ശിവപുരാണമ്

മമാര്ഥേന ശിവേനേദം താമസേനാഭിധീയതേ അഥര്വാഹ തുരായാഖ്യം തുരീയാതീതമേവ ച

എന്റെ അർത്ഥത്തിൽ നിന്നു, ശിവനേ, ഇതിനെ താമസികം എന്നു വിളിക്കുന്നു; അതുപോലെ അഥർവ്വവേദം 'നാലാമത്താവസ്ഥ'യും അതിനപ്പുറമുള്ളതും പറയുന്നു.

മയാഭിധീയതേ തസ്മാദധ്വാതീതപദോസ്മ്യഹമ് അധ്വാത്മകം തു ത്രിതയം ശിവവിദ്യാത്മസംജ്ഞിതമ്

ഇത് ഞാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ പഥത്തിന് അതീതനായവനായി അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പഥത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ള ഈ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളും ശിവവിദ്യ എന്ന ആത്മാവായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

തത്ത്രൈഗുണ്യം ത്രയീസാധ്യം സംശോധ്യം ച പദൈഷിണാ അധ്വാതീതം തുരീയാഖ്യം നിര്വാണം പരമം പദമ്

ആ ത്രിഗുണസ്വഭാവം, മൂന്നു വേദങ്ങൾകൊണ്ടു സിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നതാണ്; അതിനെ പദം അന്വേഷിക്കുന്നവൻ ശുദ്ധീകരിക്കണം. പഥത്തിന് അതീതമായ നാലാമത്താവസ്ഥ മോക്ഷമാണ്, പരമപദമാണ്.

തദതീതം ച നൈര്ഗുണ്യാദധ്വനോസ്യ വിശോധകമ് ദ്വയോഃ പ്രമാപകോ നാദോ നദാംതശ്ച മദാത്മകഃ

ആ അതീതമായത് ഗുണങ്ങളില്ലായ്മ കൊണ്ടാണ്, ഈ പഥത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതും അതാണ്. രണ്ടു ഘടകങ്ങൾക്കും അളവാകുന്ന ശബ്ദവും ശബ്ദങ്ങളുടെ അവസാനം എന്നതും എന്റെ സ്വഭാവമാണ്.

തസ്മാന്മമാര്ഥസ്വാതംത്ര്യാത്പ്രധാനഃ പരമേശ്വരഃ യദസ്തി വസ്തു തത്സര്വം ഗുണപ്രധാന്യയോഗതഃ

അതിനാൽ, എന്റെ അർത്ഥത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ നിന്നു പരമേശ്വരൻ പ്രധാനനായവനാണ്; എന്ത് വസ്തുവെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതെല്ലാം ഗുണങ്ങളുടെ പ്രധാനത്വം കൊണ്ടാണ്.

സമസ്തം വ്യസ്തമപി ച പ്രണവാര്ഥം പ്രചക്ഷതേ സവാര്ഥവാചകം തസ്മാദേകം ബ്രഹ്മൈതദക്ഷരമ്

സമസ്തവും വ്യസ്തവും ഒക്കെയും പ്രണവത്തിന്റെ അർത്ഥമായി വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഈ ഒറ്റ അക്ഷരം, അക്ഷരമായത് ബ്രഹ്മമാണ്, എല്ലാ അർത്ഥങ്ങൾക്കും സൂചകമാണ്.

തേനോമിതി ജഗത്കൃത്സ്നം കുരുതേ പ്രഥമം ശിവഃ ശിവോ ഹി പ്രണവോ ഹ്യേഷ പ്രണവോ ഹി ശിവഃ സ്മൃതഃ

ആ പ്രണവംകൊണ്ടു ശിവൻ ആദ്യം സർവ്വലോകവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ശിവൻ തന്നെയാണ് പ്രണവം, പ്രണവം എന്നും ശിവൻ എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

വാച്യവാചകയോര്ഭേദോ നാത്യംതം വിദ്യതേ യതഃ ചിംതയാ രഹിതോ രുദ്രോ വാചോയന്മനസാ സഹ

വാച്യവും വാചകവും തമ്മിൽ പൂർണ്ണമായ വ്യത്യാസമില്ല; കാരണം, ചിന്തയ്ക്ക് അതീതനാണ് രുദ്രൻ, വാക്കും മനസ്സും അവന്റെ ഉപാധിയാണ്.

അപ്രാപ്യ തന്നിവര്തംതേ വാച്യസ്ത്വേകാക്ഷരേണ സഃ ഏകാക്ഷരാദകാരാഖ്യാദാത്മാ ബ്രഹ്മാഭിധീയതേ

അത് പ്രാപിക്കാതെ അവർ തിരികെ മടങ്ങുന്നു; എന്നാൽ വാച്യം ഒറ്റ അക്ഷരത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു. അ എന്ന ഒറ്റ അക്ഷരത്തിൽ നിന്നു ആത്മാവ് ബ്രഹ്മം എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

ഏകാക്ഷരാദുകാരാഖ്യാദ്ദ്വിധാ വിഷ്ണുരുദീര്യതേ ഏകാക്ഷരാന്മകാരാഖ്യാച്ഛിവോ രുദ്ര ഉദാഹൃതഃ

ഉ എന്ന ഒറ്റ അക്ഷരത്തിൽ നിന്നു വിഷ്ണു രണ്ടുവിധത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; മ എന്ന ഒറ്റ അക്ഷരത്തിൽ നിന്നു ശിവനും രുദ്രനും അറിയപ്പെടുന്നു.

