ശിവപുരാണമ്

വൃഷാധിരാജമാരുഹ്യ വിമാനം വാ നഭസ്തലാത് അലംകൃതം സഹായാംതം ദേവ്യാ ദേവമനുസ്മരന് സര്വാഭരണശോഭാഢ്യം സര്വമംഗലനിസ്വനൈഃ

കാളയുടെ അദ്ധിപനായ വൃഷഭത്തിൽ കയറി, അല്ലെങ്കിൽ ആകാശത്തിൽ നിന്നുള്ള ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളാലും ശോഭയോടെ, ദേവിയോടൊപ്പം, എല്ലാ മംഗളശബ്ദങ്ങളോടും കൂടി ദൈവത്തെ ഓർത്തുകൊണ്ട് വരുന്നു.

ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശാര്കശക്രാദ്യൈര്ദേവദാനവൈഃ ആനംദക്ലിന്നസര്വാംഗൈര്വിന്യസ്താംജലിമസ്തകൈഃ

ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ, സൂര്യൻ, ഇന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ ദേവതകളും അസുരന്മാരും, ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകി, കൈകളും തലയും കൂപ്പി ഭക്തിയോടെ ചുറ്റും നിൽക്കുന്നു.

സ്തുവദ്ഭിരേവ നൃത്യദ്ഭിര്നാമദ്ഭിരഭിതോ വൃതമ് തതഃ പഞ്ചോപചാരാംശ്ച കൃത്വാ പൂജാം സമാപയേത്

അവർ ശ്ലോകങ്ങൾ പാടി, നൃത്തം ചെയ്ത്, നാമങ്ങൾ വിളിച്ചു ചുറ്റും വന്ദിച്ചശേഷം, അഞ്ചു ഉപചാരങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് പൂജ പൂർത്തിയാക്കണം.

നാതഃ പരതരഃ കശ്ചിദ്വിധിഃ പഞ്ചോപചാരകാത് പ്രതിഷ്ഠാം ലിംഗവത്കുര്യാത്പ്രതിമാസ്വപി സര്വതഃ

അഞ്ചു ഉപചാരങ്ങളിലുപരി മറ്റൊരു വിധിയും ഇല്ല. എവിടെയും പ്രതിമകൾക്കും ലിംഗത്തിനുപോലെ തന്നെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണം.

ലക്ഷണോദ്ധാരസമയേ കാര്യം നയനമോചനമ് ജലാധിവാസേ ശയനേ ശായയേത്താന്ത്വധോമുഖീമ്

ലക്ഷണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, കണ്ണുതുറക്കൽ നടത്തണം. ജലത്തിൽ മുക്കിയശേഷം, പ്രതിമയെ തലകീഴായി വിശ്രമിപ്പിക്കണം.

കുമ്ഭോദശായിതാം മംത്രൈര്ഹൃദി താം സന്നിയോജയേത് കൃതാലയാം പരാമാഹുഃ പ്രതിഷ്ഠാമകൃതാലയാത്

മന്ത്രങ്ങളാൽ, കുമ്പത്തിൽ കിടക്കുന്നപോലെ ഹൃദയത്തിൽ അവയെ ഏകീകരിക്കണം. ആലയം ഒരുക്കിയ പ്രതിമയെ 'പ്രതിഷ്ഠിതം' എന്ന് പറയുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ 'അപ്രതിഷ്ഠിതം' എന്നാണ്.

ശക്തഃ കൃതാലയഃ പശ്ചാത്പ്രതിഷ്ഠാവിധിമാചരേത് അശക്തശ്ചേത്പ്രതിഷ്ഠാപ്യ ലിംഗം ബേരമഥാപി വാ

ആലയം ഒരുക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ, ശേഷം പ്രതിഷ്ഠാവിധി നടത്തണം. കഴിയില്ലെങ്കിൽ, ലിംഗം അല്ലെങ്കിൽ പ്രതിമ എങ്കിലും പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.

