ശിവപുരാണമ്

ഗ്രാമണ്യശ്ച തഥാ യക്ഷാന്യാതുധാനാംസ്തഥാ ഹയാന് സപ്തച്ഛംദോമയാംശ്ചൈവ വാലഖില്യാംശ്ച പൂജയേത്

ഗ്രാമണിമാരെയും, യക്ഷന്മാരെയും, ഭൂതഗണങ്ങളെയും, കുതിരകളെയും, ഏഴു ഛന്ദസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള കൂട്ടങ്ങളെയും, വാലഖില്യന്മാരെയും കൂടി പൂജിക്കണം.

ഏവം തൃതീയാവരണേ സമഭ്യര്ച്യ ദിവാകരമ് ബ്രഹ്മാണമര്ചയേത്പശ്ചാത്ത്രിഭിരാവരണൈഃ സഹഃ

ഇങ്ങനെ മൂന്നാം വലയത്തിൽ സൂര്യനെ പൂജിച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ, മൂന്നു വലയങ്ങളോടുകൂടി ബ്രഹ്മാവിനെ പിന്നീട് പൂജിക്കണം.

ഹിരണ്യഗര്ഭം പൂര്വസ്യാം വിരാജം ദക്ഷിണേ തതഃ കാലം പശ്ചിമദിഗ്ഭാഗേ പുരുഷം ചോത്തരേ യജേത്

ഹിരണ്യഗർഭനെ കിഴക്കിൽ, വിരാജിനെ തെക്കിൽ, കാലനെ പടിഞ്ഞാറ്, പുരുഷനെ വടക്കിൽ പൂജിക്കണം.

ഹിരണ്യഗര്ഭഃ പ്രഥമോ ബ്രഹ്മാ കമലസന്നിഭഃ കാലോ ജാത്യംജനപ്രഖ്യഃ പുരുഷഃ സ്ഫടികോപമഃ

ഹിരണ്യഗർഭൻ ആദ്യം, ബ്രഹ്മാവ് താമരപൂവ് പോലെയുള്ളവൻ; കാലൻ കറുത്ത കാജലിനേക്കാൾ ഇരുണ്ടവൻ; പുരുഷൻ സ്ഫടികം പോലെയുള്ളവൻ.

ത്രിഗുണോ രാജസശ്ചൈവ താമസഃ സാത്ത്വികസ്തഥാ ചത്വാര ഏതേ ക്രമശഃ പ്രഥമാവരണേ സ്ഥിതാഃ

മൂന്ന് ഗുണങ്ങളോടുകൂടി — രാജസ, തമസ, സാത്വികം — ഇവ നാലുപേരും ക്രമത്തിൽ ഒന്നാം വലയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ദ്വിതീയാവരണേ പൂജ്യാഃ പൂര്വാദിപരിതഃ ക്രമാത് സനത്കുമാരഃ സനകഃ സനംദശ്ച സനാതനഃ

രണ്ടാമത്തെ വലയത്തിൽ, കിഴക്കുനിന്ന് ആരംഭിച്ച് ചുറ്റും ക്രമമായി, സനത്കുമാരൻ, സനകൻ, സനന്ദൻ, സനാതനൻ എന്നിവരെ ആരാധിക്കണം.

തൃതീയാവരണേ പശ്ചാദര്ചയേച്ച പ്രജാപതീന് അഷ്ടൌ പൂര്വാംശ്ച പൂര്വാദൌ ത്രീന്പ്രാക്പശ്ചാദനുക്രമാത്

മൂന്നാമത്തെ വലയത്തിൽ, പിന്നെ, എട്ടു പ്രജാപതിമാരെയും, അവര്ക്ക് മുമ്പായി കിഴക്കുവശത്ത് മൂന്ന് പേരെയും കിഴക്കുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ക്രമത്തിൽ ആരാധിക്കണം.

