ശിവപുരാണമ്

കസ്ത്വം വദേത്യമര്ഷേണ പ്രഹൃത്യോത്ഥാപ്യ മാധവമ് സ തു ഹസ്തപ്രഹാരേണ തീവ്രേണാഭിഹതഃ ക്ഷണാത്

കോപത്തോടെ മാധവനെ ഉണർത്തി അടിച്ചു: 'നീ ആരാണ്? പറയു!' എന്നാൽ ശക്തമായ കൈയടി കിട്ടി വിഷ്ണു ഉടൻ ഉണർന്നു.

പ്രബുദ്ധോത്ഥായ ശയനാദ്ദദര്ശ പരമേഷ്ഠിനമ് തമാഹ ചാംതസ്സംക്രുദ്ധഃ സ്വയമക്രുദ്ധവദ്ധരിഃ

ഉണർന്ന് കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ വിഷ്ണു പരമേഷ്ഠിയെ കണ്ടു; ഹരിഅകത്തൊരു കോപം ഉണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ പുറത്തു കാണിച്ചില്ല.

കുതസ്ത്വമാഗതോ വത്സ കസ്മാത്ത്വം വ്യാകുലോ വദ ഇതി വിഷ്ണുവചഃ ശ്രുത്വാ പ്രഭുത്വഗുണസൂചകമ്

'നീ എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്, മകനേ? എന്തുകൊണ്ടാണ് നീ വിഷമിതൻ?' എന്നിങ്ങനെ വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ പ്രഭുത്വം സൂചിപ്പിച്ചു...

രജസാ ബദ്ധവൈരസ്തം ബ്രഹ്മാ പുനരഭാഷത വത്സേതി മാം കുതോ ബ്രൂഷേ ഗുരുഃ ശിഷ്യമിവാത്മനഃ

രാഗത്തിലും വൈരത്തിലും കുടുങ്ങിയ ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഗുരു ശിഷ്യനോട് വിളിക്കുന്നപോലെ നീ എനിക്ക് 'കുഞ്ഞേ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?'

മാം ന ജാനാസി കിം നാഥം പ്രപഞ്ചോ യസ്യ മേ കൃതിഃ ത്രിധാത്മാനം വിഭജ്യേദം സൃഷ്ട്വാഥ പരിപാല്യതേ

നീ എന്നെ ഈ ലോകത്തിന്റെ ഉടമയെന്നായി അറിയുന്നില്ലേ? ഈ സകലവും എന്റെ സൃഷ്ടിയാണ്. ഞാൻ തന്നെ മൂന്നു രൂപങ്ങളായി വിഭജിച്ച് ഈ ലോകം സൃഷ്ടിച്ച് സംരക്ഷിക്കുന്നു.

സംഹരാമി നമേ കശ്ചിത്സ്രഷ്ടാ ജഗതി വിദ്യതേ ഇത്യുക്തേ സതി സോ ഽപ്യാഹ ബ്രഹ്മാണം വിഷ്ണുരവ്യയഃ

'ലോകത്തിൽ മറ്റാരും ഇല്ല, ഞാൻ മാത്രം സൃഷ്ടാവ്; ഞാൻ മാത്രം എല്ലാം അപ്രത്യക്ഷമാക്കുന്നു.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അക്ഷയനായ വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു:

അഹമേവാദികര്താസ്യ ഹര്താ ച പരിപാലകഃ ഭവാനപി മമൈവാംഗാദവതീര്ണഃ പുരാവ്യയാത്

'ഈ ലോകത്തിന്റെ ആദി സ്രഷ്ടാവും സംരക്ഷകനും സംഹാരകനും ഞാൻ തന്നെ. നീയും പണ്ടെ, അക്ഷയമായ എന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്.'

മന്നിയോഗാത്ത്വമാത്മാനം ത്രിധാ കൃത്വാ ജഗത്ത്രയമ് സൃജസ്യവസി ചാംതേ തത്പുനഃ പ്രതിസൃജസ്യപി

'എന്റെ ഇച്ഛയാൽ നീ തന്നെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച് മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും അവ സംരക്ഷിക്കുകയും അവസാനം വീണ്ടും അവയെ അപ്രത്യക്ഷമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.'

വിസ്മൃതോസി ജഗന്നാഥം നാരായണമനാമയമ് തവാപി ജനകം സാക്ഷാന്മാമേവമവമന്യസേ

'നീ ലോകനാഥനായ, ദോഷമില്ലാത്ത നാരായണനെയും നേരിട്ട് നിന്നെ പിറവിപ്പിച്ച എന്നെയും മറന്നുപോയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് നീ എന്നെ അവഗണിക്കുന്നത്.'