ശക്തേരനുഗുണം പശ്ചാത്പ്രകുര്വീത ശിവാലയമ് ഗൃഹാര്ചാം ച പുനര്വക്ഷ്യേ പ്രതിഷ്ഠാവിധിമുത്തമമ്

ശേഷം, സ്വശക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് ശിവക്ഷേത്രം പണിയണം. വീടിൽ ചെയ്യുന്ന പൂജയും ശ്രേഷ്ഠമായ പ്രതിഷ്ഠാവിധിയും ഞാൻ വീണ്ടും വിശദീകരിക്കാം.

കൃത്വാ കനീയസംബേരം ലിംഗം വാ ലക്ഷണാന്വിതമ് അയനേ ചോത്തരേ പ്രാപ്തേ ശുക്ലപക്ശേ ശുഭേ ദിനേ

ചെറിയ പ്രതിമയോ ലക്ഷണങ്ങളുള്ള ലിംഗമോ ഉണ്ടാക്കി, സൂര്യൻ ഉത്തരയാനത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ശുഭദിനത്തിൽ,

ദേവീം കൃത്വാ ശുഭേ ദേശേ തത്രാബ്ജം പൂര്വവല്ലിഖേത് വികീര്യ പത്രപുഷ്പാദ്യൈര്മധ്യേ കുംഭം നിധായ ച

ദേവിയെ ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ഒരുക്കി, മുമ്പുപോലെ ഒരു താമര വരച്ച്, ഇലകളും പൂക്കളും ചിതറി, നടുവിൽ ഒരു കലശം വെക്കണം.

പരിതസ്തസ്യ ചതുരഃ കലശാന് ദിക്ഷു വിന്യസേത് പഞ്ച ബ്രഹ്മാണി തദ്ബീജൈസ്തേഷു പഞ്ചസു പഞ്ചഭിഃ

അതിനുചുറ്റും നാലു ദിക്കുകളിൽ നാലു കലശങ്ങൾ വെക്കണം. ആഞ്ച് കലശങ്ങളിൽ, അതത് ബീജമന്ത്രങ്ങളോടെ അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരെയും സ്ഥാപിക്കണം.

ന്യസ്യ സംപൂജ്യ മുദ്രാദി ദര്ശയിത്വാഭിരക്ഷ്യ ച വിശോധ്യ ലിംഗം ബേരം വാ മൃത്തോയാദ്യൈര്യഥാ പുരാ

അവയെ സ്ഥാപിച്ച് പൂജിച്ചു, മുദ്രകൾ കാണിച്ച് സംരക്ഷിച്ച്, മുമ്പുപോലെ മണ്ണും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് ലിംഗമോ പ്രതിമയോ ശുദ്ധീകരിക്കണം.

സ്ഥാപയേത്പുഷ്പസംഛന്നമുത്തരസ്ഥേ വരാസനേ നിധായ പുഷ്പം ശിരസി പ്രോക്ഷയേത്പ്രോക്ഷണീജലൈഃ

പൂക്കളാൽ മൂടി വടക്കുഭാഗത്തെ ഉത്തമാസനത്തിൽ വെച്ച്, തലയിൽ പൂവ് വെച്ച്, അഭിഷേകജലത്തിൽ തളിക്കണം.

സമഭ്യര്ച്യ പുനഃ പുഷ്പൈര്ജയശബ്ദാദിപൂര്വകമ് കുമ്ഭൈരീശാനവിദ്യാംതൈഃ സ്നാപയേന്മൂലവിദ്യയാ

വീണ്ടും പൂക്കളാൽ പൂജ ചെയ്ത് ജയശബ്ദം മുതലായവയോടെ, ഈശാനവിദ്യാമന്ത്രവും മൂലമന്ത്രവും ഉപയോഗിച്ച് കലശങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്നാനം നടത്തണം.

