ശിവപുരാണമ്

താവത്കാലം ഗതശ്ചോര്ധ്വം തസ്യാംതം ജ്ഞാതുമിച്ഛയാ ശ്രാംതോത്യംതമദൃഷ്ട്വാംതം പാപതാധഃ പിതാമഹഃ

അതു പോലെ തന്നെ, ബ്രഹ്മാവും അതിന്റെ അറ്റം കണ്ടെത്താൻ ആയിരം വർഷം മേലോട്ടു യാത്ര ചെയ്തു; ഒടുവിൽ ക്ഷീണിച്ച്, അതിന്റെ അറ്റം കാണാതെ തെറ്റിദ്ധാരണയിൽ ആകുകയായിരുന്നു.

തഥൈവ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ ശ്രാംതഃ സംവിഗ്നലോചനഃ ക്ലേശേന മഹതാ തൂര്ണമധസ്താദുത്ഥിതോ ഽഭവത്

അതു പോലെ തന്നെ, മഹാവിഷ്ണു വലിയ ക്ഷീണത്തോടും വിഷമമായ കണ്ണുകളോടും കൂടി, വലിയ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിച്ച് വേഗത്തിൽ താഴെ നിന്ന് ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു.

സമാഗതാവഥാന്യോന്യം വിസ്മയസ്മേരവീക്ഷണൌ മായയാ മോഹിതൌ ശംഭോഃ കൃത്യാകൃത്യം ന ജഗ്മതുഃ

അപ്പോൾ അവർ തമ്മിൽ കണ്ടുമുട്ടിയപ്പോൾ, അത്ഭുതവും മന്ദഹാസവും നിറഞ്ഞ ദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കി; ശംഭുവിന്റെ മായയാൽ ഇരുവരും ഭ്രമിതരായി, എന്ത് ചെയ്യണം, എന്ത് ചെയ്യരുത് എന്നതും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.

പൃഷ്ഠതഃ പാര്ശ്വതസ്തസ്യ ചാഗ്രതശ്ച സ്ഥിതാവുഭൌ പ്രണിപത്യ കിമാത്മേദമിത്യചിംതയതാം തദാ

അവരിൽ ഇരുവരും പിന്നിലും പക്കലിലും മുന്നിലും നിന്നു, വണങ്ങി, 'ഇത് ആത്മാവെന്നതെന്താണ്?' എന്ന് ആലോചിച്ചു.

അഥാവിരഭവത്തത്ര സനാദം ശബ്ദലക്ഷണമ് ഓമിത്യേകാക്ഷരം ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണഃ പ്രതിപാദകമ്

അപ്പോൾ അവിടെ ശബ്ദത്തോടൊപ്പം ഒറ്റ അക്ഷരമായ 'ഓം' എന്ന ബ്രഹ്മം പ്രത്യക്ഷമായി, അതാണ് ബ്രഹ്മത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതും.

തദപ്യവിദിതം താവദ്ബ്രഹ്മണാ വിഷ്ണുനാ തഥാ രജസാ തമസാ ചിത്തം തയോര്യസ്മാത്തിരസ്കൃതമ്

എന്നാൽ അന്നത്തെ സമയത്ത് ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും അതറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, കാരണം അവരുടെ മനസ്സ് രാജസ്സും തമസ്സും കൊണ്ട് മറഞ്ഞിരുന്നു.

തദാ വിഭക്തമഭവച്ചതുര്ധൈകം തദക്ഷരമ് അ ഉ മേതി ത്രിമാത്രാഭിഃ പരസ്താച്ചാര്ധമാത്രയാ

അപ്പോൾ ആ ഒറ്റ അക്ഷരം നാലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു: 'അ', 'ഉ', 'മ്', ഇവയ്ക്ക് മുകളിൽ ഒരു അർദ്ധമാത്രയും.

തത്രാകാരഃ ശ്രിതോ ഭാഗേ ജ്വലല്ലിംഗസ്യ ദക്ഷിണേ ഉകാരശ്ചോത്തരേ തദ്വന്മകാരസ്തസ്യ മധ്യതഃ

അവിടെ, 'അ' ശബ്ദം ജ്വലിക്കുന്ന ലിംഗത്തിന്റെ വലതുവശത്ത്, 'ഉ' ഇടതുവശത്ത്, അതുപോലെ 'മ്' നടുവിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

അര്ധമാത്രാത്മകോ നാദഃ ശ്രൂയതേ ലിംഗമൂര്ധനി വിഭക്തേ ഽപി തദാ തസ്മിന്പ്രണവേ പരമാക്ഷരേ

അർദ്ധമാത്രയുള്ള നാദം ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിലായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ വിഭജിച്ചിട്ടും ആ പരമമായ പ്രണവം അവിടെയുണ്ട്.

വിഭാവാര്ഥം ച തൌ ദേവൌ ന കിംചിദവജഗ്മതുഃ വേദാത്മനാ തദാവ്യക്തഃ പ്രണവോ വികൃതിം ഗതഃ

പ്രകടനം നടക്കാനായി, ആ രണ്ടു ദേവന്മാർക്കും ഒന്നും മനസ്സിലായില്ല; അന്നപ്പോൾ, വേദസ്വരൂപമായ അവ്യക്തമായ പ്രണവം രൂപം മാറി.

