ശിവപുരാണമ്

ദക്ഷിണാംഗാന്മഹേശസ്യ ജാതോ ബ്രഹ്മാത്മസംജ്ഞികഃ വാമാംഗാദഭവദ്വിഷ്ണുസ്തതോ വിദ്യേതി സംജ്ഞിതഃ

മഹാദേവന്റെ വലത്തുഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവ്, ആത്മാവെന്ന പേരിൽ, ജനിച്ചു; ഇടത്തുഭാഗത്തിൽ നിന്ന് വിഷ്ണു ഉദിച്ചു, അതുകൊണ്ട് അവൻ വിജ്ഞാനം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഹൃദയാന്നീലരുദ്രോ ഭൂച്ഛിവസ്യ ശിവസംജ്ഞികഃ സൃഷ്ടേഃ പ്രവര്തകോ ബ്രഹ്മാ സ്ഥിതേര്വിഷ്ണുര്വിമോഹകഃ

ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് നീലരുദ്രൻ, ശിവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, ജനിച്ചു; സൃഷ്ടിക്ക് ബ്രഹ്മാവായി ആരംഭിക്കുകയും, നിലനിൽപ്പിന് വിഷ്ണുവായി നിലനിൽക്കുകയും, മായപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

സംഹാരസ്യ തഥാ രുദ്രസ്തയോര്നിത്യം നിയാമകഃ

സംഹാരത്തിനും അതുപോലെ രുദ്രൻ തന്നെയാണ്, അവരിരുവർക്കും എപ്പോഴും നിയന്ത്രകനാണ്.

തസ്മാത്ത്രയസ്തേ കഥ്യംതേ ജഗതഃ കാരണാനി ച കാരണത്രയഹേതുശ്ച ശിവഃ പരമകാരണമ്

അതിനാൽ, ഈ മൂന്നു ലോകത്തിന്റെ കാരണങ്ങളാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ശിവൻ പരമകാരണമാണ്, കാരണത്രയത്തിന്റെ മൂലമാണ്.

അര്ഥമേതമവിജ്ഞായ രജസാ ബദ്ധവൈരയോഃ യുവയോഃ പ്രതിബോധായ മധ്യേ ലിംഗമുപസ്ഥിതമ്

ഈ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാതെ, രാജസികത്വത്താൽ വൈരാഗ്യത്തിൽ കുടുങ്ങിയിരുന്ന നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരുടെയും ബോധത്തിനായി മധ്യേ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

ഏവമോമിതി മാം പ്രാഹുര്യദിഹോക്തമഥര്വണാ ഋചോ യജൂംഷി സാമാനി ശാഖാശ്ചാന്യാഃ സഹസ്രശഃ

ഇങ്ങനെ അഥർവ്വവേദത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഋക്, യജുർ, സാമവേദങ്ങൾ, അതുപോലെ അനേകം ശാഖകളും, എന്നെ ഈ പേരിൽ വിളിക്കുന്നു.

വേദേഷ്വേവം സ്വയം വക്ത്രൈര്വ്യക്തമിത്യവദത്സ്വപി സ്വപ്നാനുഭൂതമിവ തത്താഭ്യാം നാധ്യവസീയതേ

വേദങ്ങൾ തങ്ങളുടേതായ വാക്കുകളിൽ വ്യക്തമാക്കുമ്പോഴും, സ്വപ്നത്തിൽ അനുഭവിച്ചതുപോലെ, അവർ അതിന്റെ സത്യാർത്ഥം പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിക്കാറില്ല.

തയോസ്തത്ര പ്രബോധായ തമോപനയനായ ച ലിംഗേപി മുദ്രിതം സര്വം യഥാ വേദൈരുദാഹൃതമ്

അവർക്കു ജ്ഞാനം ലഭിക്കാനും അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടത് നീക്കാനും, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, എല്ലാം ലിംഗത്തിൽ ഒളിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

തദ്ദൃഷ്ട്വാ മുദ്രിതം ലിംഗേ പ്രസാദാല്ലിംഗിനസ്തദാ പ്രശാംതമനസൌ ദേവൌ പ്രബുദ്ധൌ സംബഭൂവതുഃ

അവരിൽ ഇരുവരും ലിംഗത്തിൽ എല്ലാം ഒളിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ലിംഗത്തിന്റെ കൃപയാൽ മനസ്സു ശാന്തരായി ഉണർന്നു.

ഉത്പത്തിം വിലയം ചൈവ യഥാത്മ്യം ച ഷഡധ്വനാമ് തതഃ പരതരം ധാമ ധാമവംതം ച പൂരുഷമ്

സൃഷ്ടിയും ലയവും, ആറു മാർഗങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവവും, അതിനപ്പുറം ഉന്നതമായ വാസസ്ഥലവും, ആ വാസസ്ഥലത്തിൽ വസിക്കുന്ന പുരുഷനും.