തതഃ പഞ്ചകലാന്യാസം കൃത്വാ പൂജാം ച പൂര്വവത് നിത്യമാരാധയേത്തത്ര ദേവ്യാ ദേവം ത്രിലോചനമ്

ശേഷം, അഞ്ചു കലകൾ സ്ഥാപിച്ച്, മുമ്പുപോലെ പൂജ ചെയ്ത്, അവിടെ ദേവിയോടൊപ്പം ത്രയലോചനനായ ദൈവത്തെ നിത്യവും ആരാധിക്കണം.

ഏകമേവാഥ വാ കുംഭം മൂര്തിമന്ത്രസമന്വിതമ് ന്യസ്യ പദ്മാംതരേ സര്വം ശേഷം പൂര്വവദാചരേത്

അല്ലെങ്കിൽ, ഒരൊറ്റ കലശം രൂപവും മന്ത്രശക്തിയും ഉള്ളതായി പദ്മത്തിന്റെ നടുവിൽ വെച്ച്, ശേഷമുള്ള എല്ലാ ക്രിയകളും മുമ്പുപോലെ നടത്താം.

അത്യംതോപഹതം ലിംഗം വിശോധ്യ സ്ഥാപയേത്പുനഃ സംപ്രോക്ഷയേദുപഹതമനാഗുപഹതം യജേത്

പൂർണ്ണമായും നശിച്ച ലിംഗം ശുദ്ധീകരിച്ച് വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കണം; ചെറിയ തകരാറുണ്ടെങ്കിൽ വെള്ളം തളിച്ച് ആരാധിക്കാം.

ലിംഗാനി ബാണസംജ്ഞാനി സ്ഥാപനീയാനി വാ ന വാ താനി പൂര്വം ശിവേനൈവ സംസ്കൃതാനി യതസ്തതഃ

ബാണം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാമോ വേണ്ടയോ എന്നത് നിർബന്ധമില്ല; മുമ്പ് ശിവൻ തന്നെ ശുദ്ധീകരിച്ചവയെ അതുപോലെ തന്നെ പരിഗണിക്കണം.

ശേഷാണി സ്ഥാപനീയാനി യാനി ദൃഷ്ടാനി ബാണവത് സ്വയമുദ്ഭൂതലിംഗേ ച ദിവ്യേ ചാര്ഷേ തഥൈവ ച

മറ്റുള്ള എല്ലാ ലിംഗങ്ങളും, ബാണം പോലെയുള്ളവയും, സ്വയം ഉദിച്ച divine ലിംഗങ്ങളും, ഋഷികൾ ഉണ്ടാക്കിയവയും, അതുപോലെ തന്നെ സ്ഥാപിക്കണം.

അപീഠേ പീഠമാവേശ്യ കൃത്വാ സംപ്രോക്ഷണം വിധിമ് യജേത്തത്ര ശിവം തേഷാം പ്രതിഷ്ഠാ ന വിധീയതേ

പീഠം ഇല്ലെങ്കിൽ, ഒരു പീഠം വെച്ച്, നിർദ്ദിഷ്ടമായ വെള്ളം തളിച്ച്, അവിടെ ശിവനെ ആരാധിക്കണം; ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാപനം ആവശ്യമില്ല.

ദഗ്ധം ശ്ലഥം ക്ഷതാംഗം ച ക്ഷിപേല്ലിംഗം ജലാശയേ സംധാനയോഗ്യം സംധായ പ്രതിഷ്ഠാവിധിമാചരേത്

കത്തിയതോ, ദുർബലമായതോ, ഭാഗം പൊട്ടിയതോ ആയ ലിംഗം വെള്ളാശയത്തിൽ വലിച്ചെറിയണം; ചേർക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചേർത്ത് സ്ഥാപനം നടത്തണം.

ബേരാദ്വാ വികലാല്ലിംഗാദ്ദേവപൂജാപുരസ്സരമ് ഉദ്വാസ്യ ഹൃദി സംധാനം ത്യാഗം വാ യുക്തമാചരേത്

ബിംബം അല്ലെങ്കിൽ ലിംഗം ദോഷമുള്ളതാണെങ്കിൽ, ദേവപൂജയോടെ ദൈവത്തെ പുറത്താക്കി, അതിനെ ഹൃദയത്തിൽ ചേർക്കുകയോ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യാം.

