ശിവപുരാണമ്

ആദിത്യോ ഭാസ്കരോ ഭാനൂ രവിശ്ചേത്യനുപൂര്വശഃ അര്കോ ബ്രഹ്മാ തഥാ രുദ്രോ വിഷ്നുശ്ചാദിത്യമൂര്തയഃ

ആദിത്യൻ, ഭാസ്കരൻ, ഭാനു, രവി എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ; അർക്കൻ, ബ്രഹ്മാവ്, അതുപോലെ രുദ്രനും വിഷ്ണുവും—ഇവയെല്ലാം സൂര്യന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.

വിസ്തരാസുതരാബോധിന്യാപ്യായിന്യപരാഃ പുനഃ ഉഷാ പ്രഭാ തഥാ പ്രാജ്ഞാ സംധ്യാ ചേത്യപി ശക്തയഃ

വ്യാപകവും അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളതും പോഷകവുമായ പരമശക്തികൾ വീണ്ടും ഉണ്ട്—ഉഷ, പ്രഭ, പ്രാജ്ഞ, സംധ്യ എന്നിങ്ങനെ.

സോമാദികേതുപര്യംതാ ഗ്രഹാശ്ച ശിവഭാവിതാഃ ശിവയോരാജ്ഞയാനുന്നാ മംഗലം പ്രദിശംതു മേ

ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് കെതുവുവരെ ഉള്ള ഗ്രഹങ്ങൾ, ശിവഭക്തിയിൽ ലീനരായി, ശിവനും പാർവതിയും നൽകിയ ആജ്ഞയാൽ ഉന്നതരായി, എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.

അഥവാ ദ്വാദശാദിത്യാസ്തഥാ ദ്വാദശ ശക്തയഃ ഋഷയോ ദേവഗംധര്വാഃ പന്നഗാപ്സരസാം ഗണാഃ

അല്ലെങ്കിൽ, പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാരും അങ്ങനെ തന്നെ പന്ത്രണ്ട് ശക്തികളും, ഋഷിമാരും ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും, പന്നഗരും അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും—

ഗ്രാമണ്യശ്ച തഥാ യക്ഷാ രാക്ഷസാശ്ചാസുരാസ്തഥാ സപ്തസപ്തഗണാശ്ചൈതേ സപ്തച്ഛംദോമയാ ഹയാഃ

ഗ്രാമപ്രമുഖന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, അസുരന്മാർ, ഏഴിൽ ഏഴ് കൂട്ടങ്ങൾ, ഏഴു ഛന്ദസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള കുതിരകൾ—ഇവയും.

വാലഖില്യാ ദയശ്ചൈവ സര്വേ ശിവപദാര്ചകാഃ സത്കൃത്യശിവയോരാജ്ഞാം മംഗലം പ്രദിശംതു മേ

വാലഖില്യന്മാരും ദയാസ്വഭാവമുള്ളവരും, ശിവപാദങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്ന എല്ലാവരും, ശിവനും പാർവതിയും നൽകിയ ആജ്ഞയെ ആദരിച്ച്, എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.

ബ്രഹ്മാഥ ദേവദേവസ്യ മൂര്തിര്ഭൂമണ്ഡലാധിപഃ ചതുഃഷഷ്ടിഗുണൈശ്വര്യോ ബുദ്ധിതത്ത്വേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ

ബ്രഹ്മാവ്, ദേവദേവന്റെ രൂപമായ ഭൂമണ്ഡലാധിപൻ, അറുപത്തുനാലു ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനും ബുദ്ധിതത്ത്വത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനുമാണ്.

നിര്ഗുണോ ഗുണസംകീര്ണസ്തഥൈവ ഗുണകേവലഃ അവികാരാത്മകോ ദേവസ്തതസ്സാധാരണഃ പുരഃ

അവൻ ഗുണരഹിതനും, ഗുണങ്ങളോടു ചേർന്നവനും, ഗുണങ്ങൾ മാത്രം ഉള്ളവനും; അവൻ മാറ്റമില്ലാത്ത സ്വഭാവമുള്ള ദൈവം, അതിനാൽ എല്ലായിടത്തും പൊതുവായവൻ.

