ശിവപുരാണമ്

ശൃണു സത്യം ചതുര്വക്ത്ര സര്വദേവേശ്വരോ ഹ്യഹമ് കര്താ ഭര്താ ച ഹര്താ ച ന മയാസ്തി സമോ വിഭുഃ

'നാലുമുഖനേ, സത്യം കേൾക്കു: ഞാൻ തന്നെയാണ് എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും നാഥൻ, സ്രഷ്ടാവും സംരക്ഷകനും സംഹാരകനുമാണ്. എന്റെ തുല്യൻ ശക്തിയുള്ളവൻ ആരുമില്ല.'

ഏവമേവ വിവാദോഭൂദ്ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വോഃ പരസ്പരമ് അഭവച്ച മഹായുദ്ധം ഭൈരവം രോമഹര്ഷണമ്

അങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനുമിടയിൽ വാദം ഉണ്ടായി. പിന്നെ അവരുടെ ഇടയിൽ ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്നതുമായ മഹായുദ്ധം നടന്നു.

മുഷ്ടിഭിര്ന്നിഘ്നതോസ്തീവ്രം രജസാ ബദ്ധവൈരയോഃ തയോര്ദര്പാപഹാരായ പ്രബോധായ ച ദേവയോഃ

രാഗത്തിലും വൈരത്തിലും നിറഞ്ഞ്, ഇരുവരും കയ്യടിച്ചുകൊണ്ട് കഠിനമായി ഏറ്റുമുട്ടി. അവരുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കാനും ബോധം വരുത്താനും ആ യുദ്ധം നടന്നു.

മധ്യേ സമാവിരഭവല്ലിംഗമൈശ്വരമദ്ഭുതമ് ജ്വാലാമാലാസഹസ്രാഢ്യമപ്രമേയമനൌപമമ്

അവരുടെ നടുവിൽ അത്ഭുതകരമായ ദൈവികമായ ഒരു ലിംഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ആയിരക്കണക്കിന് ജ്വാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്, അളവില്ലാത്തതും ഉപമയില്ലാത്തതും ആയിരുന്നു അത്.

ക്ഷയവൃദ്ധിവിനിര്മുക്തമാദിമധ്യാംതവര്ജിതമ് തസ്യ ജ്വാലാസഹസ്രേണ ബ്രഹ്മവിഷ്ണൂ വിമോഹിതൌ

ക്ഷയം വളർച്ച എന്നിവയില്ലാത്തത്, ആദിയും നടുവും അവസാനവും ഇല്ലാത്തത്; അതിന്റെ ആയിരം ജ്വാലകളാൽ ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തി.

വിസൃജ്യ യുദ്ധം കിം ത്വേതദിത്യചിംതയതാം തദാ ന തയോസ്തസ്യ യാഥാത്മ്യം പ്രബുദ്ധമഭവദ്യദാ

അവർ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച്, 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് ആലോചിച്ചു. എന്നാൽ ആ അത്ഭുതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ആരും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

തദാ സമുദ്യതൌ സ്യാതാം തസ്യാദ്യംതം പരീക്ഷിതുമ്

അപ്പോൾ ഇരുവരും അതിന്റെ ആദിയും അവസാനും കണ്ടെത്താൻ തീരുമാനിച്ചു.

തത്ര ഹംസാകൃതിര്ബ്രഹ്മാ വിശ്വതഃ പക്ഷസംയുതഃ മനോനിലജവോ ഭൂത്വാ ഗതസ്തൂര്ധ്വം പ്രയത്നതഃ

അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് ഹംസരൂപം ധരിച്ച്, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ചിറകുകൾ വ്യാപിച്ച്, മനസ്സിന്റെയും വായുവിന്റെയും വേഗത്തിൽ മേലോട്ടു കയറിയുപോയി.

നാരായണോപി വിശ്വാത്മാ ലീലാഞ്ജനചയോപമമ് വാരാഹമമിതം രൂപമസ്ഥായ ഗതവാനധഃ

ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവായ നാരായണൻ, കജലത്തിന്റെ കൂമ്പാരത്തെപ്പോലെയുള്ള നിറത്തിൽ, അപ്പുറത്തില്ലാത്ത വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ച് താഴോട്ടു പോയി.

ഏവം വര്ഷസഹസ്രം തു ത്വരന് വിഷ്ണുരധോഗതഃ നാപശ്യദല്പമപ്യസ്യ മൂലം ലിംഗസ്യ സൂകരഃ

അങ്ങനെ ആയിരം വർഷം വിഷ്ണു വേഗത്തിൽ താഴോട്ടു പോയെങ്കിലും, വരാഹരൂപത്തിൽ ലിംഗത്തിന്റെ ചെറിയൊരു വേരും കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

താവത്കാലം ഗതശ്ചോര്ധ്വം തസ്യാംതം ജ്ഞാതുമിച്ഛയാ ശ്രാംതോത്യംതമദൃഷ്ട്വാംതം പാപതാധഃ പിതാമഹഃ

അതു പോലെ തന്നെ, ബ്രഹ്മാവും അതിന്റെ അറ്റം കണ്ടെത്താൻ ആയിരം വർഷം മേലോട്ടു യാത്ര ചെയ്തു; ഒടുവിൽ ക്ഷീണിച്ച്, അതിന്റെ അറ്റം കാണാതെ തെറ്റിദ്ധാരണയിൽ ആകുകയായിരുന്നു.

