ശിവപുരാണമ്

സൂക്ഷ്മാശ്രയം നിര്വിഷയം നാപരം പരമാര്ഥതഃ യദ്വാ സവിഷയം ധ്യാനം തത്സാകാരസമാശ്രയമ്

സൂക്ഷ്മമായ ധ്യാനം ലക്ഷ്യം ഇല്ലാത്തതാണ്; അതിനേക്കാൾ ഉയർന്നത് ഒന്നുമില്ല. അല്ലെങ്കിൽ, ലക്ഷ്യമുള്ള ധ്യാനം രൂപത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

നിരാകാരാത്മസംവിത്തിര്ധ്യാനം നിര്വിഷയം മതമ് നിര്ബീജം ച സബീജം ച തദേവ ധ്യാനമുച്യതേ

ലക്ഷ്യം ഇല്ലാത്ത ധ്യാനം രൂപരഹിതമായ ആത്മബോധം ആണെന്ന് കരുതുന്നു; വിത്ത് ഉള്ളതും ഇല്ലാത്തതും, അതെല്ലാം ധ്യാനം തന്നെയാണ്.

നിരാകാരശ്രയത്വേന സാകാരാശ്രയതസ്തഥാ തസ്മാത്സവിഷയം ധ്യാനമാദൌ കൃത്വാ സബീജകമ്

രൂപരഹിതത്തിലും രൂപത്തിൽ ആശ്രയിച്ചും, ആദ്യം ലക്ഷ്യമുള്ള, വിത്ത് ഉള്ള ധ്യാനം ചെയ്യണം.

അംതേ നിര്വിഷയം കുര്യാന്നിര്ബീജം സര്വസിദ്ധയേ പ്രാണായാമേന സിധ്യംതി ദേവ്യാഃ ശാംത്യാദയഃ ക്രമാത്

അവസാനത്തിൽ, എല്ലാം നേടാൻ ലക്ഷ്യം ഇല്ലാത്ത, വിത്ത് ഇല്ലാത്ത ധ്യാനം നടത്തണം; ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ ദേവിയുടെ ശാന്തി മുതലായ അവസ്ഥകൾ ക്രമമായി ലഭിക്കും.

ശാംതിഃ പ്രശാംതിര്ദീപ്തിശ്ച പ്രസാദശ്ച തതഃ പരമ് ശമഃ സര്വാപദാം ചൈവ ശാംതിരിത്യഭിധീയതേ

ശാന്തി, ആഴമുള്ള സമാധാനം, പ്രകാശം, അതിനുശേഷം പരമമായ സുതാര്യത—ഇവയെല്ലാം ശാന്തി എന്നും എല്ലാ ദുരിതങ്ങൾക്കും അവസാനമെന്നും പറയുന്നു.

തമസോ ഽന്തബഹിര്നാശഃ പ്രശാന്തിഃ പരിഗീയതേ ബഹിരന്തഃപ്രകാശോ യോ ദീപ്തിരിത്യഭിധീയതേ

അകത്തും പുറത്തും ഇരുണ്ടതിന്റെ നാശം ആഴമുള്ള സമാധാനം എന്നു വിളിക്കുന്നു; അകത്തും പുറത്തും പ്രകാശം ഉള്ളത് പ്രകാശം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

സ്വസ്ഥതാ യാ തു സാ ബുദ്ധഃ പ്രസാദഃ പരികീര്തിതഃ കാരണാനി ച സര്വാണി സബാഹ്യാഭ്യംതരാണി ച

സ്വസ്ഥതയാണ് ബുദ്ധിമാന്മാർക്ക് സുതാര്യത എന്നറിയപ്പെടുന്നത്; എല്ലാ കാരണങ്ങളും, പുറത്തുള്ളതും അകത്തുള്ളതും,