അസാധാരണകര്മാ ച സൃഷ്ടിസ്ഥിതിലയക്രമാത് ഭുവം ത്രിധാ ചതുര്ധാ ച വിഭക്തഃ പഞ്ചധാ പുനഃ

സൃഷ്ടി, നില, ലയം എന്ന ക്രമത്തിൽ വ്യത്യസ്തമായ പ്രവൃത്തികൾ ഭൂമിയെ മൂന്നു വിധത്തിലും, നാലു വിധത്തിലും, വീണ്ടും അഞ്ചു വിധത്തിലും വിഭജിക്കുന്നു.

ചതുര്ഥാവരണേ ശംഭോ പൂജിതശ്ച സഹാനുഗൈഃ ശിവപ്രിയഃ ശിവാസക്തശ്ശിവപാദാര്ചനേ രതഃ

നാലാമത്തെ വലയത്തിൽ ശംഭുവിനെയും അനുചരന്മാരെയും ആരാധിച്ച്, ശിവനോടു പ്രിയവും, ശിവനിൽ ആസക്തിയും, ശിവപാദങ്ങൾ പൂജിക്കുന്നതിൽ ആനന്ദവും ഉള്ളവൻ—

സത്കൃത്യ ശിവയോരാജ്ഞാം സ മേ ദിശതു മംഗലമ് ഹിരണ്യഗര്ഭോ ലോകേശോ വിരാട് കാലശ്ച പൂരുഷഃ

ശിവനും പാർവതിയും നൽകിയ ആജ്ഞയെ ആദരിച്ച്, ഹിരണ്യഗർഭൻ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, വിരാട്, കാലൻ, പുരുഷൻ—ഇവൻ എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.

സനത്കുമാരഃ സനകഃ സനംദശ്ച സനാതനഃ പ്രജാനാം പതയശ്ചൈവ ദക്ഷാദ്യാ ബ്രഹ്മസൂനവഃ

സനത്കുമാരൻ, സനകൻ, സനന്ദൻ, സനാതനൻ, ദക്ഷൻമുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന പ്രജാപതിമാരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരും—

ഏകാദശ സപത്നീകാ ധര്മസ്സംകല്പ ഏവ ച ശിവാര്ചനരതാശ്ചൈതേ ശിവഭക്തിപരായണാഃ

പതിനൊന്ന് പേർ ഭാര്യകളോടുകൂടി, ധർമ്മൻ, സംകല്പം, ശിവാരാധനയിൽ ലീനരായവരും ശിവഭക്തിയിൽ സമർപ്പിതരായവരും—

ശിവാജ്ഞാവശഗാസ്സര്വേ ദിശംതു മമ മംഗലമ് ചത്വാരശ്ച തഥാ വേദാസ്സേതിഹാസപുരാണകാഃ

എല്ലാവരും ശിവന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് കീഴിലാണ്; അവർ എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ—നാലു വേദങ്ങളും, അതുപോലെ ഇതിഹാസപുരാണങ്ങളുടെ രചയിതാക്കളും—

ധര്മശാസ്ത്രാണി വിദ്യാഭിര്വൈദികീഭിസ്സമന്വിതാഃ പരസ്പരവിരുദ്ധാര്ഥാഃ ശിവപ്രകൃതിപാദകാഃ

വേദജ്ഞാനത്തോടെ സമ്പന്നമായ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ, പരസ്പരം വ്യത്യസ്തമായ അർത്ഥങ്ങൾ ഉള്ളതായിരുന്നാലും, അവ ശിവന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ അടിസ്ഥിതമാണ്.

