ശിവപുരാണമ്

ചതുര്ണാമപി ദേവാനാം പൃഥഗാവരണാന്യഥ തസ്യാംഗാനി ഷഡേവാദൌ ദീപ്താദ്യാഭിശ്ച ശക്തിഭിഃ

ഈ നാലു ദേവന്മാർക്കുമെല്ലാം വേറേ വേറേ വലയങ്ങൾ ഉണ്ട്; ആദ്യം അവരുടേതായ ആറു അവയവങ്ങൾ അതത് പ്രകാശമുള്ള ശക്തികളാൽ പൂജിക്കണം.

ദീപ്താ സൂക്ഷ്മാ ജയാ ഭദ്രാ വിഭൂതിര്വിമലാ ക്രമാത് അമോഘാ വിദ്യുതാ ചൈവ പൂര്വാദി പരിതഃ സ്ഥിതാഃ

ദീപ്ത, സൂക്ഷ്മ, ജയ, ഭദ്ര, വിഭൂതി, വിമല — ഇവ ക്രമത്തിൽ, അമോഘയും, വിദ്യുതും കിഴക്കുമുതൽ ചുറ്റും നിലകൊള്ളുന്നു.

ദ്വിതീയാവരണേ പൂജ്യാശ്ചതസ്രോ മൂര്തയഃ ക്രമാത് പൂര്വാദ്യുത്തരപര്യംതാഃ ശക്തയശ്ച തതഃ പരമ്

രണ്ടാം വലയത്തിൽ കിഴക്കുമുതൽ വടക്ക് വരെ നാലു രൂപങ്ങളെ ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം, പിന്നെ അവരോടൊപ്പം വരുന്ന ശക്തികളെയും.

ആദിത്യോ ഭാസ്കരോ ഭാനൂ രവിശ്ചേത്യനുപൂര്വശഃ അര്കോ ബ്രഹ്മാ തഥാ രുദ്രോ വിഷ്ണുശ്ചൈതേ വിവസ്വതഃ

ആദിത്യൻ, ഭാസ്കരൻ, ഭാനു, രവി — ഇവ ക്രമത്തിൽ; അർക, ബ്രഹ്മാ, രുദ്രൻ, വിഷ്ണു — ഇവ സൂര്യന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.

വിസ്താരാ പൂര്വദിഗ്ഭാഗേ സുതരാം ദക്ഷിണേ സ്ഥിതാഃ ബോധനീ പശ്ചിമേ ഭാഗേ ആപ്യായിന്യുത്തരേ പുനഃ

വിസ്താര എന്നത് കിഴക്കൻ ദിശയിൽ, സുതര തെക്കിൽ, ബോധിനി പടിഞ്ഞാറ്, ആപ്യായിനി വീണ്ടും വടക്കിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ഉഷാം പ്രഭാം തഥാ പ്രാജ്ഞാം സന്ധ്യാമപി തതഃ പരമ് ഐശാനാദിഷു വിന്യസ്യ ദ്വിതീയാവരണേ യജേത്

ഉഷ, പ്രഭ, പ്രാജ്ഞ, പിന്നെ സന്ധ്യ — ഇവയെ ഐശാനാദി ദിശകളിൽ ഇരുത്തി, രണ്ടാം വലയത്തിൽ പൂജിക്കണം.

സോമമംഗാരകം ചൈവ ബുധം ബുദ്ധിമതാം വരമ് ബൃഹസ്പതിം ബൃഹദ്ബുദ്ധിം ഭാര്ഗവം തേജസാം നിധിമ്

ചന്ദ്രൻ, മംഗളൻ, ബുധൻ — ബുദ്ധിശാലികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ — ബൃഹസ്പതി, വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ, ഭാർഗവൻ, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവൻ,

ശനൈശ്ചരം തഥാ രാഹും കേതും ധൂമ്രം ഭയംകരമ് സമംതതോ യജേദേതാംസ്തൃതീയാവരണേ ക്രമാത്

ശനിദേവനും, രാഹുവും, കേതുവും, പുകപോലും ഭയങ്കരവുമായവനും — ഇവരെ മൂന്നാം വലയത്തിൽ ചുറ്റും ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം.

അഥവാ ദ്വാദശാദിത്യാ ദ്വിതീയാവരണേ യജേത് തൃതീയാവരണേ ചൈവ രാശീന്ദ്വാദശ പൂജയേത്

അല്ലെങ്കിൽ, പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാരെ രണ്ടാം വലയത്തിൽ പൂജിക്കണം; മൂന്നാം വലയത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് രാശികളെ ആദരിക്കണം.