ബുദ്ധേഃ പ്രസാദതഃ ക്ഷിപ്രം പ്രസന്നാനി ഭവന്ത്യുത ധ്യാതാ ധ്യാനം തഥാ ധ്യേയം യദ്വാ ധ്യാനപ്രയോജനമ് ഏതച്ചതുഷ്ടയം ജ്ഞാത്വാ ധ്യാതാ ധ്യാനം സമാചരേത്

ബുദ്ധിയുടെ സുതാര്യത മൂലം ഇവ വേഗത്തിൽ അനുകൂലമാകും: ധ്യാതാവ്, ധ്യാനം, ധ്യേയമായത്, അല്ലെങ്കിൽ ധ്യാനത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം—ഈ നാലും മനസ്സിലാക്കി ധ്യാതാവ് ധ്യാനം ചെയ്യണം.

ജ്ഞാനവൈരാഗ്യസംപന്നോ നിത്യമവ്യഗ്രമാനസഃ ശ്രദ്ദധാനഃ പ്രസന്നാത്മാ ധ്യാതാ സദ്ഭിരുദാഹൃതഃ

ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും ഉള്ളവൻ, എപ്പോഴും മനസ്സു ചിതറാതിരിക്കുന്നവൻ, വിശ്വാസവും ശാന്തതയും ഉള്ളവൻ, നല്ലവരാൽ ധ്യാതാവ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

ധ്യൈ ചിംതായാം സ്മൃതോ ധാതുഃ ശിവചിംതാ മുഹുര്മുഹുഃ

ധ്യാനത്തിൽ, ചിന്തയാണ് മൂലമായത് എന്ന് പറയുന്നു; ശിവനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിക്കുന്നത്.

യോഗാഭ്യാസസ്തഥാല്പേ ഽപി യഥാ പാപം വിനാശയേത് ധ്യായതഃ ക്ഷണമാത്രം വാ ശ്രദ്ധയാ പരമേശ്വരമ്

കുറച്ച് യോഗാഭ്യാസം പോലും പാപം നശിപ്പിക്കും, വിശ്വാസത്തോടെ പരമേശ്വരനെ ഒരു നിമിഷം പോലും ധ്യാനിച്ചാൽപോലും.

അവ്യാക്ഷിപ്തേന മനസാ ധ്യാനമിത്യഭിധീയതേ

മനസ്സു ചിതറാതെ ചെയ്തതാണ് ധ്യാനം എന്ന് പറയുന്നു.

ബുദ്ധിപ്രവാഹരൂപസ്യ ധ്യാനസ്യാസ്യാവലംബനമ് ധ്യേയമിത്യുച്യതേ സദ്ഭിസ്തച്ച സാംബഃ സ്വയം ശിവഃ

ബുദ്ധിയുടെ ഒഴുക്കായ ധ്യാനത്തിന് ആശ്രയമാകുന്നത് ധ്യേയമാണ് എന്ന് നല്ലവർ പറയുന്നു; അതാണ് സ്വയം ശിവനും പാർവതിയുമാണ്.

വിമുക്തിപ്രത്യയം പൂര്ണമൈശ്വര്യം ചാണിമാദികമ് ശിവധ്യാനസ്യ പൂര്ണസ്യ സാക്ഷാദുക്തം പ്രയോജനമ്

പൂർണ്ണമായ ശിവധ്യാനത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഫലം മോക്ഷവും, പൂർണ്ണമായ ഐശ്വര്യവും, അനിമാദി ശക്തികളും ആണ്.

യസ്മാത്സൌഖ്യം ച മോക്ഷം ച ധ്യാനാദഭയമാപ്നുയാത് തസ്മാത്സര്വം പരിത്യജ്യ ധ്യാനയുക്തോ ഭവേന്നരഃ

സുഖവും മോക്ഷവും ഭയമില്ലായ്മയും ധ്യാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് ഒരാൾ ധ്യാനത്തിൽ ഏർപ്പെടണം.