തഥൈവ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ ശ്രാംതഃ സംവിഗ്നലോചനഃ ക്ലേശേന മഹതാ തൂര്ണമധസ്താദുത്ഥിതോ ഽഭവത്

അതു പോലെ തന്നെ, മഹാവിഷ്ണു വലിയ ക്ഷീണത്തോടും വിഷമമായ കണ്ണുകളോടും കൂടി, വലിയ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിച്ച് വേഗത്തിൽ താഴെ നിന്ന് ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു.

സമാഗതാവഥാന്യോന്യം വിസ്മയസ്മേരവീക്ഷണൌ മായയാ മോഹിതൌ ശംഭോഃ കൃത്യാകൃത്യം ന ജഗ്മതുഃ

അപ്പോൾ അവർ തമ്മിൽ കണ്ടുമുട്ടിയപ്പോൾ, അത്ഭുതവും മന്ദഹാസവും നിറഞ്ഞ ദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കി; ശംഭുവിന്റെ മായയാൽ ഇരുവരും ഭ്രമിതരായി, എന്ത് ചെയ്യണം, എന്ത് ചെയ്യരുത് എന്നതും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.

പൃഷ്ഠതഃ പാര്ശ്വതസ്തസ്യ ചാഗ്രതശ്ച സ്ഥിതാവുഭൌ പ്രണിപത്യ കിമാത്മേദമിത്യചിംതയതാം തദാ

അവരിൽ ഇരുവരും പിന്നിലും പക്കലിലും മുന്നിലും നിന്നു, വണങ്ങി, 'ഇത് ആത്മാവെന്നതെന്താണ്?' എന്ന് ആലോചിച്ചു.

അഥാവിരഭവത്തത്ര സനാദം ശബ്ദലക്ഷണമ് ഓമിത്യേകാക്ഷരം ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണഃ പ്രതിപാദകമ്

അപ്പോൾ അവിടെ ശബ്ദത്തോടൊപ്പം ഒറ്റ അക്ഷരമായ 'ഓം' എന്ന ബ്രഹ്മം പ്രത്യക്ഷമായി, അതാണ് ബ്രഹ്മത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതും.

തദപ്യവിദിതം താവദ്ബ്രഹ്മണാ വിഷ്ണുനാ തഥാ രജസാ തമസാ ചിത്തം തയോര്യസ്മാത്തിരസ്കൃതമ്

എന്നാൽ അന്നത്തെ സമയത്ത് ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും അതറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, കാരണം അവരുടെ മനസ്സ് രാജസ്സും തമസ്സും കൊണ്ട് മറഞ്ഞിരുന്നു.

തദാ വിഭക്തമഭവച്ചതുര്ധൈകം തദക്ഷരമ് അ ഉ മേതി ത്രിമാത്രാഭിഃ പരസ്താച്ചാര്ധമാത്രയാ

അപ്പോൾ ആ ഒറ്റ അക്ഷരം നാലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു: 'അ', 'ഉ', 'മ്', ഇവയ്ക്ക് മുകളിൽ ഒരു അർദ്ധമാത്രയും.

തത്രാകാരഃ ശ്രിതോ ഭാഗേ ജ്വലല്ലിംഗസ്യ ദക്ഷിണേ ഉകാരശ്ചോത്തരേ തദ്വന്മകാരസ്തസ്യ മധ്യതഃ

അവിടെ, 'അ' ശബ്ദം ജ്വലിക്കുന്ന ലിംഗത്തിന്റെ വലതുവശത്ത്, 'ഉ' ഇടതുവശത്ത്, അതുപോലെ 'മ്' നടുവിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

അര്ധമാത്രാത്മകോ നാദഃ ശ്രൂയതേ ലിംഗമൂര്ധനി വിഭക്തേ ഽപി തദാ തസ്മിന്പ്രണവേ പരമാക്ഷരേ

അർദ്ധമാത്രയുള്ള നാദം ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിലായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ വിഭജിച്ചിട്ടും ആ പരമമായ പ്രണവം അവിടെയുണ്ട്.

വിഭാവാര്ഥം ച തൌ ദേവൌ ന കിംചിദവജഗ്മതുഃ വേദാത്മനാ തദാവ്യക്തഃ പ്രണവോ വികൃതിം ഗതഃ

പ്രകടനം നടക്കാനായി, ആ രണ്ടു ദേവന്മാർക്കും ഒന്നും മനസ്സിലായില്ല; അന്നപ്പോൾ, വേദസ്വരൂപമായ അവ്യക്തമായ പ്രണവം രൂപം മാറി.