സത്കൃത്യ ശിവയോരാജ്ഞാം മംഗലം പ്രദിശംതു മേ അഥ രുദ്രോ മഹാദേവഃ ശംഭോര്മൂര്തിര്ഗരീയസീ

ശിവനും ശിവയുടെയും ആജ്ഞയെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ച്, എന്റെ മേൽ മംഗളം വരണമെന്നു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പിന്നെ, രുദ്രൻ മഹാദേവൻ, ശംഭുവിന്റെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ രൂപമാണ്.

വാഹ്നേയമണ്ഡലാധീശഃ പൌരുഷൈശ്വര്യവാന്പ്രഭുഃ ശിവാഭിമാനസംപന്നോ നിര്ഗുണസ്ത്രിഗുണാത്മകഃ

അഗ്നിയുടെ വലയത്തിന്റെ അധിപതിയും, പുരുഷസ്വഭാവത്തിലും ഐശ്വര്യത്തിലും സമ്പന്നനുമായ പ്രഭുവും, ശിവന്റെ അഭിമാനത്തോടെ, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും, ഒരേസമയം മൂന്നു ഗുണങ്ങളിലുമുള്ളവനുമാണ്.

കേവലം സാത്ത്വികശ്ചാപി രാജസശ്ചൈവ താമസഃ അവികാരരതഃ പൂര്വം തതസ്തു സമവിക്രിയഃ

അവൻ ശുദ്ധമായ സാത്വികസ്വഭാവമുള്ളവനും, രാജസവും താമസവുമായവനും ആണ്. ആദ്യം മാറ്റമില്ലാത്തതിൽ ലീനനായവനും, പിന്നീട് സമമായ മാറ്റമില്ലായ്മയുള്ളവനുമാണ്.

അസാധാരണകര്മാ ച സൃഷ്ട്യാദികരണാത്പൃഥക് ബ്രഹ്മണോപി ശിരശ്ഛേത്താ ജനകസ്തസ്യ തത്സുതഃ

അവന്റെ പ്രവൃത്തികൾ അന്യമായതും, സൃഷ്ടി മുതലായവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തവുമാണ്. ബ്രഹ്മാവിന്റെ തല വെട്ടിയവനും, അവന്റെ പിതാവും, ആ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനുമാണ്.

ജനകസ്തനയശ്ചാപി വിഷ്ണോരപി നിയാമകഃ ബോധകശ്ച തയോര്നിത്യമനുഗ്രഹകരഃ പ്രഭുഃ

അവൻ പിതാവും പുത്രനുമാണ്, വിഷ്ണുവിന്റെ നിയന്ത്രകനുമാണ്. ഇരുവർക്കും ജ്ഞാനം നൽകുന്നവനും, എപ്പോഴും അനുഗ്രഹം ചെയ്യുന്ന പ്രഭുവുമാണ്.

അംഡസ്യാംതര്ബഹിര്വര്തീ രുദ്രോ ലോകദ്വയാധിപഃ ശിവപ്രിയഃ ശിവാസക്തഃ ശിവപാദാര്ചനേ രതഃ

അണ്ഡത്തിന്റെ അകത്തും പുറത്തും വസിക്കുന്നവനാണ് രുദ്രൻ. ഇരുവിഭാഗം ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയും, ശിവന്റെ പ്രിയനും, ശിവനോടു ചേർന്നവനും, ശിവപാദാര്ചനയിൽ ലീനനായവനുമാണ്.

ശിവസ്യാജ്ഞാം പുരസ്കൃത്യ സ മേ ദിശതു മംഗലമ് തസ്യ ബ്രഹ്മ ഷഡംഗാനി വിദ്യേശാംതം തഥാഷ്ടകമ്

ശിവന്റെ ആജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി, അവൻ എന്റെ മേൽ മംഗളം വരുത്തട്ടെ. അവന്റെ ബ്രഹ്മാവിന് ആറു അംശങ്ങളുണ്ട്, അതുപോലെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ എട്ടു അന്ത്യങ്ങളും ഉണ്ട്.