ദക്ഷോ രുചിര്ഭൃഗുശ്ചൈവ മരീചിശ്ച തഥാംഗിരാഃ പുലസ്ത്യഃ പുലഹശ്ചൈവ ക്രതുരത്രിശ്ച കശ്യപഃ

ദക്ഷൻ, രുചി, ഭൃഗു, മരീചി, അങ്കിരാസ്, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, അത്രി, കശ്യപൻ—

വസിഷ്ഠശ്ചേതി വിഖ്യാതാഃ പ്രജാനാം പതയസ്ത്വിമേ തേഷാം ഭാര്യാശ്ച തൈസ്സാര്ധം പൂജനീയാ യഥാക്രമമ്

വസിഷ്ഠൻ ഇവർ എല്ലാവരും പ്രശസ്തരായ പ്രജാപതിമാരാണ്; ഇവരോടൊപ്പം അവരുടെ ഭാര്യമാരെയും യഥാക്രമം ആരാധിക്കണം.

പ്രസൂതിശ്ച തഥാ ഽ ഽകൂതിഃ ഖ്യാതിഃ സമ്ഭൂതിരേവ ച ധൃതിഃ സ്മൃതിഃ ക്ഷമാ ചൈവ സന്നതിശ്ചാനസൂയകാ

പ്രസൂതി, ആകൂതി, ഖ്യാതി, സമ്ഭൂതി, ധൃതി, സ്മൃതി, ക്ഷമ, സന്നതി, അനസൂയ—

ദേവമാതാരുന്ധതീ ച സര്വാഃ ഖലു പതിവ്രതാഃ ശിവാര്ചനരതോ നിത്യം ശ്രീമത്യഃ പ്രിയദര്ശനാഃ

ദേവമാതാവ്, അരുന്ധതി, ഇവർ എല്ലാവരും ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധമായ ഭക്തിയുള്ളവർ, എല്ലായ്പ്പോഴും ശിവാരാധനയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ, മഹത്വമുള്ളവരും മനോഹരരൂപവതികളുമാണ്.

പ്രഥമാവരണേ വേദാംശ്ചതുരോ വാ പ്രപൂജയേത് ഇതിഹാസപുരാണാനി ദ്വിതീയാവരണേ പുനഃ

ആദ്യ വലയത്തിൽ നാലു വേദങ്ങളെയും ആരാധിക്കണം; രണ്ടാം വലയത്തിൽ ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും ആരാധിക്കണം.

തൃതീയാവരണേ പശ്ചാദ്ധര്മശാസ്ത്രപുരസ്സരാഃ വൈദിക്യോ നിഖിലാ വിദ്യാഃ പൂജ്യാ ഏവ സമംതതഃ

മൂന്നാം വലയത്തിൽ, പിന്നെ, വേദശാസ്ത്രങ്ങൾക്കു മുൻപിൽ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ വിദ്യകളും എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കണം.

പൂര്വാദിപുരതോ വേദാസ്തദന്യേ തു യഥാരുചി അഷ്ടധാ വാ ചതുര്ധാ വാ കൃത്വാ പൂജാം സമംതതഃ

കിഴക്കുവശത്ത് വേദങ്ങൾക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും, ആർക്കിഷ്ടം പോലെ, എട്ട് വിഭാഗങ്ങളായോ നാലായി വിഭജിച്ചോ, എല്ലായിടത്തും ആരാധന നടത്തണം.

ഏവം ബ്രഹ്മാണമഭ്യര്ച്യ ത്രിഭിരാവരണൈര്യുതമ് ദക്ഷിണേ പശ്ചിമേ പശ്ചാദ്രുദ്രം സാവരണം യജേത്

ഇങ്ങനെ, മൂന്നു വലയങ്ങളോടുകൂടി ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിച്ചശേഷം, ദക്ഷിണത്തും പിന്നെ പടിഞ്ഞാറും വലയത്തോടുകൂടി രുദ്രനെ ആരാധിക്കണം.

തസ്യ ബ്രഹ്മഷഡംഗാനി പ്രഥമാവരണം സ്മൃതമ് ദ്വിതീയാവരണേ ചൈവ വിദ്യേശ്വരമയം തഥാ

ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആറു മുഖങ്ങൾ ആദ്യ വലയമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; രണ്ടാം വലയത്തിൽ വിദ്യകളുടെ അധിപന്മാരാണ്.