നിരുത്തരതരം ബ്രഹ്മ നിഷ്കലം ശിവമീശ്വരമ് പശുപാശമയസ്യാസ്യ പ്രപഞ്ചസ്യ സദാ പതിമ്

ഏതൊക്കെയും അതീതമായ ബ്രഹ്മവും, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത ശിവനും, ഈ ബന്ധിതരായ ജീവികളും ബന്ധങ്ങളും നിറഞ്ഞ ലോകത്തിന്റെ ശാശ്വതനായ അധിപതിയും.

അകുതോഭയമത്യംതമവൃദ്ധിക്ഷയമവ്യയമ് വാഹ്യമാഭ്യംതരം വ്യാപ്തം വാഹ്യാഭ്യംതരവര്ജിതമ്

ഏതെങ്കിലും ഭയം ഇല്ലാത്തത്, വർദ്ധി കുറവ് ഇല്ലാത്തത്, അശാശ്വതത ഇല്ലാത്തത്, പുറത്തും അകത്തും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, അതിൽ നിന്നും അകറ്റപ്പെട്ടതും.

നിരസ്താതിശയം ശശ്വദ്വിശ്വലോകവിലക്ഷണമ് അലക്ഷണമനിര്ദേശ്യമവാങ്മനസഗോചരമ്

ഏതെങ്കിലും അതിരുകളും ഇല്ലാത്തത്, എല്ലായ്പ്പോഴും ലോകങ്ങളിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായത്, അടയാളമില്ലാത്തത്, വിവരിക്കാൻ കഴിയാത്തത്, വാക്കിനും മനസ്സിനും അതീതമായത്.

പ്രകാശൈകരസം ശാംതം പ്രസന്നം സതതോദിതമ് സര്വകല്യാണനിലയം ശക്ത്യാ താദൃശയാന്വിതമ്

ഒറ്റ പ്രകാശസ്വഭാവമുള്ളത്, ശാന്തമായത്, പ്രസന്നമായത്, എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നതും, എല്ലാ മംഗളങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലവും, ആ ശക്തിയാൽ സമ്പന്നമായതും.

ജ്ഞാത്വാ ദേവം വിരൂപാക്ഷം ബ്രഹ്മനാരായണൌ തദാ രചയിത്വാംജലിം മൂര്ധ്നി ഭീതൌ തൌ വാചമൂചതുഃ

വിരൂപാക്ഷനെന്ന ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞ്, ബ്രഹ്മാവും നാരായണനും ഭയത്തോടെ തലയിൽ കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച് അങ്ങോട്ട് പറഞ്ഞു.

അജ്ഞോ വാഹമഭിജ്ഞോ വാ ത്വയാദൌ ദേവ നിര്മിതഃ ഈദൃശീം ഭ്രാംതിമാപന്ന ഇതി കോ ഽത്രാപരാധ്യതി

ഞാൻ അജ്ഞാനിയാണോ, വിജ്ഞാനിയാണോ, ദൈവമേ, ആദിയിൽ നീ എന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഭ്രമത്തിൽപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇവിടെ ആരാണ് കുറ്റക്കാരൻ?

ആസ്താം മമേദമജ്ഞാനം ത്വയി സന്നിഹതേ പ്രഭോ നിര്ഭയഃ കോ ഽഭിഭാഷേത കൃത്യം സ്വസ്യ പരസ്യ വാ

എന്റെ അജ്ഞാനം അങ്ങ് സമീപമുള്ളപ്പോൾ നിലനില്ക്കട്ടെ, പ്രഭോ, ഭയമില്ലാതെ ആരാണ് സ്വന്തം കർത്തവ്യവും മറ്റുള്ളവരുടെ കർത്തവ്യവും പറയാൻ ധൈര്യപ്പെടുന്നത്?

ആവയോര്ദേവദേവസ്യ വിവാദോ ഽപി ഹി ശോഭനഃ പാദപ്രണാമഫലദോ നാഥസ്യ ഭവതോ യതഃ

ദേവദേവനായ അങ്ങയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വാദം പോലും മംഗളകരമാണ്, കാരണം അങ്ങയുടെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിക്കുന്നത് ഫലം നൽകുന്നു, നാഥാ.

സ്തോതും ദേവ ന വാഗസ്തി മഹിമ്നഃ സദൃശീ തവ പ്രഭോരഗ്രേ വിധേയാനാം തൂഷ്ണീംഭാവോ വ്യതിക്രമഃ

ദേവാ, അങ്ങയുടെ മഹത്വത്തിന് യോജിച്ച വാക്കുകൾ എനിക്ക് ഇല്ല. പ്രഭുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഭക്തർക്ക് മൗനം പാലിക്കുന്നത് പാപമല്ല.

കിമത്ര സംഘടേത്കൃത്യമിത്യേവാവസരോചിതമ് അജാനന്നപി യത്കിംചിത്പ്രലപ്യ ത്വാം നതോ ഽസ്മ്യഹമ്

ഇവിടെ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത് എന്ന് അറിയില്ല. ഈ സമയത്ത്, ഞാൻ അറിയാതെ എന്തെങ്കിലും പറഞ്ഞ് അങ്ങിനെ നമസ്കരിക്കുന്നു.