തവാപരാധോ നാസ്ത്യത്ര ഭ്രാംതോസി മമ മായയാ മത്പ്രസാദാദിയം ഭ്രാംതിരപൈഷ്യതി തവാചിരാത്

'ഇവിടെ നിന്നോട് പിഴച്ചില്ല; എന്റെ മായയാൽ നീ വഴിതെറ്റിയിരിക്കുന്നു. എന്റെ കൃപയാൽ ഈ ആശങ്ക ഉടൻ തന്നെ നീങ്ങും.'

ശൃണു സത്യം ചതുര്വക്ത്ര സര്വദേവേശ്വരോ ഹ്യഹമ് കര്താ ഭര്താ ച ഹര്താ ച ന മയാസ്തി സമോ വിഭുഃ

'നാലുമുഖനേ, സത്യം കേൾക്കു: ഞാൻ തന്നെയാണ് എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും നാഥൻ, സ്രഷ്ടാവും സംരക്ഷകനും സംഹാരകനുമാണ്. എന്റെ തുല്യൻ ശക്തിയുള്ളവൻ ആരുമില്ല.'

ഏവമേവ വിവാദോഭൂദ്ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വോഃ പരസ്പരമ് അഭവച്ച മഹായുദ്ധം ഭൈരവം രോമഹര്ഷണമ്

അങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനുമിടയിൽ വാദം ഉണ്ടായി. പിന്നെ അവരുടെ ഇടയിൽ ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്നതുമായ മഹായുദ്ധം നടന്നു.

മുഷ്ടിഭിര്ന്നിഘ്നതോസ്തീവ്രം രജസാ ബദ്ധവൈരയോഃ തയോര്ദര്പാപഹാരായ പ്രബോധായ ച ദേവയോഃ

രാഗത്തിലും വൈരത്തിലും നിറഞ്ഞ്, ഇരുവരും കയ്യടിച്ചുകൊണ്ട് കഠിനമായി ഏറ്റുമുട്ടി. അവരുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കാനും ബോധം വരുത്താനും ആ യുദ്ധം നടന്നു.

മധ്യേ സമാവിരഭവല്ലിംഗമൈശ്വരമദ്ഭുതമ് ജ്വാലാമാലാസഹസ്രാഢ്യമപ്രമേയമനൌപമമ്

അവരുടെ നടുവിൽ അത്ഭുതകരമായ ദൈവികമായ ഒരു ലിംഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ആയിരക്കണക്കിന് ജ്വാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്, അളവില്ലാത്തതും ഉപമയില്ലാത്തതും ആയിരുന്നു അത്.

ക്ഷയവൃദ്ധിവിനിര്മുക്തമാദിമധ്യാംതവര്ജിതമ് തസ്യ ജ്വാലാസഹസ്രേണ ബ്രഹ്മവിഷ്ണൂ വിമോഹിതൌ

ക്ഷയം വളർച്ച എന്നിവയില്ലാത്തത്, ആദിയും നടുവും അവസാനവും ഇല്ലാത്തത്; അതിന്റെ ആയിരം ജ്വാലകളാൽ ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തി.

വിസൃജ്യ യുദ്ധം കിം ത്വേതദിത്യചിംതയതാം തദാ ന തയോസ്തസ്യ യാഥാത്മ്യം പ്രബുദ്ധമഭവദ്യദാ

അവർ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച്, 'ഇത് എന്താണ്?' എന്ന് ആലോചിച്ചു. എന്നാൽ ആ അത്ഭുതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ആരും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

തദാ സമുദ്യതൌ സ്യാതാം തസ്യാദ്യംതം പരീക്ഷിതുമ്

അപ്പോൾ ഇരുവരും അതിന്റെ ആദിയും അവസാനും കണ്ടെത്താൻ തീരുമാനിച്ചു.

തത്ര ഹംസാകൃതിര്ബ്രഹ്മാ വിശ്വതഃ പക്ഷസംയുതഃ മനോനിലജവോ ഭൂത്വാ ഗതസ്തൂര്ധ്വം പ്രയത്നതഃ

അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് ഹംസരൂപം ധരിച്ച്, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ചിറകുകൾ വ്യാപിച്ച്, മനസ്സിന്റെയും വായുവിന്റെയും വേഗത്തിൽ മേലോട്ടു കയറിയുപോയി.

നാരായണോപി വിശ്വാത്മാ ലീലാഞ്ജനചയോപമമ് വാരാഹമമിതം രൂപമസ്ഥായ ഗതവാനധഃ

ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവായ നാരായണൻ, കജലത്തിന്റെ കൂമ്പാരത്തെപ്പോലെയുള്ള നിറത്തിൽ, അപ്പുറത്തില്ലാത്ത വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ച് താഴോട്ടു പോയി.

