ശിവപുരാണമ്

ദഗ്ധം ശ്ലഥം ക്ഷതാംഗം ച ക്ഷിപേല്ലിംഗം ജലാശയേ സംധാനയോഗ്യം സംധായ പ്രതിഷ്ഠാവിധിമാചരേത്

കത്തിയതോ, ദുർബലമായതോ, ഭാഗം പൊട്ടിയതോ ആയ ലിംഗം വെള്ളാശയത്തിൽ വലിച്ചെറിയണം; ചേർക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചേർത്ത് സ്ഥാപനം നടത്തണം.

ബേരാദ്വാ വികലാല്ലിംഗാദ്ദേവപൂജാപുരസ്സരമ് ഉദ്വാസ്യ ഹൃദി സംധാനം ത്യാഗം വാ യുക്തമാചരേത്

ബിംബം അല്ലെങ്കിൽ ലിംഗം ദോഷമുള്ളതാണെങ്കിൽ, ദേവപൂജയോടെ ദൈവത്തെ പുറത്താക്കി, അതിനെ ഹൃദയത്തിൽ ചേർക്കുകയോ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യാം.

ഏകാഹപൂജാവിഹതൌ കുര്യാദ്ദ്വിഗുണമര്ചനമ് ദ്വിരാത്രേ ച മഹാപൂജാം സംപ്രോക്ഷണമതഃ പരമ്

ഒരു ദിവസം പൂജ തടസ്സപ്പെട്ടാൽ ഇരട്ടിയായി പൂജ നടത്തണം; രണ്ട് ദിവസം തടസ്സപ്പെട്ടാൽ മഹാപൂജയും പിന്നീട് വെള്ളം തളിക്കലും വേണം.

മാസാദൂര്ധ്വമനേകാഹം പൂജാ യദി വിഹന്യതേ പ്രതിഷ്ഠാ പ്രോച്യതേ കൈശ്ചിത്കൈശ്ചിത്സംപ്രോക്ഷണക്രമഃ

ഒരു മാസത്തിനു മുകളിൽ പല ദിവസവും പൂജ തടസ്സപ്പെട്ടാൽ, ചിലർ സ്ഥാപനം വേണമെന്ന് പറയുന്നു, ചിലർ വെള്ളം തളിക്കലാണ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.

സംപ്രോക്ഷണേ തു ലിംഗാദേര്ദേവമുദ്വാസ്യ പൂര്വവത് അഷ്ടപഞ്ചക്രമേണൈവ സ്നാപയിത്വാ മൃദംഭസാ

വെള്ളം തളിക്കുമ്പോൾ, മുമ്പുപോലെ ദൈവത്തെ ലിംഗത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, അഷ്ടപഞ്ച ക്രമത്തിൽ മണ്ണ് കലർന്ന വെള്ളത്തിൽ കഴുകണം.

ഗവാം രസൈശ്ച സംസ്നാപ്യ ദര്ഭതോയൈര്വിശോധ്യ ച പ്രോക്ഷയേത്പ്രോക്ഷണീതോയൈര്മൂലേനാഷ്ടോത്തരം ശതമ്

പശുവിന്റെ ഉത്പന്നങ്ങളിൽ കഴുകി, ദർഭ വെള്ളത്തിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച്, തളിക്കേണ്ട വെള്ളത്തിൽ, മൂലമന്ത്രം നൂറ് എട്ടു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിച്ച് തളിക്കണം.

സപുഷ്പം സകുശം പാണിം ന്യസ്യ ലിംഗസ്യ മസ്തകേ പഞ്ചവാരം ജപേന്മൂലമഷ്ടോത്തരശതം തതഃ

പൂവും കുശയും കൈയിൽ എടുത്ത് ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിൽ വെച്ച്, മൂലമന്ത്രം നൂറ് എട്ടു പ്രാവശ്യം, അഞ്ചു തവണ ആവർത്തിച്ച് ജപിക്കണം.

തതോ മൂലേന മൂര്ധാദിപീഠാംതം സംസ്പൃശേദപി പൂജാം ച മഹതീം കുര്യാദ്ദേവമാവാഹ്യ പൂര്വവത്

ശേഷം, മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് തലയിൽ നിന്ന് പീഠം വരെ സ്പർശിച്ച്, മുമ്പുപോലെ ദൈവത്തെ ആഹ്വാനിച്ച് മഹാപൂജ നടത്തണം.

അലബ്ധേ സ്ഥാപിതേ ലിംഗേ ശിവസ്ഥാനേ ജലേ ഽഥ വാ വഹ്നൌ രവൌ തഥാ വ്യോമ്നി ഭഗവംതം ശിവം യജേത്

ലിംഗം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, ശിവന്റെ സ്ഥാനം വെള്ളത്തിൽ, അഗ്നിയിൽ, സൂര്യനിൽ, ആകാശത്തിൽ എന്നിങ്ങനെ കണക്കാക്കി അവിടെ ശിവനെ ആരാധിക്കണം.