ദക്ഷിണാംഗാന്മഹേശസ്യ ജാതോ ബ്രഹ്മാത്മസംജ്ഞികഃ വാമാംഗാദഭവദ്വിഷ്ണുസ്തതോ വിദ്യേതി സംജ്ഞിതഃ

മഹാദേവന്റെ വലത്തുഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവ്, ആത്മാവെന്ന പേരിൽ, ജനിച്ചു; ഇടത്തുഭാഗത്തിൽ നിന്ന് വിഷ്ണു ഉദിച്ചു, അതുകൊണ്ട് അവൻ വിജ്ഞാനം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഹൃദയാന്നീലരുദ്രോ ഭൂച്ഛിവസ്യ ശിവസംജ്ഞികഃ സൃഷ്ടേഃ പ്രവര്തകോ ബ്രഹ്മാ സ്ഥിതേര്വിഷ്ണുര്വിമോഹകഃ

ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് നീലരുദ്രൻ, ശിവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, ജനിച്ചു; സൃഷ്ടിക്ക് ബ്രഹ്മാവായി ആരംഭിക്കുകയും, നിലനിൽപ്പിന് വിഷ്ണുവായി നിലനിൽക്കുകയും, മായപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

സംഹാരസ്യ തഥാ രുദ്രസ്തയോര്നിത്യം നിയാമകഃ

സംഹാരത്തിനും അതുപോലെ രുദ്രൻ തന്നെയാണ്, അവരിരുവർക്കും എപ്പോഴും നിയന്ത്രകനാണ്.

തസ്മാത്ത്രയസ്തേ കഥ്യംതേ ജഗതഃ കാരണാനി ച കാരണത്രയഹേതുശ്ച ശിവഃ പരമകാരണമ്

അതിനാൽ, ഈ മൂന്നു ലോകത്തിന്റെ കാരണങ്ങളാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ശിവൻ പരമകാരണമാണ്, കാരണത്രയത്തിന്റെ മൂലമാണ്.

അര്ഥമേതമവിജ്ഞായ രജസാ ബദ്ധവൈരയോഃ യുവയോഃ പ്രതിബോധായ മധ്യേ ലിംഗമുപസ്ഥിതമ്

ഈ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കാതെ, രാജസികത്വത്താൽ വൈരാഗ്യത്തിൽ കുടുങ്ങിയിരുന്ന നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരുടെയും ബോധത്തിനായി മധ്യേ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

ഏവമോമിതി മാം പ്രാഹുര്യദിഹോക്തമഥര്വണാ ഋചോ യജൂംഷി സാമാനി ശാഖാശ്ചാന്യാഃ സഹസ്രശഃ

ഇങ്ങനെ അഥർവ്വവേദത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഋക്, യജുർ, സാമവേദങ്ങൾ, അതുപോലെ അനേകം ശാഖകളും, എന്നെ ഈ പേരിൽ വിളിക്കുന്നു.

വേദേഷ്വേവം സ്വയം വക്ത്രൈര്വ്യക്തമിത്യവദത്സ്വപി സ്വപ്നാനുഭൂതമിവ തത്താഭ്യാം നാധ്യവസീയതേ

വേദങ്ങൾ തങ്ങളുടേതായ വാക്കുകളിൽ വ്യക്തമാക്കുമ്പോഴും, സ്വപ്നത്തിൽ അനുഭവിച്ചതുപോലെ, അവർ അതിന്റെ സത്യാർത്ഥം പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിക്കാറില്ല.

തയോസ്തത്ര പ്രബോധായ തമോപനയനായ ച ലിംഗേപി മുദ്രിതം സര്വം യഥാ വേദൈരുദാഹൃതമ്

അവർക്കു ജ്ഞാനം ലഭിക്കാനും അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടത് നീക്കാനും, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, എല്ലാം ലിംഗത്തിൽ ഒളിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

തദ്ദൃഷ്ട്വാ മുദ്രിതം ലിംഗേ പ്രസാദാല്ലിംഗിനസ്തദാ പ്രശാംതമനസൌ ദേവൌ പ്രബുദ്ധൌ സംബഭൂവതുഃ

അവരിൽ ഇരുവരും ലിംഗത്തിൽ എല്ലാം ഒളിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ലിംഗത്തിന്റെ കൃപയാൽ മനസ്സു ശാന്തരായി ഉണർന്നു.