ഏവം വര്ഷസഹസ്രം തു ത്വരന് വിഷ്ണുരധോഗതഃ നാപശ്യദല്പമപ്യസ്യ മൂലം ലിംഗസ്യ സൂകരഃ

അങ്ങനെ ആയിരം വർഷം വിഷ്ണു വേഗത്തിൽ താഴോട്ടു പോയെങ്കിലും, വരാഹരൂപത്തിൽ ലിംഗത്തിന്റെ ചെറിയൊരു വേരും കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

താവത്കാലം ഗതശ്ചോര്ധ്വം തസ്യാംതം ജ്ഞാതുമിച്ഛയാ ശ്രാംതോത്യംതമദൃഷ്ട്വാംതം പാപതാധഃ പിതാമഹഃ

അതു പോലെ തന്നെ, ബ്രഹ്മാവും അതിന്റെ അറ്റം കണ്ടെത്താൻ ആയിരം വർഷം മേലോട്ടു യാത്ര ചെയ്തു; ഒടുവിൽ ക്ഷീണിച്ച്, അതിന്റെ അറ്റം കാണാതെ തെറ്റിദ്ധാരണയിൽ ആകുകയായിരുന്നു.

തഥൈവ ഭഗവാന് വിഷ്ണുഃ ശ്രാംതഃ സംവിഗ്നലോചനഃ ക്ലേശേന മഹതാ തൂര്ണമധസ്താദുത്ഥിതോ ഽഭവത്

അതു പോലെ തന്നെ, മഹാവിഷ്ണു വലിയ ക്ഷീണത്തോടും വിഷമമായ കണ്ണുകളോടും കൂടി, വലിയ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിച്ച് വേഗത്തിൽ താഴെ നിന്ന് ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു.

സമാഗതാവഥാന്യോന്യം വിസ്മയസ്മേരവീക്ഷണൌ മായയാ മോഹിതൌ ശംഭോഃ കൃത്യാകൃത്യം ന ജഗ്മതുഃ

അപ്പോൾ അവർ തമ്മിൽ കണ്ടുമുട്ടിയപ്പോൾ, അത്ഭുതവും മന്ദഹാസവും നിറഞ്ഞ ദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കി; ശംഭുവിന്റെ മായയാൽ ഇരുവരും ഭ്രമിതരായി, എന്ത് ചെയ്യണം, എന്ത് ചെയ്യരുത് എന്നതും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.

പൃഷ്ഠതഃ പാര്ശ്വതസ്തസ്യ ചാഗ്രതശ്ച സ്ഥിതാവുഭൌ പ്രണിപത്യ കിമാത്മേദമിത്യചിംതയതാം തദാ

അവരിൽ ഇരുവരും പിന്നിലും പക്കലിലും മുന്നിലും നിന്നു, വണങ്ങി, 'ഇത് ആത്മാവെന്നതെന്താണ്?' എന്ന് ആലോചിച്ചു.

അഥാവിരഭവത്തത്ര സനാദം ശബ്ദലക്ഷണമ് ഓമിത്യേകാക്ഷരം ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മണഃ പ്രതിപാദകമ്

അപ്പോൾ അവിടെ ശബ്ദത്തോടൊപ്പം ഒറ്റ അക്ഷരമായ 'ഓം' എന്ന ബ്രഹ്മം പ്രത്യക്ഷമായി, അതാണ് ബ്രഹ്മത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതും.

തദപ്യവിദിതം താവദ്ബ്രഹ്മണാ വിഷ്ണുനാ തഥാ രജസാ തമസാ ചിത്തം തയോര്യസ്മാത്തിരസ്കൃതമ്

എന്നാൽ അന്നത്തെ സമയത്ത് ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും അതറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, കാരണം അവരുടെ മനസ്സ് രാജസ്സും തമസ്സും കൊണ്ട് മറഞ്ഞിരുന്നു.

തദാ വിഭക്തമഭവച്ചതുര്ധൈകം തദക്ഷരമ് അ ഉ മേതി ത്രിമാത്രാഭിഃ പരസ്താച്ചാര്ധമാത്രയാ

അപ്പോൾ ആ ഒറ്റ അക്ഷരം നാലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു: 'അ', 'ഉ', 'മ്', ഇവയ്ക്ക് മുകളിൽ ഒരു അർദ്ധമാത്രയും.

തത്രാകാരഃ ശ്രിതോ ഭാഗേ ജ്വലല്ലിംഗസ്യ ദക്ഷിണേ ഉകാരശ്ചോത്തരേ തദ്വന്മകാരസ്തസ്യ മധ്യതഃ

അവിടെ, 'അ' ശബ്ദം ജ്വലിക്കുന്ന ലിംഗത്തിന്റെ വലതുവശത്ത്, 'ഉ' ഇടതുവശത്ത്, അതുപോലെ 'മ്' നടുവിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.

അര്ധമാത്രാത്മകോ നാദഃ ശ്രൂയതേ ലിംഗമൂര്ധനി വിഭക്തേ ഽപി തദാ തസ്മിന്പ്രണവേ പരമാക്ഷരേ

അർദ്ധമാത്രയുള്ള നാദം ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിലായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ വിഭജിച്ചിട്ടും ആ പരമമായ പ്രണവം അവിടെയുണ്ട്.