നാസ്തി ധ്യാനം വിനാ ജ്ഞാനം നാസ്തി ധ്യാനമയോഗിനഃ ധ്യാനം ജ്ഞാനം ച യസ്യാസ്തി തീര്ണസ്തേന ഭവാര്ണവഃ

ധ്യാനം ഇല്ലാതെ ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകില്ല, യോഗിയില്ലാതെ ധ്യാനം സാധ്യമല്ല. ആര്ക്കും ധ്യാനവും ജ്ഞാനവും ഉണ്ടെങ്കില്‍ അവന്‍ ഭവസമുദ്രം കടന്നുപോകും.

ജ്ഞാനം പ്രസന്നമേകാഗ്രമശേഷോപാധിവര്ജിതമ് യോഗാഭ്യാസേന യുക്തസ്യ യോഗിനസ്ത്വേവ സിധ്യതി

ശാന്തവും ഏകാഗ്രവും എല്ലാത്തരം ഉപാധികളുമില്ലാത്ത ജ്ഞാനം യോഗാഭ്യാസം ചെയ്യുന്ന യോഗിക്ക് മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.

പ്രക്ഷീണാശേഷപാപാനാം ജ്ഞാനേ ധ്യാനേ ഭവേന്മതിഃ പാപോപഹതബുദ്ധീനാം തദ്വാര്താപി സുദുര്ലഭാ

എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിച്ചവരുടെ മനസ്സ് ജ്ഞാനത്തിലും ധ്യാനത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നു; പാപം കൊണ്ട് ബുദ്ധി മങ്ങിയവരെക്കാള്‍ ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള സംസാരവും ദുർലഭമാണ്.

യഥാവഹ്നിര്മഹാദീപ്തഃ ശുഷ്കമാര്ദ്രം ച നിര്ദഹേത് തഥാ ശുഭാശുഭം കര്മ ധ്യാനാഗ്നിര്ദഹതേ ക്ഷണാത്

വലിയ തീ ഉണങ്ങിയതും ഈരമായതുമായ വസ്തുക്കള്‍ കത്തിച്ചുകളയുന്നതുപോലെ, ധ്യാനത്തിന്റെ അഗ്നി നല്ലതും ചീത്തയുമായ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കും.

അത്യല്പോ ഽപി യഥാ ദീപഃ സുമഹന്നാശയേത്തമഃ യോഗാഭ്യാസസ്തഥാല്പോ ഽപി മഹാപാപം വിനാശയേത്

വളരെ ചെറിയ വിളക്ക് പോലും വലിയ ഇരുണ്ടിയ്ക്ക് അകറ്റുന്നതുപോലെ, ചെറിയ യോഗാഭ്യാസം പോലും വലിയ പാപം നശിപ്പിക്കും.

ധ്യായതഃ ക്ഷണമാത്രം വാ ശ്രദ്ധയാ പരമേശ്വരമ് യദ്ഭവേത്സുമഹച്ഛ്രേയസ്തസ്യാംതോ നൈവ വിദ്യതേ

പരമേശ്വരനെ വിശ്വാസത്തോടെ ഒരു നിമിഷം പോലും ധ്യാനിക്കുന്നവന് വലിയ ശുഭഫലം ലഭിക്കും; അതിന് അവസാനമില്ല.

നാസ്തി ധ്യാനസമം തീര്ഥം നാസ്തി ധ്യാനസമം തപഃ നാസ്തി ധ്യാനസമോ യജ്ഞസ്തസ്മാദ്ധ്യാനം സമാചരേത്

ധ്യാനത്തിനെ തുല്യമായ തീര്‍ത്ഥം ഇല്ല, ധ്യാനത്തിനെ തുല്യമായ തപസ്സും ഇല്ല, ധ്യാനത്തിനെ തുല്യമായ യജ്ഞവും ഇല്ല; അതുകൊണ്ട് ധ്യാനം ചെയ്യണം.