തത്രാകാരോ ഋഗഭവദുകാരോ യജുരവ്യയഃ മകാരസ്സാമ സംജാതോ നാദസ്ത്വാഥര്വണീ ശ്രുതിഃ

അവിടെ, 'അ' ഋഗ്വേദമായി, അക്ഷയമായ 'ഉ' യജുർവേദമായി, 'മ്' സാമവേദമായി, നാദം അഥർവണവേദമായിത്തീർന്നു.

ഋഗയം സ്ഥാപയാമാസ സമാസാത്ത്വര്ഥമാത്മനഃ രജോഗുണേഷു ബ്രഹ്മാണം മൂര്തിഷ്വാദ്യം ക്രിയാസ്വപി

ഋക് അതിന്റെ അർത്ഥം സംക്ഷിപ്തമായി സ്ഥാപിച്ചു: രാജോഗുണമുള്ളവയിൽ ബ്രഹ്മാവിനെ, രൂപങ്ങളിൽ ആദിയായവനെയും പ്രവർത്തികളിലും.

സൃഷ്ടിം ലോകേഷു പൃഥിവീം തത്ത്വേഷ്വാത്മാനമവ്യയമ് കലാധ്വനി നിവൃത്തിം ച സദ്യം ബ്രഹ്മസു പഞ്ചസു

ലോകങ്ങളിൽ സൃഷ്ടി, ഘടകങ്ങളിൽ ഭൂമി, അക്ഷയമായ ആത്മാവ്, കലാമാർഗത്തിൽ ലയവും, അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരിൽ ഉടൻ തന്നെ.

ലിംഗഭാഗേഷ്വധോഭാഗം ബീജാഖ്യം കാരണത്രയേ ചതുഃഷഷ്ടിഗുണൈശ്വര്യം ബൌദ്ധം യദണിമാദിഷു

ലിംഗത്തിന്റെ താഴെയുള്ള ഭാഗത്തും, ബീജം എന്ന മൂലകാരണങ്ങളിൽ, അണിമ തുടങ്ങിയ അറുപത്തിനാലു വിധമായ ഐശ്വര്യത്തിലും.

തദിത്ഥമര്ഥൈര്ദശഭിര്വ്യാപ്തം വിശ്വമൃചാ ജഗത് അഥോപസ്ഥാപയാമാസ സ്വാര്ഥം ദശവിധം യജുഃ

ഇങ്ങനെ പത്ത് അർത്ഥങ്ങളിൽ ഈ ലോകം ഋഗ്വേദം കൊണ്ട് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനുശേഷം, യജുർവേദം തനിക്കുള്ള പത്തു അർത്ഥങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

സത്ത്വം ഗുണേഷു വിഷ്ണും ച മൂര്തിഷ്വാദ്യം ക്രിയാസ്വപി സ്ഥിതിം ലോകേഷ്വംതരിക്ഷം വിദ്യാം തത്ത്വേഷു ച ത്രിഷു

ഗുണങ്ങളിൽ സത്ത്വം, രൂപങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും ആദിയായി വിഷ്ണു, ലോകങ്ങളിൽ നിലനിൽപ്പ്, അന്തരീക്ഷം, മൂന്നു തത്ത്വങ്ങളിൽ ജ്ഞാനം.

കലാധ്വസു പ്രതിഷ്ഠാം ച വാമം ബ്രഹ്മസു പഞ്ചസു മധ്യം തു ലിംഗഭാഗേഷു യോനിം ച ത്രിഷു ഹേതുഷു

കലാമാർഗങ്ങളിൽ സ്ഥാപനം, അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരിൽ ഇടത് ഭാഗം, ലിംഗഭാഗങ്ങളിൽ നടുവ്, മൂന്നു കാരണംകളിൽ യോനി.

പ്രാകൃതം ച യഥൈശ്വര്യം തസ്മാദ്വിശ്വം യജുര്മയമ് തതോപസ്ഥാപയാമാസ സാമാര്ഥം ദശധാത്മനഃ

പ്രകൃതിയായ ഐശ്വര്യം അതുപോലെ; അതുകൊണ്ട് ഈ ലോകം യജുർവേദം കൊണ്ടാണ് നിറഞ്ഞത്. അതിനുശേഷം, സാമം തനിക്കുള്ള പത്തു അർത്ഥങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

തമോഗുണേഷ്വഥോ രുദ്രം മൂര്തിഷ്വാദ്യം ക്രിയാസു ച സംഹൃതിം ത്രിഷു ലോകേഷു തത്ത്വേഷു ശിവമുത്തമമ്

തമോഗുണങ്ങളിൽ, രൂപങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും ആദിയായി രുദ്രൻ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിൽ സംഹാരം, തത്ത്വങ്ങളിൽ ഉത്തമനായ ശിവൻ.