ഉത്പത്തിം വിലയം ചൈവ യഥാത്മ്യം ച ഷഡധ്വനാമ് തതഃ പരതരം ധാമ ധാമവംതം ച പൂരുഷമ്

സൃഷ്ടിയും ലയവും, ആറു മാർഗങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവവും, അതിനപ്പുറം ഉന്നതമായ വാസസ്ഥലവും, ആ വാസസ്ഥലത്തിൽ വസിക്കുന്ന പുരുഷനും.

നിരുത്തരതരം ബ്രഹ്മ നിഷ്കലം ശിവമീശ്വരമ് പശുപാശമയസ്യാസ്യ പ്രപഞ്ചസ്യ സദാ പതിമ്

ഏതൊക്കെയും അതീതമായ ബ്രഹ്മവും, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത ശിവനും, ഈ ബന്ധിതരായ ജീവികളും ബന്ധങ്ങളും നിറഞ്ഞ ലോകത്തിന്റെ ശാശ്വതനായ അധിപതിയും.

അകുതോഭയമത്യംതമവൃദ്ധിക്ഷയമവ്യയമ് വാഹ്യമാഭ്യംതരം വ്യാപ്തം വാഹ്യാഭ്യംതരവര്ജിതമ്

ഏതെങ്കിലും ഭയം ഇല്ലാത്തത്, വർദ്ധി കുറവ് ഇല്ലാത്തത്, അശാശ്വതത ഇല്ലാത്തത്, പുറത്തും അകത്തും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും, അതിൽ നിന്നും അകറ്റപ്പെട്ടതും.

നിരസ്താതിശയം ശശ്വദ്വിശ്വലോകവിലക്ഷണമ് അലക്ഷണമനിര്ദേശ്യമവാങ്മനസഗോചരമ്

ഏതെങ്കിലും അതിരുകളും ഇല്ലാത്തത്, എല്ലായ്പ്പോഴും ലോകങ്ങളിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായത്, അടയാളമില്ലാത്തത്, വിവരിക്കാൻ കഴിയാത്തത്, വാക്കിനും മനസ്സിനും അതീതമായത്.

പ്രകാശൈകരസം ശാംതം പ്രസന്നം സതതോദിതമ് സര്വകല്യാണനിലയം ശക്ത്യാ താദൃശയാന്വിതമ്

ഒറ്റ പ്രകാശസ്വഭാവമുള്ളത്, ശാന്തമായത്, പ്രസന്നമായത്, എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നതും, എല്ലാ മംഗളങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലവും, ആ ശക്തിയാൽ സമ്പന്നമായതും.

ജ്ഞാത്വാ ദേവം വിരൂപാക്ഷം ബ്രഹ്മനാരായണൌ തദാ രചയിത്വാംജലിം മൂര്ധ്നി ഭീതൌ തൌ വാചമൂചതുഃ

വിരൂപാക്ഷനെന്ന ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞ്, ബ്രഹ്മാവും നാരായണനും ഭയത്തോടെ തലയിൽ കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച് അങ്ങോട്ട് പറഞ്ഞു.

അജ്ഞോ വാഹമഭിജ്ഞോ വാ ത്വയാദൌ ദേവ നിര്മിതഃ ഈദൃശീം ഭ്രാംതിമാപന്ന ഇതി കോ ഽത്രാപരാധ്യതി

ഞാൻ അജ്ഞാനിയാണോ, വിജ്ഞാനിയാണോ, ദൈവമേ, ആദിയിൽ നീ എന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഭ്രമത്തിൽപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇവിടെ ആരാണ് കുറ്റക്കാരൻ?

ആസ്താം മമേദമജ്ഞാനം ത്വയി സന്നിഹതേ പ്രഭോ നിര്ഭയഃ കോ ഽഭിഭാഷേത കൃത്യം സ്വസ്യ പരസ്യ വാ

എന്റെ അജ്ഞാനം അങ്ങ് സമീപമുള്ളപ്പോൾ നിലനില്ക്കട്ടെ, പ്രഭോ, ഭയമില്ലാതെ ആരാണ് സ്വന്തം കർത്തവ്യവും മറ്റുള്ളവരുടെ കർത്തവ്യവും പറയാൻ ധൈര്യപ്പെടുന്നത്?

ആവയോര്ദേവദേവസ്യ വിവാദോ ഽപി ഹി ശോഭനഃ പാദപ്രണാമഫലദോ നാഥസ്യ ഭവതോ യതഃ

ദേവദേവനായ അങ്ങയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വാദം പോലും മംഗളകരമാണ്, കാരണം അങ്ങയുടെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിക്കുന്നത് ഫലം നൽകുന്നു, നാഥാ.

സ്തോതും ദേവ ന വാഗസ്തി മഹിമ്നഃ സദൃശീ തവ പ്രഭോരഗ്രേ വിധേയാനാം തൂഷ്ണീംഭാവോ വ്യതിക്രമഃ

ദേവാ, അങ്ങയുടെ മഹത്വത്തിന് യോജിച്ച വാക്കുകൾ എനിക്ക് ഇല്ല. പ്രഭുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഭക്തർക്ക് മൗനം പാലിക്കുന്നത് പാപമല്ല.