു സ്വദേഹമവഗാഹനാത്
ഉപവാസം ചെയ്തോ, ശരീരം ശിവാഗ്നിയിൽ സമർപ്പിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ശിവക്ഷേത്രത്തിലെ തിരുത്തരികളിൽ ശരീരം മുങ്ങിച്ചോ—
ശിവശാസ്ത്രോക്തവിധിവത്പ്രാണാന്യസ്തു പരിത്യജേത്
ശിവശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ—
രോഗാദ്യൈര്വാഥ വിവശഃ ശിവക്ഷേത്രം സമാശ്രിതഃ മ്രിയതേ യദി സോപ്യേവം മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ
അല്ലെങ്കിൽ, രോഗം പോലുള്ള കഷ്ടപ്പാടുകൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടി ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചവൻ മരിച്ചാൽ പോലും, അവനും ഇങ്ങനെ മോചനം ലഭിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യഥാ ഹി മരണം ശ്രേഷ്ഠമുശംത്യനശനാദിഭിഃ ശാസ്ത്രവിശ്രംഭധീരേണ മനസാ ക്രിയതേ യതഃ
ഉപവാസം മുതലായവയിലൂടെ ശാസ്ത്രവിശ്വാസത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ മരണമേറ്റെടുക്കുന്നത് എങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠമാണോ,
ശിവനിന്ദാരതം ഹത്വാ പീഡിതഃ സ്വയമേവ വാ യസ്ത്യജേദ്ദുസ്ത്യജാന്പ്രാണാന്ന സ ഭൂയഃ പ്രജായതേ
ശിവനെ നിന്ദിക്കുന്നവനെ സംഹരിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ താനേ കഷ്ടം അനുഭവിച്ചോ, ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ വീണ്ടും ജനിക്കേണ്ടതില്ല.
ശിവനിന്ദാരതം ഹംതുമശക്തോ യഃ സ്വയം മൃതഃ സദ്യ ഏവ പ്രമുച്യേത ത്രിഃ സപ്തകുലസംയുതഃ
ശിവനെ നിന്ദിക്കുന്നവനെ കൊല്ലാൻ കഴിയാതെ തന്നെ മരിച്ചാൽ, അവൻ ഉടനെ തന്നെ മോചനം നേടും; കൂടെ ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറയും മോചിതരാകും.
ശിവാര്ഥേ യസ്ത്യജേത്പ്രാണാഞ്ഛിവഭക്താര്ഥമേവ വാ ന തേന സദൃശഃ കശ്ചിന്മുക്തിമാര്ഗസ്ഥിതോ നരഃ
ശിവനുവേണ്ടിയോ, ശിവഭക്തനുവേണ്ടിയോ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനേക്കാൾ മോക്ഷമാർഗത്തിൽ സമാനനായ മറ്റാരുമില്ല.