ശിവപുരാണമ്

പൌരുഷം ച തഥൈശ്വര്യമിത്ഥം സാമ്നാ തതം ജഗത് അഥാഥര്വാഹ നൈര്ഗുണ്യമര്ഥം പ്രഥമമാത്മനഃ

അങ്ങനെ തന്നെ പുരുഷത്വവും ഐശ്വര്യവും, ഈ സാമവേദംകൊണ്ടു ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം അതർവൺ ആദ്യമായ ആത്മാവിന്റെ ഗുണാതീതത്വം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

തതോ മഹേശ്വരം സാക്ഷാന്മൂര്തിഷ്വപി സദാശിവമ് ക്രിയാസു നിഷ്ക്രിയസ്യാപി ശിവസ്യ പരമാത്മനഃ

അതിനുശേഷം മഹേശ്വരനും നേരിട്ട് സന്നിഹിതനാകുന്നു, സദാശിവനും ആകുന്നു, രൂപങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും—even though പരമാത്മാവായ ശിവൻ പ്രവർത്തനാതീതനാണെങ്കിലും.

ഭൂതാനുഗ്രഹണം ചൈവ മുച്യംതേ യേന ജംതവഃ ലോകേഷ്വപി യതോ വാചോ നിവൃത്താ മനസാ സഹ

യാരാൽ ഭൂതങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നു, ജീവികൾ മോചിതരാകുന്നു; ലോകങ്ങളിൽ വാക്കും മനസ്സും പിന്നേടെ മടങ്ങിപ്പോകുന്നിടത്താണ് അത്.

തദൂര്ധ്വമുന്മനാ ലോകാത്സോമലോകമലൌകികമ് സോമസ്സഹോമയാ യത്ര നിത്യം നിവസതീശ്വരഃ

അതിനുമുകളിലാണ് ഉന്മനാ ലോകം, സോമലോകത്തേക്കാൾ, ലോകീയതയ്ക്കുമപ്പുറം, അവിടെ സോമനും ഹോമസഹിതമായ യജ്ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഈശ്വരൻ എന്നേക്കുമായി വസിക്കുന്നു.

തദൂര്ധ്വമുന്മനാ ലോകാദ്യം പ്രാപ്തോ ന നിവര്തതേ ശാംതിം ച ശാംത്യതീതാം ച വ്യാപികാം ചൈ കലാസ്വപി

അതിനുമുകളിലുള്ള ഉന്മനാ ലോകം പ്രാപിച്ചവൻ പിന്നെ മടങ്ങാറില്ല; അവിടെ ശാന്തിയും അതിനപ്പുറത്തുള്ള ശാന്തിയും, കലകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ശക്തിയും ഉണ്ട്.

തത്പൂരുഷം തഥേശാനം ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മസു പഞ്ചസു മൂര്ധാനമപി ലിംഗസ്യ നാദഭാഗേഷ്വനുത്തമമ്

അവിടെയാണ് ആ പുരുഷനും ഈശാനനും, അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരിൽ ബ്രഹ്മാവും, ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള ഭാഗങ്ങളിലും, ശബ്ദത്തിന്റെ ഉന്നത ഭാഗങ്ങളിലും.

യത്രാവാഹ്യ സമാരാധ്യഃ കേവലോ നിഷ്കലഃ ശിവഃ തത്തേഷ്വപി തദാ ബിംദോര്നാദാച്ഛക്തേസ്തതഃ പരാത്

അവിടെയാണ് നിർമലനും അഖണ്ഡനുമായ ശിവനെ ആഹ്വാനിച്ച് ആരാധിക്കുന്നത്; അവിടെയും ബിന്ദുവിൽ നിന്നുമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ശക്തിയിൽ നിന്നുമുള്ളതും അതിനപ്പുറത്തുള്ളതുമാണ്.

തത്ത്വാദപി പരം തത്ത്വമതത്ത്വം പരമാര്ഥതഃ കാരണേഷു ത്രയാതീതാന്മായാവിക്ഷോഭകാരണാത്

അത് എന്നതിലും അപ്പുറം, പരമാർത്ഥത്തിൽ അതത് തത്വമല്ലാത്ത പരമതത്വം, മൂന്നു കാരണങ്ങൾക്കുമപ്പുറം, മായയുടെ കലഹത്തിനുള്ള കാരണമാകുന്നു.

