ശിവപുരാണമ്

പദ്മകസ്വസ്തികാദീനാമഭ്യസേദാസനേഷു ച അഭിവംദ്യ സ്വഗുര്വംതാനഭിവാദ്യാനനുക്രമാത്

പദ്മാസനം, സ്വസ്തികാസനം തുടങ്ങിയ ഇരിപ്പുകൾ അഭ്യസിക്കണം. സ്വന്തം ഗുരുനാഥന്മാരെയും മുതിർന്നവരെയും യഥാക്രമം ആദരവോടെ വന്ദനം ചെയ്തശേഷം യോഗം ആരംഭിക്കണം.

ഋജുഗ്രീവശിരോവക്ഷാ നാതിഷ്ഠേച്ഛിഷ്ടലോചനഃ കിംചിദുന്നാമിതശിരാ ദംതൈര്ദംതാന്ന സംസ്പൃശേത്

കഴുത്തും തലയും നെഞ്ചും നേരെ നിർത്തി, കണ്ണുകൾ കയറ്റിയില്ലാതെ, തല അല്പം ഉയർത്തി, പല്ലുകൾ തമ്മിൽ സ്പർശിക്കാതെ ഇരിക്കണം.

ദംതാഗ്രസംസ്ഥിതാ ജിഹ്വാമചലാം സന്നിവേശ്യ ച പാര്ഷ്ണിഭ്യാം വൃഷണൌ രക്ഷംസ്തഥാ പ്രജനനം പുനഃ

നാവിന്റെ അറ്റം പല്ലുകളുടെ അറ്റത്ത് നിർജ്ജീവമായി വയ്ക്കണം. കാൽവിരലുകൾ കൊണ്ട് വൃക്കകളും ജനനേന്ദ്രിയവും സംരക്ഷിക്കണം.

ഊര്വോരുപരി സംസ്ഥാപ്യ ബാഹൂ തിര്യഗയത്നതഃ ദക്ഷിണം കരപൃഷ്ഠം തു ന്യസ്യ വാമതലോപരി

ഉരുക്കളുടെ മുകളിൽ കൈകൾ ക്രമത്തിൽ അപ്പുറം അപ്പുറം വച്ച്, വലത് കൈയുടെ പുറം ഇടത് കൈയുടെ അകത്തളത്തിൽ വയ്ക്കണം.

ഉന്നാമ്യ ശനകൈഃ പൃഷ്ഠമുരോ വിഷ്ടഭ്യ ചാഗ്രതഃ സംപ്രേക്ഷ്യ നാസികാഗ്രം സ്വം ദിശശ്ചാനവലോകയന്

പുറകു് പതുക്കെ ഉയർത്തി, നെഞ്ച് മുന്നോട്ട് ഉറപ്പിച്ച്, സ്വന്തം മൂക്കിന്റെ അറ്റത്ത് ദൃഷ്ടി കെട്ടി, ചുറ്റും നോക്കാതെ ഇരിക്കണം.

സംഭൃതപ്രാണസംചാരഃ പാഷാണ ഇവ നിശ്ചലഃ സ്വദേഹായതനസ്യാംതര്വിചിംത്യ ശിവമംബയാ

ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച്, പാറപോലെ അചഞ്ചലമായി, സ്വന്തം ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരിക ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവനെ ധ്യാനിക്കണം.

ഹൃത്പദ്മപീഠികാമധ്യേ ധ്യാനയജ്ഞേന പൂജയേത് മൂലേ നാസാഗ്രതോ നാഭൌ കംഠേ വാ താലുരംധ്രയോഃ

ഹൃദയത്തിലെ കമലാസനത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ, ധ്യാനയാഗം കൊണ്ട് പൂജിക്കണം. അതിന്റെ അടിയിൽ, മൂക്കിന്റെ അറ്റത്ത്, നാഭിയിൽ, കഴുത്തിൽ, താലുവിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ധ്യാനം നടത്താം.