തൃതീയാവരണേ ഭേദോ വിദ്യതേ സ തു കഥ്യതേ ചതസ്രോ മൂര്തയസ്തസ്യ പൂജ്യാഃ പൂര്വാദിതഃ ക്രമാത്

മൂന്നാം വലയത്തിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്, അത് ഇപ്പോൾ പറയാം: അവന്റെ നാല് രൂപങ്ങൾ കിഴക്കുനിന്ന് ആരംഭിച്ച് ക്രമത്തിൽ ആരാധിക്കണം.

ത്രിഗുണാസ്സകലോ ദേവഃ പുരസ്താച്ഛിവസംജ്ഞകഃ രാജസോ ദക്ഷിണേ ബ്രഹ്മാ സൃഷ്ടികൃത്പൂജ്യതേ ഭവഃ

മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ ദേവൻ കിഴക്കുവശത്ത് ശിവ എന്ന പേരിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; ദക്ഷിണത്തുവശത്ത് രാജസിക ഗുണമുള്ള സൃഷ്ടികർത്താവായ ഭവനെന്ന ബ്രഹ്മാവാണ്.

താമസഃ പശ്ചിമേ ചാഗ്നിഃ പൂജ്യസ്സംഹാരകോ ഹരഃ സാത്ത്വികസ്സുഖകൃത്സൌമ്യേ വിഷ്ണുര്വിശ്വപതിര്മൃഡഃ

പടിഞ്ഞാറുവശത്ത്, തമസിക ഗുണമുള്ള അഗ്നിയെ സംഹാരകനായ ഹരനായി ആരാധിക്കണം; സൗമ്യമായ വടക്കുവശത്ത്, സാത്വിക ഗുണമുള്ള വിശ്വപതിയായ മൃദനെന്ന വിഷ്ണുവിനെ സുഖം നൽകുന്നവനായി ആരാധിക്കണം.

ഏവം പശ്ചിമദിഗ്ഭാഗേ ശമ്ഭോഃ ഷഡ്വിംശകം ശിവമ് സമഭ്യര്ച്യോത്തരേ പാര്ശ്വേ തതോ വൈകുംഠമര്ചയേത്

ഇങ്ങനെ, പടിഞ്ഞാറുവശത്ത് ശിവന്റെ ഇരുപത്താറ് രൂപങ്ങൾ ആരാധിച്ചശേഷം, വടക്കുവശത്ത് വൈകുണ്ഠനെയും ആരാധിക്കണം.

വാസുദേവം പുരസ്കൃത്വാ പ്രഥമാവരണേ യജേത് അനിരുദ്ധം ദക്ഷിണതഃ പ്രദ്യുമ്നം പശ്ചിമേ തതഃ

വാസുദേവനെ മുന്നിൽ വെച്ച് ആദ്യ വലയത്തിൽ ആരാധിക്കണം; ദക്ഷിണത്തുവശത്ത് അനിരുദ്ധനെയും, പിന്നെ പടിഞ്ഞാറുവശത്ത് പ്രദ്യുമ്നനെയും.

സൌമ്യേ സംകര്ഷണം പശ്ചാദ്വ്യത്യസ്തൌ വാ യജേദിമൌ പ്രഥമാവരണം പ്രോക്തം ദ്വിതീയാവരണം ശുഭമ്

വടക്കുവശത്ത് സൗമ്യഭാഗത്ത് സംകർഷണനെയും പിന്നെ ആരാധിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ഇവരിൽ രണ്ടുപേരെയും മാറ്റി ആരാധിക്കാം. ഇതാണ് ആദ്യ വലയം; രണ്ടാം വലയം ശുഭകരമാണ്.