അനംതാച്ഛുദ്ധവിദ്യായാഃ പരസ്താച്ച മഹേശ്വരാത് സര്വവിദ്യേശ്വരാധീശാന്ന പരാച്ച സദാശിവാത്

അനന്തമായ ശുദ്ധവിദ്യയ്ക്കും മഹേശ്വരനേക്കാളും, എല്ലാ വിദ്യാധിപന്മാരെയും സദാശിവനെയുംക്കാളും അപ്പുറമാണ്.

സര്വമംത്രതനോര്ദേവാച്ഛക്തിത്രയസമന്വിതാത് പഞ്ചവക്ത്രാദ്ദശഭുജാത്സാക്ഷാത്സകലനിഷ്കലാത്

എല്ലാ മന്ത്രശരീരങ്ങളുടെ ദൈവത്തിൽ നിന്ന്, മൂന്നു ശക്തികൾ ഉള്ളവനിൽ നിന്ന്, അഞ്ചു മുഖങ്ങളോടും പത്ത് ഭുജങ്ങളോടും കൂടിയവനിൽ നിന്ന്, സാക്ഷാൽ സകലവും അക്ഷരവും.

തസ്മാദപി പരാദ്ബിംദോരര്ധേദോശ്ച തതഃ പരാത് തതഃ പരാന്നിശാധീശാന്നാദാഖ്യാച്ച തതഃ പരാത്

അതിനും അപ്പുറം, ബിന്ദുവിന്റെ പാതിയിൽ നിന്നുമുള്ളതും അതിനപ്പുറത്തുള്ളതും, നിശാധിപന്മാരെക്കാളും, ശബ്ദം എന്നതിനെക്കാളും അപ്പുറം.

തതഃ പരാത്സുഷുമ്നേശാദ്ബ്രഹ്മരംധ്രേശ്വരാദപി തതഃ പരസ്മാച്ഛക്തേശ്ച പരസ്താച്ഛിവതത്ത്വതഃ

അതിനപ്പുറം, സുഷുമ്നയുടെ ഈശ്വരനിൽ നിന്നുമുള്ളതും, ബ്രഹ്മരന്ധ്രത്തിന്റെ ഈശ്വരനിൽ നിന്നുമുള്ളതും, പരമശക്തിയിൽ നിന്നുമുള്ളതും, ശിവതത്വത്തിൽ നിന്നുമുള്ളതും.

പരമം കാരണം സാക്ഷാത്സ്വയം നിഷ്കാരണം ശിവമ് കാരണാനാം ച ധാതാരം ധ്യാതാരാം ധ്യേയമവ്യയമ്

പരമകാരണം നേരിട്ട് സ്വയം കാരണമില്ലാത്ത ശിവൻ തന്നെയാണ്; എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും ധ്യാനിക്കുന്നവർക്കുള്ള ധ്യാനവിഷയവും, അക്ഷയനുമാണ്.

പരമാകാശമധ്യസ്ഥം പരമാത്മോപരി സ്ഥിതം സര്വൈശ്വര്യേണ സംപന്നം സര്വേശ്വരമനീശ്വരമ്

പരമാകാശത്തിന്റെ നടുവിൽ, പരമാത്മാവിനുമുകളിൽ, എല്ലാ ഐശ്വര്യത്തോടും കൂടിയ, എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്ന, ആരുടെയും കീഴിലല്ലാത്തവനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഐശ്വര്യാച്ചാപി മായേയാദശുദ്ധാന്മാനുഷാദികാത് അപരാച്ച പരാത്ത്യാജ്യാദധിശുദ്ധാധ്വഗോചരാത്

ഐശ്വര്യത്തിൽ നിന്നുമുള്ളതും, മായയിൽ നിന്നുമുള്ളതും, അശുദ്ധിയിൽ നിന്നുമുള്ളതും, മനുഷ്യനും മറ്റുള്ളവരും, താഴെയുള്ളതിൽ നിന്നുമുള്ളതും, ഉയർന്നതിൽ നിന്നുമുള്ളതും, പരമശുദ്ധിയുള്ള പാതയിൽ നിന്നുമുള്ളതും.