ഭ്രൂമധ്യേ ദ്വാരദേശേ വാ ലലാടേ മൂര്ധ്നി വാ സ്മരേത് പരികല്പ്യ യഥാന്യായം ശിവയോഃ പരമാസനമ്

കണ്ണ് കൂറ്റത്തിനിടയിൽ, വാതായനത്തിൽ, നെറ്റിയിൽ, തലയുടെ മുകളിൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ യഥാക്രമം ശിവനും അമ്മയുടെയും പരമാസനം സ്ഥാപിച്ച് ഓർക്കണം.

തത്ര സാവരണം വാപി നിരാവരണമേവ വാ ദ്വിദലേഷോഡശാരേ വാ ദ്വാദശാരേ യഥാവിധി

അവിടെ, ആവരണം ഉള്ളതോ ഇല്ലാത്തതോ ആയ, രണ്ടുപത്റങ്ങളോ പതിനാറുപത്റങ്ങളോ പന്ത്രണ്ടുപത്റങ്ങളോ ഉള്ള കമലത്തിൽ, നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം ധ്യാനം നടത്താം.

ദശാരേ വാ ഷഡസ്രേ വാ ചതുരസ്രേ ശിവം സ്മരേത് ഭ്രുവോരംതരതഃ പദ്മം ദ്വിദലം തഡിദുജ്ജ്വലമ്

പത്തു ദളങ്ങളോ, ആറു ദളങ്ങളോ, നാലു ദളങ്ങളോ ഉള്ള കമലത്തിൽ ശിവനെ ഓർക്കണം. കണികണ്ടിനടുവിൽ ഇരുപതു ദളങ്ങളുള്ള, മിന്നൽപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന കമലമാണ് അവിടെ.

ഭ്രൂമധ്യസ്ഥാരവിന്ദസ്യ ക്രമാദ്വൈ ദക്ഷിണോത്തരേ വിദ്യുത്സമാനവര്ണേ ച പര്ണേ വര്ണാവസാനകേ

കണികണ്ടിനടുവിലുള്ള ആ കമലത്തിൽ, വലതുവശത്തും ഇടതുവശത്തും ഓരോ ദളങ്ങളുണ്ട്. അവ മിന്നൽപോലെയുള്ള നിറത്തിൽ, ഓരോ അക്ഷരത്തിന്റെ അവസാനം ഓരോന്നായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ഷോഡശാരസ്യ പത്രാണി സ്വരാഃ ഷോഡശ താനി വൈ പൂര്വാദീനി ക്രമാദേതത്പദ്മം കന്ദസ്യ മൂലതഃ

പതിനാറു ദളങ്ങളുള്ള കമലത്തിന്റെ ഓരോ ദളത്തിലും പതിനാറു സ്വരങ്ങൾ കിഴക്കുനിന്ന് ക്രമമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ കമലം കണ്ഢത്തിന്റെ അടിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

കകാരാദിടകാരാംതാ വര്ണാഃ പര്ണാന്യനുക്രമാത്

'ക' മുതൽ 'ഠ' വരെ അക്ഷരങ്ങൾ ഓരോ ദളത്തിലും ക്രമമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ഗോക്ഷീരധവലസ്യോക്താ ഡാദിഫാന്താ യഥാക്രമമ്

പാൽപോലെ വെളുത്ത കമലത്തിൽ 'ഡ' മുതൽ 'ഫ' വരെ അക്ഷരങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ ഇടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

വിധൂമാംഗാരവര്ണസ്യ വര്ണാ വാദ്യാശ്ച ലാന്തിമാഃ മൂലാധാരാരവിംദസ്യ ഹേമാഭസ്യ യഥാക്രമമ് വകാരാദിസകാരാന്താ വര്ണാഃ പര്ണമയാഃ സ്ഥിതാഃ