കാരണത്വം ത്വയാ ദത്തം വിസ്മൃതം തവ മായയാ മോഹിതോ ഽഹംകൃതശ്ചാപി പുനരേവാസ്മി ശാസിതഃ

കാരണത്വം അങ്ങ് തന്നു, പക്ഷേ അങ്ങയുടെ മായയാൽ ഞാൻ മറന്നു. ഭ്രമിച്ചും അഹങ്കരിച്ചും വീണ്ടും അങ്ങിൽ നിന്ന് ഉപദേശം ലഭിക്കുന്നു.

വിജ്ഞാപിതൈഃ കിം ബഹുഭിര്ഭീതോസ്മി ഭൃശമീശ്വര യതോ ഽഹമപരിച്ഛേദ്യം ത്വാം പരിച്ഛേത്തുമുദ്യതഃ

വളരെയധികം വിശദീകരണം വേണ്ട. അജ്ഞതയിൽ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു, ഈശ്വരാ, കാരണം അങ്ങിനെ, അളക്കാനാവാത്തവനെ, ഞാൻ അറിയാൻ ശ്രമിച്ചു.

ത്വാമുശംതി മഹാദേവം ഭീതാനാമാര്തിനാശനമ് അതോ വ്യതിക്രമം മേ ഽദ്യ ക്ഷംതുമര്ഹസി ശംകര

ഭയപ്പെട്ടവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്ന മഹാദേവനെ എല്ലാവരും പുകഴ്ത്തുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ശംകരാ, ഇന്ന് എന്റെ പിഴവ് അങ്ങ് ക്ഷമിക്കണം.

ഇതി വിജ്ഞാപിതസ്താഭ്യാമ് ഈശ്വരാഭ്യാം മഹേശ്വരഃ പ്രീതോ ഽനുഗൃഹ്യ തൌ ദേവൌ സ്മിതപൂര്വമഭാഷത

അങ്ങനെ ആ ഇരുവരും ചോദിച്ചതിനുശേഷം മഹേശ്വരൻ സന്തോഷത്തോടെ, കരുണയോടെ, ഒരു മൃദുലമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവരോട് പറഞ്ഞു.

വത്സവത്സ വിധേ വിഷ്ണോ മായയാ മമ മോഹിതൌ യുവാം പ്രഭുത്വേ ഽഹംകൃത്യ ബുദ്ധവൈരോ പരസ്പരമ്

വത്സന്മാരേ, ബ്രഹ്മാവേ, വിഷ്ണുവേ, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും എന്റെ മായയാൽ മോഹിതരായി, സ്വാധീനത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ പരസ്പരം വൈരാഗ്യത്തോടെ പെരുമാറി.

വിവാദം യുദ്ധപര്യംതം കൃത്വാ നോപരതൌ കില തതശ്ച്ഛിന്നാ പ്രജാസൃഷ്ടിര്ജഗത്കാരണഭൂതയോഃ

നിങ്ങൾ തമ്മിൽ തർക്കം നടത്തി, യുദ്ധം വരെ എത്തി; അതിനാൽ സൃഷ്ടിയുടെ കാരണങ്ങളായിരുന്നിട്ടും, പ്രജാസൃഷ്ടി തടസ്സപ്പെട്ടു.

അജ്ഞാനമാനപ്രഭവാദ്വൈമത്യാദ്യുവയോരപി തന്നിവര്തയിതും യുഷ്മദ്ദര്പമോഹൌ മയൈവ തു

അജ്ഞാനവും അഹങ്കാരവും മൂലം നിങ്ങൾ തമ്മിൽ ഭേദം ഉണ്ടായി; അതു മാറ്റാൻ നിങ്ങളുടെ അഹങ്കാരവും മോഹവും ഞാൻ തന്നെയാണ് ഉണ്ടാക്കിയതെന്ന് അറിയണം.

ഏവം നിവാരിതാവദ്യലിംഗാവിര്ഭാവലീലയാ തസ്മാദ്ഭൂയോ വിവാദം ച വ്രീഡാം ചോത്സൃജ്യ കൃത്സ്നശഃ

ഇങ്ങനെ ലിംഗത്തിന്റെ അവതാരലീലയാൽ നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരെയും ഞാൻ ശമിപ്പിച്ചു; അതുകൊണ്ട് ഇനി മുഴുവൻ തർക്കവും ലജ്ജയും ഉപേക്ഷിച്ച്,

യഥാസ്വം കര്മ കുര്യാതാം ഭവംതൌ വീതമത്സരൌ പുരാ മമാജ്ഞയാ സാര്ധം സമസ്തജ്ഞാനസംഹിതാഃ

നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും പൂർവ്വംപോലെ അസൂയയില്ലാതെ, എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, എല്ലാ ജ്ഞാനസമാഹിതികളോടൊപ്പം, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കർമ്മം നിർവഹിക്കണം.