തത്പരാച്ഛുദ്ധവിദ്യാദ്യാദുന്മനാംതാത്പരാത്പരാത് പരമം പരമൈശ്വര്യമുന്മനാദ്യമനാദി ച

അതിനപ്പുറം, ശുദ്ധവിദ്യയിൽ നിന്നുമുള്ളതും, ഉന്മനയുടെ പരമാവസ്ഥയിൽ നിന്നുമുള്ളതും, പരമമായ പരമൈശ്വര്യത്തിൽ നിന്നുമുള്ളതും, ഉന്മനയിൽ നിന്നുമുള്ളതും, ആദിയില്ലാത്തതും.

അപാരമപരാധീനം നിരസ്താതിശയം സ്ഥിരമ് ഇത്ഥമര്ഥൈര്ദശവിധൈരിയമാഥര്വണീ ശ്രുതിഃ

അവസാനമില്ലാത്തതും, മറ്റൊന്നിനും അധീനമല്ലാത്തതും, അതിരില്ലാത്തതും, സ്ഥിരമായതുമായ ഈ അർത്ഥങ്ങളിലൂടെയാണ് ഈ അതർവണ വേദം പ്രസ്താവിക്കുന്നത്.

യസ്മാദ്ഗരീയസീ തസ്മാദ്വിശ്വം വ്യാപ്തമഥര്വണാത് ഋഗ്വേദഃ പുനരാഹേദം ജാഗ്രദ്രൂപം മയോച്യതേ

അഥർവ്വവേദം ഏറ്റവും മഹത്തായതുകൊണ്ടു, അതു സർവ്വലോകത്തെയും ആവിഷ്‌ടമാക്കുന്നു. ഋഗ്വേദം ഇതിനെ ജാഗ്രതാവസ്ഥയെന്നു വീണ്ടും പറയുന്നു; ഞാൻ ഇതു വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

യേനാഹമാത്മതത്ത്വസ്യ നിത്യമസ്മ്യഭിധായകഃ യജുര്വേദോ ഽവദത്തദ്വത്സ്വപ്നാവസ്ഥാ മയോച്യതേ

എനിക്ക് ആത്മതത്വത്തിന്റെ സത്യം എല്ലായ്പോഴും വെളിപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നതു യജുര്‍വേദം പറയുന്നു; അതുപോലെ സ്വപ്നാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചും ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഭോഗ്യാത്മനാ പരിണതാ വിദ്യാവേദ്യാ യതോ മയി സാമ ചാഹ സുഷുപ്ത്യാഖ്യമേവം സര്വം മയോച്യതേ

അനുഭവിക്കേണ്ട അറിവ് എന്നിൽ വിജ്ഞാനമായ് മാറുന്നു; സാമവേദം അതിനെ സുഷുപ്തി എന്ന ആഴമുള്ള ഉറക്കാവസ്ഥയായി പറയുന്നു; ഇങ്ങനെ എല്ലാം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

മമാര്ഥേന ശിവേനേദം താമസേനാഭിധീയതേ അഥര്വാഹ തുരായാഖ്യം തുരീയാതീതമേവ ച

എന്റെ അർത്ഥത്തിൽ നിന്നു, ശിവനേ, ഇതിനെ താമസികം എന്നു വിളിക്കുന്നു; അതുപോലെ അഥർവ്വവേദം 'നാലാമത്താവസ്ഥ'യും അതിനപ്പുറമുള്ളതും പറയുന്നു.