പുകരഹിതമായ അഗ്നിയുടെ നിറമുള്ള കമലത്തിൽ 'ബ' മുതൽ 'ല' വരെ അക്ഷരങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മൂലാധാരത്തിലെ പൊന്നുപോലെയുള്ള കമലത്തിൽ 'വ' മുതൽ 'സ' വരെ അക്ഷരങ്ങൾ ദളങ്ങളിൽ ക്രമമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഏതേഷ്വഥാരവിംദേഷു യത്രൈവാഭിരതം മനഃ തത്രൈവ ദേവം ദേവീം ച ചിംതയേദ്ധീരയാ ധിയാ

ഈ കമലങ്ങളിൽ മനസ്സ് ഏറ്റവും ആസ്വദിക്കുന്നതിൽ ദൈവത്തെയും ദേവിയെയും സ്ഥിരമായ മനസ്സോടെ ധ്യാനിക്കണം.

അംഗുഷ്ഠമാത്രമമലം ദീപ്യമാനം സമംതതഃ ശുദ്ധദീപശിഖാകാരം സ്വശക്ത്യാ പൂര്ണമണ്ഡിതമ്

വിരൽത്തുമ്പ് വലിപ്പമുള്ള, പൂർണ്ണമായും ശുദ്ധമായ, എല്ലാടും പ്രകാശിക്കുന്ന, തെളിഞ്ഞ വിളക്കിന്റെ ജ്വാലപോലെയുള്ള രൂപം, സ്വന്തം ശക്തിയാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നതായാണ് ധ്യാനിക്കേണ്ടത്.

ഇന്ദുരേഖാസമാകാരം താരാരൂപമഥാപി വാ നീവാരശൂകസ്സദൃശം ബിസസുത്രാഭമേവ വാ

ചന്ദ്രക്കലപോലെയോ, നക്ഷത്രത്തിന്റെ രൂപത്തിലോ, അരി Daneപോലെയോ, താമരയുടെ നാരുപോലെയോ ആ രൂപം കാണാം.

കദമ്ബഗോലകാകാരം തുഷാരകണികോപമമ് ക്ഷിത്യാദിതത്ത്വവിജയം ധ്യാതാ യദ്യപി വാഞ്ഛതി

കദംബപ്പൂവിന്റെ പന്തുപോലെയോ, മഞ്ഞ് തുള്ളിപോലെയോ ആകാം. ഭൂമി മുതലായ തത്ത്വങ്ങളിൽ വിജയമാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിക്കണം.

തത്തത്തത്ത്വാധിപാമേവ മൂര്തിം സ്ഥൂലാം വിചിംതയേത് സദാശിവാംതാ ബ്രഹ്മാദ്യഭവാദ്യാശ്ചാഷ്ടമൂര്തയഃ

ഓരോ തത്ത്വത്തിന്റെയും അധിപനായ ദേവന്റെ രൂപം, സാദ്ധ്യമായതുവരെ, സദാശിവനിൽ അവസാനിക്കുന്നവരെ, ബ്രഹ്മാദികൾ ഉൾപ്പെടെ എട്ടു രൂപങ്ങൾ വരെ, ദൃഢമായ രൂപത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം.

ശിവസ്യ മൂര്തയഃ സ്ഥൂലാഃ ശിവശാസ്ത്രേ വിനിശ്ചിതാഃ ഘോരാ മിശ്രാ പ്രശാന്താശ്ച മൂര്തയസ്താ മുനീശ്വരൈഃ

ശിവന്റെ ദൃഢമായ രൂപങ്ങൾ ശിവശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിർണയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭയങ്കരമായതും, മിശ്രമായതും, ശാന്തമായതും ആയ രൂപങ്ങൾ മഹർഷിമാർ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു.

ഫലാഭിലാഷരഹിതൈശ്ചിന്ത്യാശ്ചിന്താവിശാരദൈഃ ഘോരാശ്ചേച്ചിംതിതാഃ കുര്യുഃ പാപരോഗപരിക്ഷയമ്

ഫലലോഭം ഇല്ലാത്ത, ധ്യാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ ഈ രൂപങ്ങൾ ധ്യാനിക്കണം. ഭയങ്കരമായ രൂപങ്ങൾ ധ്യാനിച്ചാൽ പാപവും രോഗവും നശിക്കും.