തത്രാകാരോ ഋഗഭവദുകാരോ യജുരവ്യയഃ മകാരസ്സാമ സംജാതോ നാദസ്ത്വാഥര്വണീ ശ്രുതിഃ

അവിടെ, 'അ' ഋഗ്വേദമായി, അക്ഷയമായ 'ഉ' യജുർവേദമായി, 'മ്' സാമവേദമായി, നാദം അഥർവണവേദമായിത്തീർന്നു.

ഋഗയം സ്ഥാപയാമാസ സമാസാത്ത്വര്ഥമാത്മനഃ രജോഗുണേഷു ബ്രഹ്മാണം മൂര്തിഷ്വാദ്യം ക്രിയാസ്വപി

ഋക് അതിന്റെ അർത്ഥം സംക്ഷിപ്തമായി സ്ഥാപിച്ചു: രാജോഗുണമുള്ളവയിൽ ബ്രഹ്മാവിനെ, രൂപങ്ങളിൽ ആദിയായവനെയും പ്രവർത്തികളിലും.

സൃഷ്ടിം ലോകേഷു പൃഥിവീം തത്ത്വേഷ്വാത്മാനമവ്യയമ് കലാധ്വനി നിവൃത്തിം ച സദ്യം ബ്രഹ്മസു പഞ്ചസു

ലോകങ്ങളിൽ സൃഷ്ടി, ഘടകങ്ങളിൽ ഭൂമി, അക്ഷയമായ ആത്മാവ്, കലാമാർഗത്തിൽ ലയവും, അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരിൽ ഉടൻ തന്നെ.

ലിംഗഭാഗേഷ്വധോഭാഗം ബീജാഖ്യം കാരണത്രയേ ചതുഃഷഷ്ടിഗുണൈശ്വര്യം ബൌദ്ധം യദണിമാദിഷു

ലിംഗത്തിന്റെ താഴെയുള്ള ഭാഗത്തും, ബീജം എന്ന മൂലകാരണങ്ങളിൽ, അണിമ തുടങ്ങിയ അറുപത്തിനാലു വിധമായ ഐശ്വര്യത്തിലും.

തദിത്ഥമര്ഥൈര്ദശഭിര്വ്യാപ്തം വിശ്വമൃചാ ജഗത് അഥോപസ്ഥാപയാമാസ സ്വാര്ഥം ദശവിധം യജുഃ

ഇങ്ങനെ പത്ത് അർത്ഥങ്ങളിൽ ഈ ലോകം ഋഗ്വേദം കൊണ്ട് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനുശേഷം, യജുർവേദം തനിക്കുള്ള പത്തു അർത്ഥങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

സത്ത്വം ഗുണേഷു വിഷ്ണും ച മൂര്തിഷ്വാദ്യം ക്രിയാസ്വപി സ്ഥിതിം ലോകേഷ്വംതരിക്ഷം വിദ്യാം തത്ത്വേഷു ച ത്രിഷു

ഗുണങ്ങളിൽ സത്ത്വം, രൂപങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും ആദിയായി വിഷ്ണു, ലോകങ്ങളിൽ നിലനിൽപ്പ്, അന്തരീക്ഷം, മൂന്നു തത്ത്വങ്ങളിൽ ജ്ഞാനം.

കലാധ്വസു പ്രതിഷ്ഠാം ച വാമം ബ്രഹ്മസു പഞ്ചസു മധ്യം തു ലിംഗഭാഗേഷു യോനിം ച ത്രിഷു ഹേതുഷു

കലാമാർഗങ്ങളിൽ സ്ഥാപനം, അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരിൽ ഇടത് ഭാഗം, ലിംഗഭാഗങ്ങളിൽ നടുവ്, മൂന്നു കാരണംകളിൽ യോനി.

പ്രാകൃതം ച യഥൈശ്വര്യം തസ്മാദ്വിശ്വം യജുര്മയമ് തതോപസ്ഥാപയാമാസ സാമാര്ഥം ദശധാത്മനഃ

പ്രകൃതിയായ ഐശ്വര്യം അതുപോലെ; അതുകൊണ്ട് ഈ ലോകം യജുർവേദം കൊണ്ടാണ് നിറഞ്ഞത്. അതിനുശേഷം, സാമം തനിക്കുള്ള പത്തു അർത്ഥങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

തമോഗുണേഷ്വഥോ രുദ്രം മൂര്തിഷ്വാദ്യം ക്രിയാസു ച സംഹൃതിം ത്രിഷു ലോകേഷു തത്ത്വേഷു ശിവമുത്തമമ്

തമോഗുണങ്ങളിൽ, രൂപങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും ആദിയായി രുദ്രൻ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിൽ സംഹാരം, തത്ത്വങ്ങളിൽ ഉത്തമനായ ശിവൻ.