മയാഭിധീയതേ തസ്മാദധ്വാതീതപദോസ്മ്യഹമ് അധ്വാത്മകം തു ത്രിതയം ശിവവിദ്യാത്മസംജ്ഞിതമ്

ഇത് ഞാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ പഥത്തിന് അതീതനായവനായി അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പഥത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ള ഈ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളും ശിവവിദ്യ എന്ന ആത്മാവായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

തത്ത്രൈഗുണ്യം ത്രയീസാധ്യം സംശോധ്യം ച പദൈഷിണാ അധ്വാതീതം തുരീയാഖ്യം നിര്വാണം പരമം പദമ്

ആ ത്രിഗുണസ്വഭാവം, മൂന്നു വേദങ്ങൾകൊണ്ടു സിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നതാണ്; അതിനെ പദം അന്വേഷിക്കുന്നവൻ ശുദ്ധീകരിക്കണം. പഥത്തിന് അതീതമായ നാലാമത്താവസ്ഥ മോക്ഷമാണ്, പരമപദമാണ്.

തദതീതം ച നൈര്ഗുണ്യാദധ്വനോസ്യ വിശോധകമ് ദ്വയോഃ പ്രമാപകോ നാദോ നദാംതശ്ച മദാത്മകഃ

ആ അതീതമായത് ഗുണങ്ങളില്ലായ്മ കൊണ്ടാണ്, ഈ പഥത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതും അതാണ്. രണ്ടു ഘടകങ്ങൾക്കും അളവാകുന്ന ശബ്ദവും ശബ്ദങ്ങളുടെ അവസാനം എന്നതും എന്റെ സ്വഭാവമാണ്.

തസ്മാന്മമാര്ഥസ്വാതംത്ര്യാത്പ്രധാനഃ പരമേശ്വരഃ യദസ്തി വസ്തു തത്സര്വം ഗുണപ്രധാന്യയോഗതഃ

അതിനാൽ, എന്റെ അർത്ഥത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ നിന്നു പരമേശ്വരൻ പ്രധാനനായവനാണ്; എന്ത് വസ്തുവെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതെല്ലാം ഗുണങ്ങളുടെ പ്രധാനത്വം കൊണ്ടാണ്.

സമസ്തം വ്യസ്തമപി ച പ്രണവാര്ഥം പ്രചക്ഷതേ സവാര്ഥവാചകം തസ്മാദേകം ബ്രഹ്മൈതദക്ഷരമ്

സമസ്തവും വ്യസ്തവും ഒക്കെയും പ്രണവത്തിന്റെ അർത്ഥമായി വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഈ ഒറ്റ അക്ഷരം, അക്ഷരമായത് ബ്രഹ്മമാണ്, എല്ലാ അർത്ഥങ്ങൾക്കും സൂചകമാണ്.

തേനോമിതി ജഗത്കൃത്സ്നം കുരുതേ പ്രഥമം ശിവഃ ശിവോ ഹി പ്രണവോ ഹ്യേഷ പ്രണവോ ഹി ശിവഃ സ്മൃതഃ

ആ പ്രണവംകൊണ്ടു ശിവൻ ആദ്യം സർവ്വലോകവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ശിവൻ തന്നെയാണ് പ്രണവം, പ്രണവം എന്നും ശിവൻ എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

വാച്യവാചകയോര്ഭേദോ നാത്യംതം വിദ്യതേ യതഃ ചിംതയാ രഹിതോ രുദ്രോ വാചോയന്മനസാ സഹ

വാച്യവും വാചകവും തമ്മിൽ പൂർണ്ണമായ വ്യത്യാസമില്ല; കാരണം, ചിന്തയ്ക്ക് അതീതനാണ് രുദ്രൻ, വാക്കും മനസ്സും അവന്റെ ഉപാധിയാണ്.

അപ്രാപ്യ തന്നിവര്തംതേ വാച്യസ്ത്വേകാക്ഷരേണ സഃ ഏകാക്ഷരാദകാരാഖ്യാദാത്മാ ബ്രഹ്മാഭിധീയതേ

അത് പ്രാപിക്കാതെ അവർ തിരികെ മടങ്ങുന്നു; എന്നാൽ വാച്യം ഒറ്റ അക്ഷരത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു. അ എന്ന ഒറ്റ അക്ഷരത്തിൽ നിന്നു ആത്മാവ് ബ്രഹ്മം എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.