ഏകാഹപൂജാവിഹതൌ കുര്യാദ്ദ്വിഗുണമര്ചനമ് ദ്വിരാത്രേ ച മഹാപൂജാം സംപ്രോക്ഷണമതഃ പരമ്

ഒരു ദിവസം പൂജ തടസ്സപ്പെട്ടാൽ ഇരട്ടിയായി പൂജ നടത്തണം; രണ്ട് ദിവസം തടസ്സപ്പെട്ടാൽ മഹാപൂജയും പിന്നീട് വെള്ളം തളിക്കലും വേണം.

മാസാദൂര്ധ്വമനേകാഹം പൂജാ യദി വിഹന്യതേ പ്രതിഷ്ഠാ പ്രോച്യതേ കൈശ്ചിത്കൈശ്ചിത്സംപ്രോക്ഷണക്രമഃ

ഒരു മാസത്തിനു മുകളിൽ പല ദിവസവും പൂജ തടസ്സപ്പെട്ടാൽ, ചിലർ സ്ഥാപനം വേണമെന്ന് പറയുന്നു, ചിലർ വെള്ളം തളിക്കലാണ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.

സംപ്രോക്ഷണേ തു ലിംഗാദേര്ദേവമുദ്വാസ്യ പൂര്വവത് അഷ്ടപഞ്ചക്രമേണൈവ സ്നാപയിത്വാ മൃദംഭസാ

വെള്ളം തളിക്കുമ്പോൾ, മുമ്പുപോലെ ദൈവത്തെ ലിംഗത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, അഷ്ടപഞ്ച ക്രമത്തിൽ മണ്ണ് കലർന്ന വെള്ളത്തിൽ കഴുകണം.

ഗവാം രസൈശ്ച സംസ്നാപ്യ ദര്ഭതോയൈര്വിശോധ്യ ച പ്രോക്ഷയേത്പ്രോക്ഷണീതോയൈര്മൂലേനാഷ്ടോത്തരം ശതമ്

പശുവിന്റെ ഉത്പന്നങ്ങളിൽ കഴുകി, ദർഭ വെള്ളത്തിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച്, തളിക്കേണ്ട വെള്ളത്തിൽ, മൂലമന്ത്രം നൂറ് എട്ടു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിച്ച് തളിക്കണം.

സപുഷ്പം സകുശം പാണിം ന്യസ്യ ലിംഗസ്യ മസ്തകേ പഞ്ചവാരം ജപേന്മൂലമഷ്ടോത്തരശതം തതഃ

പൂവും കുശയും കൈയിൽ എടുത്ത് ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിൽ വെച്ച്, മൂലമന്ത്രം നൂറ് എട്ടു പ്രാവശ്യം, അഞ്ചു തവണ ആവർത്തിച്ച് ജപിക്കണം.

തതോ മൂലേന മൂര്ധാദിപീഠാംതം സംസ്പൃശേദപി പൂജാം ച മഹതീം കുര്യാദ്ദേവമാവാഹ്യ പൂര്വവത്

ശേഷം, മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് തലയിൽ നിന്ന് പീഠം വരെ സ്പർശിച്ച്, മുമ്പുപോലെ ദൈവത്തെ ആഹ്വാനിച്ച് മഹാപൂജ നടത്തണം.

അലബ്ധേ സ്ഥാപിതേ ലിംഗേ ശിവസ്ഥാനേ ജലേ ഽഥ വാ വഹ്നൌ രവൌ തഥാ വ്യോമ്നി ഭഗവംതം ശിവം യജേത്

ലിംഗം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, ശിവന്റെ സ്ഥാനം വെള്ളത്തിൽ, അഗ്നിയിൽ, സൂര്യനിൽ, ആകാശത്തിൽ എന്നിങ്ങനെ കണക്കാക്കി അവിടെ ശിവനെ ആരാധിക്കണം.