ജ്ഞാനേ ക്രിയായാം ചര്യായാം സാരമുദ്ധൃത്യ സംഗ്രഹാത് ഉക്തം ഭഗവതാ സര്വം ശ്രുതം ശ്രുതിസമം മയാ

ജ്ഞാനം, കർമ്മം, ആചാരം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള സാരം എടുത്ത് സംഗ്രഹമായി, ഭഗവാൻ എല്ലാം പറഞ്ഞതും ഞാൻ വേദംപോലെ കേട്ടതുമാണ്.

ഇദാനീം ശ്രോതുമിച്ഛാമി യോഗം പരമദുര്ലഭമ് സാധികാരം ച സാംഗം ച സവിധിം സപ്രയോജനമ്

ഇപ്പോൾ അത്യന്തം ദുർലഭമായ യോഗവും അതിന്റെ യോഗ്യതകളും അംഗങ്ങളും വിധികളും ഫലവും കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

യദ്യസ്തി മരണം പൂര്വം യോഗാദ്യനുപമര്ദതഃ സദ്യഃ സാധയിതും ശക്യം യേന സ്യാന്നാത്മഹാ നരഃ

യോഗം പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് മരണം സംഭവിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാതെ ഉടൻ അതിൽ എത്താൻ വഴിയുണ്ടോ?

തച്ച തത്കാരണം ചൈവ തത്കാലകരണാനി ച തദ്ഭേദതാരതമ്യം ച വക്തുമര്ഹസി തത്ത്വതഃ

അത് എന്താണെന്നും, അതിന്റെ കാരണങ്ങളും, സംഭവിക്കുന്ന സമയവും മാർഗവും, അതിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങളും ക്രമങ്ങളും സത്യമായി വിശദീകരിക്കണം.

സ്ഥാനേ പൃഷ്ടം ത്വയാ കൃഷ്ണ സര്വപ്രശ്നാര്ഥവേദിനാ തതഃ ക്രമേണ തത്സര്വം വക്ഷ്യേ ശൃണു സമാഹിതഃ

കൃഷ്ണാ, നീ എല്ലാപ്രശ്നങ്ങളുടെയും അർത്ഥം അറിയുന്നവനായി ശരിയായ രീതിയിൽ ചോദിച്ചു. അതിനാൽ, ഞാൻ അതെല്ലാം ക്രമത്തിൽ വിശദീകരിക്കും; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.

നിരുദ്ധവൃത്ത്യംതരസ്യം ശിവേ ചിത്തസ്യ നിശ്ചലാ യാ വൃത്തിഃ സ സമാസേന യോഗഃ സ ഖലു പഞ്ചധാ

മനസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തി അടക്കി, ശിവനിൽ മനസ്സ് അചഞ്ചലമായിരിക്കുമ്പോൾ, ആ അവസ്ഥയെ സംക്ഷിപ്തമായി യോഗം എന്നു പറയുന്നു. ഈ യോഗം അഞ്ചു വിധങ്ങളുണ്ട്.

മംത്രയോഗഃസ്പര്ശയോഗോ ഭാവയോഗസ്തഥാപരഃ അഭാവയോഗസ്സര്വേഭ്യോ മഹായോഗഃ പരോ മതഃ

മന്ത്രയോഗം, സ്പർശയോഗം, ഭാവയോഗം, അതുപോലെ അഭാവയോഗം എന്നിങ്ങനെ നാലു യോഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇവയിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായത് മഹായോഗം എന്നാണ് കരുതുന്നത്.

മംത്രാഭ്യാസവശേനൈവ മംത്രവാച്യാര്ഥഗോചരഃ അവ്യാക്ഷേപാ മനോവൃത്തിര്മംത്രയോഗ ഉദാഹൃതഃ

മന്ത്രത്തിന്റെ അഭ്യാസംകൊണ്ടു മനസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തി മന്ത്രത്തിൽ സൂചിപ്പിച്ച അർത്ഥത്തിൽ ഏകാഗ്രമായിരിക്കുമ്പോൾ, അതാണ് മന്ത്രയോഗം എന്നു പറയുന്നത്.

പ്രാണായാമമുഖാ സൈവ സ്പര്ശേ യോഗോഭിധീയതേ സ മംത്രസ്പര്ശനിര്മുക്തോ ഭാവയോഗഃ പ്രകീര്തിതഃ

ശ്വാസനിയന്ത്രണം തുടങ്ങിയതിൽ ആരംഭിക്കുന്ന യോഗം സ്പർശയോഗം എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. മന്ത്രവും സ്പർശവും വിട്ട് പോകുമ്പോൾ അതാണ് ഭാവയോഗം എന്നു പറയുന്നു.

വിലീനാവയവം വിശ്വം രൂപം സംഭാവ്യതേ യതഃ അഭാവയോഗഃ സംപ്രോക്തോ ഽനാഭാസാദ്വസ്തുനഃ സതഃ

സകലഭാഗങ്ങളുമടങ്ങിയ ഈ ലോകം മുഴുവൻ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിൽ ധരിക്കുമ്പോൾ, അതാണ് അഭാവയോഗം എന്നു പറയുന്നത്. ഇത് പ്രത്യക്ഷമില്ലാത്ത സത്യം സംബന്ധിച്ചതാണ്.