മത്സ്യഃ കൂര്മോ വരാഹശ്ച നരസിംഹോഥ വാമനഃ രാമശ്ചാന്യതമഃ കൃഷ്ണോ ഭവാനശ്വമുഖോപി ച

മത്സ്യൻ, കൂര്മൻ, വരാഹൻ, നരസിംഹൻ, വാമനൻ, രാമൻ, മറ്റാരെങ്കിലും, കൃഷ്ണൻ, ഭവൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നിവരും.

തൃതീയാവരണേ ചക്രുഃ പൂര്വഭാഗേ സമര്ചയേത് നാരായണാഖ്യാം യാമ്യേസ്ത്രം ക്വചിദവ്യാഹതം യജേത്

മൂന്നാമത്തെ വലയത്തിൽ, കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് നാരായണസ്വരൂപത്തെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം; തെക്കേ ദിക്കിൽ യമന്റെ ആയുധത്തെയും, തടസ്സമില്ലാത്തിടത്ത് യജ്ഞം നടത്തണം.

പശ്ചിമേ പാംചജന്യം ച ശാര്ങ്ഗംധനുരഥോത്തരേ ഏവം ത്ര്യാവരണൈഃ സാക്ഷാദ്വിശ്വാഖ്യാം പരമം ഹരിമ്

പടിഞ്ഞാറ് പാഞ്ചജന്യശംഖത്തെയും, വടക്കേ ദിക്കിൽ ശാർംഗം എന്ന വില്ലിനെയും ആരാധിക്കണം; ഇങ്ങനെ മൂന്നു വലയങ്ങളിലൂടെയും വിശ്വസ്വരൂപനായ പരമഹരിയെ നേരിട്ട് ആരാധിക്കണം.

മഹാവിഷ്ണും സദാവിഷ്ണും മൂര്തീകൃത്യ സമര്ചയേത് ഇത്ഥം വിഷ്ണോശ്ചതുര്വ്യൂഹക്രമാന്മൂര്തിചതുഷ്ടയമ് പൂജയിത്വാ ച തച്ഛക്തീശ്ചതസ്രഃ പുജയേത്ക്രമാത്

മഹാവിഷ്ണുവിനെ, എന്നെന്നേക്കുമായി നിലനിൽക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെ, രൂപം പ്രതിഷ്ഠിച്ച് സദാ ആരാധിക്കണം; ഇങ്ങനെ വിഷ്ണുവിന്റെ നാലു വ്യൂഹക്രമത്തിൽ നാലു രൂപങ്ങൾ ആരാധിച്ചശേഷം, അവയുടെ നാലു ശക്തികളെയും അനുക്രമമായി ആരാധിക്കണം.

പ്രഭാമാഗ്നേയദിഗ്ഭാഗേ നൈരൃതേ തു സരസ്വതീമ് ഗണാംബികാ ച വായവ്യേ ലക്ഷ്മീം രൌദ്രേ സമര്ചയേത്

കിഴക്കേ ദിക്കിൽ പ്രഭയെ, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് സരസ്വതിയെ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഗണാംബികയെ, വടക്കേ ദിക്കിൽ ലക്ഷ്മിയെ, പടിഞ്ഞാറ് രൗദ്രിയെ ആരാധിക്കണം.

ഏവം ഭാന്വാദിമൂര്തീനാം തച്ഛക്തീനാമനംതരമ് പൂജാം വിധായ ലോകേശാംസ്തത്രൈവാവരണേ യജേത്

ഇങ്ങനെ ഭാനു മുതലായ രൂപങ്ങളെയും അവയുടെ ശക്തികളെയും തുടർച്ചയില്ലാതെ ആരാധിച്ചശേഷം, അതേ വലയത്തിനുള്ളിൽ ലോകനാഥന്മാരെയും ആരാധിക്കണം.

ഇന്ദ്രമഗ്നിം യമം ചൈവ നിരൃതിം വരുണം തഥാ വായും സോമം കുബേരം ച പശ്ചാദീശാനമര്ചയേത്

ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, യമൻ, നിരൃതി, വരുണൻ, വായു, സോമൻ, കുബേരൻ, പിന്നെ ഈശാനൻ എന്നിവരെ അനുക്രമമായി ആരാധിക്കണം.