ചത്വാരോ മൂര്തിഭേദാശ്ച ശിവപൂര്വാഃ ശിവാര്ചകാഃ ശിവോ ഭവോ ഹരശ്ചൈവ മൃഡശ്ചൈവ തഥാപരഃ ശിവസ്യാജ്ഞാം പുരസ്കൃത്യ മംഗലം പ്രദിശംതു മേ

നാലു വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങൾ ഉണ്ട്, എല്ലാം ശിവനെ മുൻനിർത്തിയും ശിവനെ ആരാധിക്കുന്നവരുമാണ്: ശിവൻ, ഭവൻ, ഹരൻ, നാലാമതായി മൃദൻ. ശിവന്റെ ആജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി, അവർ എനിക്ക് മംഗളം വരുത്തട്ടെ.

അഥ വിഷ്ണുര്മഹേശസ്യ ശിവസ്യൈവ പരാ തനുഃ വാരിതത്ത്വാധിപഃ സാക്ഷാദവ്യക്തപദസംസ്ഥിതഃ

ഇപ്പോൾ വിഷ്ണു മഹേശന്റെ, അതായത് ശിവന്റേതായ പരമരൂപമാണ്. ജലതത്ത്വത്തിന്റെ അധിപതിയും, നേരിട്ട് അവ്യക്താവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനുമാണ്.

നിര്ഗുണസ്സത്ത്വബഹുലസ്തഥൈവ ഗുണകേവലഃ അവികാരാഭിമാനീ ച ത്രിസാധാരണവിക്രിയഃ

അവൻ ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും, സാത്വികതയിൽ സമൃദ്ധനുമാണ്. ഒരുപോലെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടുള്ളവനും, മാറ്റമില്ലായ്മയിൽ അഭിമാനമുള്ളവനും, മൂന്ന് പൊതുവായ മാറ്റങ്ങൾ ഉള്ളവനുമാണ്.

അസാധാരണകര്മാ ച സൃഷ്ട്യാദികരണാത്പൃഥക് ദക്ഷിണാംഗഭവേനാപി സ്പര്ധമാനഃ സ്വയംഭുവാ

അവന്റെ പ്രവൃത്തികൾ അന്യമായതും, സൃഷ്ടി മുതലായവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തവുമാണ്. വലതുവശം അവന്റെ അംശമായിട്ടും, സ്വയംഭുവുമായി മത്സരിക്കുന്നവനുമാണ്.

ആദ്യേന ബ്രഹ്മണാ സാക്ഷാത്സൃഷ്ടഃ സ്രഷ്ടാ ച തസ്യ തു അംഡസ്യാംതര്ബഹിര്വര്തീ വിഷ്ണുര്ലോകദ്വയാധിപഃ

ആദിമ ബ്രഹ്മാവാൽ നേരിട്ട് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവനും, അവനു വേണ്ടി സ്രഷ്ടാവുമാണ്. അണ്ഡത്തിന്റെ അകത്തും പുറത്തും വസിക്കുന്നവനാണ് വിഷ്ണു, ഇരുവിഭാഗം ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയും.

അസുരാംതകരശ്ചക്രീ ശക്രസ്യാപി തഥാനുജഃ പ്രാദുര്ഭൂതശ്ച ദശധാ ഭൃഗുശാപച്ഛലാദിഹ

അവൻ അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനും, ചക്രധാരിയുമാണ്. ഇന്ദ്രന്റെ സഹോദരനുമാണ്. ഭൃഗുവിന്റെ ശാപം മുതലായവയിലൂടെ പത്ത് രൂപങ്ങളിൽ അവതരിച്ചവനുമാണ്.

ഭൂഭാരനിഗ്രഹാര്ഥായ സ്വേച്ഛയാവാതരക്ഷിതൌ അപ്രമേയബലോ മായീ മായയാ മോഹയഞ്ജഗത്

ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാൻ സ്വച്ഛാനുസൃതമായി അവതരിക്കുന്നവനും, അളവുകിട്ടാത്ത ശക്തിയുള്ളവനും, മായയാൽ ലോകത്തെ മയക്കുന്നവനും, മായയുള്ളവനുമാണ്.