ശിവസ്വഭാവ ഏവൈകശ്ചിംത്യതേ നിരുപാധികഃ യഥാ ശൈവമനോവൃത്തിര്മഹായോഗ ഇഹോച്യതേ

ശിവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം, യാതൊരു ഉപാധിയും ഇല്ലാതെ, മാത്രം ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, അങ്ങനെയുള്ള മനസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തി ശൈവമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് ഇവിടെ മഹായോഗം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

ദൃഷ്ടേ തഥാനുശ്രവികേ വിരക്തം വിഷയേ മനഃ യസ്യ തസ്യാധികാരോസ്തി യോഗേ നാന്യസ്യ കസ്യചിത്

കാണുന്നതിലും കേൾക്കുന്നതിലും മനസ്സ് വിരക്തമായവനാണ് യോഗത്തിന് യോഗ്യൻ; മറ്റാരും അർഹരല്ല.

വിഷയദ്വയദോഷാണാം ഗുണാനാമീശ്വരസ്യ ച ദര്ശനാദേവ സതതം വിരക്തം ജായതേ മനഃ

ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളുടെയും അവയുടെ ഗുണങ്ങളുടെയും, ഈശ്വരന്റെയും ദോഷങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും കാണുമ്പോൾ, മനസ്സ് സ്വതന്ത്രമായി വിരക്തമാകുന്നു.

അഷ്ടാംഗോ വാ ഷഡംഗോ വാ സര്വയോഗഃ സമാസതഃ യമശ്ച നിയമശ്ചൈവ സ്വസ്തികാദ്യം തഥാസനമ്

സമസ്തയോഗവും സംക്ഷിപ്തമായി എട്ടു ഭാഗങ്ങളോ ആറു ഭാഗങ്ങളോ ഉള്ളതാണ്: യമം, നിയമം, സ്വസ്തികം തുടങ്ങിയ ആസനം എന്നിവ.

പ്രാണായാമഃ പ്രത്യാഹാരോ ധാരണാ ധ്യാനമേവ ച സമാധിരിതി യോഗാംഗാന്യഷ്ടാവുക്താനി സൂരിഭിഃ

ശ്വാസനിയന്ത്രണം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, ധാരണ, ധ്യാനം, സമാധി എന്നിവയാണു യോഗത്തിന്റെ എട്ട് അംശങ്ങൾ എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

ആസനം പ്രാണസംരോധഃ പ്രത്യാഹാരോഥ ധാരണാ ധ്യാനം സമാധിര്യോഗസ്യ ഷഡംഗാനി സമാസതഃ

ആസനം, ശ്വാസസംയമനം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, ധാരണ, ധ്യാനം, സമാധി — ഇതാണ് സംക്ഷിപ്തമായി യോഗത്തിന്റെ ആറു അംശങ്ങൾ.

പൃഥഗ്ലക്ഷണമേതേഷാം ശിവശാസ്ത്രേ സമീരിതമ് ശിവാഗമേഷു ചാന്യേഷു വിശേഷാത്കാമികാദിഷു

ഇവയുടെ പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങൾ ശിവശാസ്ത്രങ്ങളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് കാമികാദി ശിവാഗമങ്ങളിലും വിശദമായി പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

യോഗശാസ്ത്രേഷ്വപി തഥാ പുരാണേഷ്വപി കേഷു ച അഹിംസാ സത്യമസ്തേയം ബ്രഹ്മചര്യാപരിഗ്രഹഃ യമ ഇത്യുച്യതേ സദ്ഭിഃ പഞ്ചാവയവയോഗതഃ

യോഗശാസ്ത്രങ്ങളിലും ചില പുരാണങ്ങളിലും, അഹിംസ, സത്യം, അസ്തേയം, ബ്രഹ്മചര്യം, അപരിഗ്രഹം — ഈ അഞ്ചു സ്വഭാവങ്ങളാണ് യമം എന്ന് സദാചാരികൾ പറയുന്നു.

ശൌചം തുഷ്ടിസ്തപശ്ചൈവ ജപഃ പ്രണിധിരേവ ച ഇതി പഞ്ചപ്രഭേദസ്സ്യാന്നിയമഃ സ്വാംശഭേദതഃ

ശുചിത്വം, സന്തോഷം, തപസ്, ജപം, സമർപ്പണം — ഈ അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങളാണ് നിയമം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.

സ്വസ്തികം പദ്മമധ്യേംദും വീരം യോഗം പ്രസാധിതമ് പര്യംകം ച യഥേഷ്ടം ച പ്രോക്തമാസനമഷ്ടധാ

സ്വസ്തികം, പദ്മം, അർദ്ധചന്ദ്രം, വീരം, യോഗം നേടിയത്, പര്യങ്കം, ഇഷ്ടാനുസൃതം — ഇതിങ്ങനെ എട്ട് ആസനങ്ങളാണ് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.