വിദ്യാകലാസ്വഘോരം ച തഥാ ബ്രഹ്മസു പഞ്ചസു ലിംഗഭാഗേഷു പീഠോര്ധ്വം ബീജിനം കാരണത്രയേ

വിദ്യകളും കലകളും, അങ്ങനെ തന്നെ അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരിലും, പീഠത്തിനുമുകളിലുള്ള ലിംഗഭാഗങ്ങളിലും, മൂന്നു കാരണങ്ങളിലുമുള്ള വിത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു.

പൌരുഷം ച തഥൈശ്വര്യമിത്ഥം സാമ്നാ തതം ജഗത് അഥാഥര്വാഹ നൈര്ഗുണ്യമര്ഥം പ്രഥമമാത്മനഃ

അങ്ങനെ തന്നെ പുരുഷത്വവും ഐശ്വര്യവും, ഈ സാമവേദംകൊണ്ടു ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം അതർവൺ ആദ്യമായ ആത്മാവിന്റെ ഗുണാതീതത്വം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

തതോ മഹേശ്വരം സാക്ഷാന്മൂര്തിഷ്വപി സദാശിവമ് ക്രിയാസു നിഷ്ക്രിയസ്യാപി ശിവസ്യ പരമാത്മനഃ

അതിനുശേഷം മഹേശ്വരനും നേരിട്ട് സന്നിഹിതനാകുന്നു, സദാശിവനും ആകുന്നു, രൂപങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും—even though പരമാത്മാവായ ശിവൻ പ്രവർത്തനാതീതനാണെങ്കിലും.

ഭൂതാനുഗ്രഹണം ചൈവ മുച്യംതേ യേന ജംതവഃ ലോകേഷ്വപി യതോ വാചോ നിവൃത്താ മനസാ സഹ

യാരാൽ ഭൂതങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നു, ജീവികൾ മോചിതരാകുന്നു; ലോകങ്ങളിൽ വാക്കും മനസ്സും പിന്നേടെ മടങ്ങിപ്പോകുന്നിടത്താണ് അത്.

തദൂര്ധ്വമുന്മനാ ലോകാത്സോമലോകമലൌകികമ് സോമസ്സഹോമയാ യത്ര നിത്യം നിവസതീശ്വരഃ

അതിനുമുകളിലാണ് ഉന്മനാ ലോകം, സോമലോകത്തേക്കാൾ, ലോകീയതയ്ക്കുമപ്പുറം, അവിടെ സോമനും ഹോമസഹിതമായ യജ്ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഈശ്വരൻ എന്നേക്കുമായി വസിക്കുന്നു.

തദൂര്ധ്വമുന്മനാ ലോകാദ്യം പ്രാപ്തോ ന നിവര്തതേ ശാംതിം ച ശാംത്യതീതാം ച വ്യാപികാം ചൈ കലാസ്വപി

അതിനുമുകളിലുള്ള ഉന്മനാ ലോകം പ്രാപിച്ചവൻ പിന്നെ മടങ്ങാറില്ല; അവിടെ ശാന്തിയും അതിനപ്പുറത്തുള്ള ശാന്തിയും, കലകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ശക്തിയും ഉണ്ട്.

തത്പൂരുഷം തഥേശാനം ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മസു പഞ്ചസു മൂര്ധാനമപി ലിംഗസ്യ നാദഭാഗേഷ്വനുത്തമമ്

അവിടെയാണ് ആ പുരുഷനും ഈശാനനും, അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരിൽ ബ്രഹ്മാവും, ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള ഭാഗങ്ങളിലും, ശബ്ദത്തിന്റെ ഉന്നത ഭാഗങ്ങളിലും.

യത്രാവാഹ്യ സമാരാധ്യഃ കേവലോ നിഷ്കലഃ ശിവഃ തത്തേഷ്വപി തദാ ബിംദോര്നാദാച്ഛക്തേസ്തതഃ പരാത്

അവിടെയാണ് നിർമലനും അഖണ്ഡനുമായ ശിവനെ ആഹ്വാനിച്ച് ആരാധിക്കുന്നത്; അവിടെയും ബിന്ദുവിൽ നിന്നുമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ശക്തിയിൽ നിന്നുമുള്ളതും അതിനപ്പുറത്തുള്ളതുമാണ്.

തത്ത്വാദപി പരം തത്ത്വമതത്ത്വം പരമാര്ഥതഃ കാരണേഷു ത്രയാതീതാന്മായാവിക്ഷോഭകാരണാത്

അത് എന്നതിലും അപ്പുറം, പരമാർത്ഥത്തിൽ അതത് തത്വമല്ലാത്ത പരമതത്വം, മൂന്നു കാരണങ്ങൾക്കുമപ്പുറം, മായയുടെ കലഹത്തിനുള്ള കാരണമാകുന്നു.

അനംതാച്ഛുദ്ധവിദ്യായാഃ പരസ്താച്ച മഹേശ്വരാത് സര്വവിദ്യേശ്വരാധീശാന്ന പരാച്ച സദാശിവാത്

അനന്തമായ ശുദ്ധവിദ്യയ്ക്കും മഹേശ്വരനേക്കാളും, എല്ലാ വിദ്യാധിപന്മാരെയും സദാശിവനെയുംക്കാളും അപ്പുറമാണ്.