തീര്ഥാനി തോയപൂര്ണാനി ദേവാന്പാഷാണമൃന്മയാന് യോഗിനോ ന പ്രപദ്യംതേ സ്വാത്മപ്രത്യയകാരണാത്

ജലത്താല്‍ നിറഞ്ഞ തീര്‍ത്ഥങ്ങളിലും കല്ലോ മണ്ണോ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ ദേവതകളിലും യോഗികള്‍ ആശ്രയിക്കാറില്ല; കാരണം അവര്‍ക്ക് ആത്മവിശ്വാസം ഉണ്ട്.

യോഗിനാം ച വപുഃ സൂക്ഷ്മം ഭവേത്പ്രത്യക്ഷമൈശ്വരമ് യഥാ സ്ഥൂലമയുക്താനാം മൃത്കാഷ്ഠാദ്യൈഃ പ്രകല്പിതമ്

യോഗികള്‍ക്ക് സൂക്ഷ്മമായ ശരീരം നേരിട്ട് ദൈവസ്വരൂപമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു; യോഗം ചെയ്യാത്തവര്‍ക്ക് മണ്ണോ മരമോ കൊണ്ടുള്ള ദേഹമാണ് ദൈവം എന്ന് തോന്നുന്നു.

യഥേഹാംതശ്ചരാ രാജ്ഞഃ പ്രിയാഃ സ്യുര്ന ബഹിശ്ചരാഃ തഥാംതര്ധ്യാനനിരതാഃ പ്രിയാശ്ശംഭോര്ന കര്മിണഃ

രാജാവിന് കൊട്ടാരത്തിനുള്ളില്‍ കഴിയുന്നവരാണ് പ്രിയം, പുറത്തുള്ളവര്‍ അല്ല; അതുപോലെ, അകത്തുള്ള ധ്യാനത്തില്‍ ലീനരായവരാണ് ശംഭുവിന് പ്രിയം, കര്‍മ്മങ്ങളില്‍ മാത്രം ഏര്‍പ്പെട്ടവര്‍ അല്ല.

ബഹിസ്കരാ യഥാ ലോകേ നാതീവ ഫലഭോഗിനഃ ദൃഷ്ട്വാ നരേന്ദ്രഭവനേ തദ്വദത്രാപി കര്മിണഃ

ലോകത്ത് പുറത്തു നില്‍ക്കുന്നവര്‍ രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തില്‍ കണ്ടാലും വലിയ ഫലങ്ങള്‍ അനുഭവിക്കാറില്ല; അതുപോലെ ഇവിടെ കര്‍മ്മികള്‍ക്കും അതു ലഭിക്കില്ല.

യദ്യംതരാ വിപദ്യംതേ ജ്ഞാനയോഗാര്ഥമുദ്യതഃ യോഗസ്യോദ്യോഗമാത്രേണ രുദ്രലോകം ഗമിഷ്യതി

ജ്ഞാനത്തിനും യോഗത്തിനും ശ്രമിക്കുന്നവര്‍ വഴിയില്‍ പരാജയപ്പെട്ടാലും, യോഗത്തില്‍ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കില്‍ അവര്‍ രുദ്രലോകത്ത് എത്തും.

അനുഭൂയ സുഖം തത്ര സ ജാതോ യോഗിനാം കുലേ ജ്ഞാനയോഗം പുനര്ലബ്ധ്വാ സംസാരമതിവര്തതേ

അവിടെ സുഖം അനുഭവിച്ച ശേഷം അവന്‍ യോഗികളുടെ കുടുംബത്തില്‍ ജനിക്കും; വീണ്ടും ജ്ഞാനവും യോഗവും നേടുമ്പോള്‍ അവന്‍ സംസാരത്തെ അതിജയിക്കും.

ജിജ്ഞാസുരപി യോഗസ്യ യാം ഗതിം ലഭതേ നരഃ ന താം ഗതിമവാപ്നോതി സര്വൈരപി മഹാമഖൈഃ

യോഗം അറിയാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും കിട്ടുന്ന ഗതി, വലിയ യജ്ഞങ്ങള്‍ ചെയ്തിട്ടും മറ്റാര്‍ക്കും ലഭിക്കില്ല.