ചിരേണ മിശ്രേ സൌമ്യേ തു ന സദ്യോ ന ചിരാദപി സൌമ്യേ മുക്തിര്വിശേഷേണ ശാംതിഃ പ്രജ്ഞാ പ്രസിധ്യതി

മിശ്രമായതോ സൗമ്യമായതോ ആയ രൂപങ്ങൾ ധ്യാനിച്ചാൽ മോക്ഷം ഉടൻ ലഭിക്കില്ല. സൗമ്യമായ രൂപം ധ്യാനിച്ചാൽ പ്രത്യേകമായി മോക്ഷവും ശാന്തിയും ജ്ഞാനവും ലഭിക്കും.

സിധ്യംതി സിദ്ധയശ്ചാത്ര ക്രമശോ നാത്ര സംശയഃ

ഇവിടെ സിദ്ധികൾ ക്രമമായി ലഭിക്കും; ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.

ശ്രീകംഠനാഥം സ്മരതാം സദ്യഃ സര്വാര്ഥസിദ്ധയഃ പ്രസിധ്യംതീതി മത്വൈകേ തം വൈ ധ്യായംതി യോഗിനഃ

ശ്രീകണ്ഠനാഥനെ ഓർക്കുന്നവർക്ക് എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും ഉടൻ ലഭിക്കും എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന ചിലർ അവനെ ധ്യാനിക്കുന്നു; ഇവരാണ് യോജികൾ.

സ്ഥിത്യര്ഥം മനസഃ കേചിത്സ്ഥൂലധ്യാനം പ്രകുര്വതേ സ്ഥൂലം തു നിശ്ചലം ചേതോ ഭവേത്സൂക്ഷ്മേ തു തത്സ്ഥിരമ്

മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരതയ്ക്കായി ചിലർ ദൃഢമായ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നു. ദൃഢമായതിൽ മനസ്സ് സ്ഥിരമാകുമ്പോൾ, സൂക്ഷ്മമായതിലും അതു സ്ഥിരമാകും.

ശിവേ തു ചിംതിതേ സാക്ഷാത്സര്വാഃ സിധ്യന്തി സിദ്ധയഃ മൂര്ത്യംതരേഷു ധ്യാതേഷു ശിവരൂപം വിചിംതയേത്

ശിവനെ ധ്യാനിച്ചാൽ എല്ലാ സിദ്ധികളും നേരിട്ട് ലഭിക്കും. മറ്റു രൂപങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ അവയിൽ ശിവന്റെ രൂപം ചിന്തിക്കണം.

ലക്ഷയേന്മനസഃ സ്ഥൈര്യം തത്തദ്ധ്യായേത്പുനഃ പുനഃ ധ്യാനമാദൌ സവിഷയം തതോ നിര്വിഷയം ജഗുഃ

മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരത ശ്രദ്ധിക്കണം, പിന്നെയും വീണ്ടും അതിൽ ധ്യാനം ചെയ്യണം. ആദ്യം ധ്യാനം ഏതോ ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലായിരിക്കും, പിന്നീട് അതിന് ലക്ഷ്യം ഇല്ലാതാകും എന്ന് പറയുന്നു.

തത്ര നിര്വിഷയം ധ്യാനം നാസ്തീത്യേവ സതാം മതമ് ബുദ്ധേര്ഹി സന്തതിഃ കാചിദ്ധ്യാനമിത്യഭിധീയതേ

പണ്ഡിതന്മാർക്ക് അനുസരിച്ച്, ലക്ഷ്യമില്ലാത്ത ധ്യാനം ഇല്ലെന്ന് കരുതുന്നു, കാരണം ബുദ്ധിയുടെ തുടർച്ചയായ ഒഴുക്ക് തന്നെയാണ് ധ്യാനം എന്ന് പറയുന്നു.