സപ്തസപ്ത ഗണാംശ്ചൈവ ബഹിസ്തസ്യ സമംതതഃ ഋഷീന്ദേവാംശ്ച ഗംധര്വാന്പന്നഗാനപ്സരോഗണാന്

ഏഴെഴു കൂട്ടങ്ങൾ, പുറത്തു ചുറ്റും — ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, പാമ്പുകൾ, അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ — ഇവരെ പൂജിക്കണം.

ഗ്രാമണ്യശ്ച തഥാ യക്ഷാന്യാതുധാനാംസ്തഥാ ഹയാന് സപ്തച്ഛംദോമയാംശ്ചൈവ വാലഖില്യാംശ്ച പൂജയേത്

ഗ്രാമണിമാരെയും, യക്ഷന്മാരെയും, ഭൂതഗണങ്ങളെയും, കുതിരകളെയും, ഏഴു ഛന്ദസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള കൂട്ടങ്ങളെയും, വാലഖില്യന്മാരെയും കൂടി പൂജിക്കണം.

ഏവം തൃതീയാവരണേ സമഭ്യര്ച്യ ദിവാകരമ് ബ്രഹ്മാണമര്ചയേത്പശ്ചാത്ത്രിഭിരാവരണൈഃ സഹഃ

ഇങ്ങനെ മൂന്നാം വലയത്തിൽ സൂര്യനെ പൂജിച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ, മൂന്നു വലയങ്ങളോടുകൂടി ബ്രഹ്മാവിനെ പിന്നീട് പൂജിക്കണം.

ഹിരണ്യഗര്ഭം പൂര്വസ്യാം വിരാജം ദക്ഷിണേ തതഃ കാലം പശ്ചിമദിഗ്ഭാഗേ പുരുഷം ചോത്തരേ യജേത്

ഹിരണ്യഗർഭനെ കിഴക്കിൽ, വിരാജിനെ തെക്കിൽ, കാലനെ പടിഞ്ഞാറ്, പുരുഷനെ വടക്കിൽ പൂജിക്കണം.

ഹിരണ്യഗര്ഭഃ പ്രഥമോ ബ്രഹ്മാ കമലസന്നിഭഃ കാലോ ജാത്യംജനപ്രഖ്യഃ പുരുഷഃ സ്ഫടികോപമഃ

ഹിരണ്യഗർഭൻ ആദ്യം, ബ്രഹ്മാവ് താമരപൂവ് പോലെയുള്ളവൻ; കാലൻ കറുത്ത കാജലിനേക്കാൾ ഇരുണ്ടവൻ; പുരുഷൻ സ്ഫടികം പോലെയുള്ളവൻ.

ത്രിഗുണോ രാജസശ്ചൈവ താമസഃ സാത്ത്വികസ്തഥാ ചത്വാര ഏതേ ക്രമശഃ പ്രഥമാവരണേ സ്ഥിതാഃ

മൂന്ന് ഗുണങ്ങളോടുകൂടി — രാജസ, തമസ, സാത്വികം — ഇവ നാലുപേരും ക്രമത്തിൽ ഒന്നാം വലയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ദ്വിതീയാവരണേ പൂജ്യാഃ പൂര്വാദിപരിതഃ ക്രമാത് സനത്കുമാരഃ സനകഃ സനംദശ്ച സനാതനഃ

രണ്ടാമത്തെ വലയത്തിൽ, കിഴക്കുനിന്ന് ആരംഭിച്ച് ചുറ്റും ക്രമമായി, സനത്കുമാരൻ, സനകൻ, സനന്ദൻ, സനാതനൻ എന്നിവരെ ആരാധിക്കണം.

തൃതീയാവരണേ പശ്ചാദര്ചയേച്ച പ്രജാപതീന് അഷ്ടൌ പൂര്വാംശ്ച പൂര്വാദൌ ത്രീന്പ്രാക്പശ്ചാദനുക്രമാത്

മൂന്നാമത്തെ വലയത്തിൽ, പിന്നെ, എട്ടു പ്രജാപതിമാരെയും, അവര്ക്ക് മുമ്പായി കിഴക്കുവശത്ത് മൂന്ന് പേരെയും കിഴക്കുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ക്രമത്തിൽ ആരാധിക്കണം.

ദക്ഷോ രുചിര്ഭൃഗുശ്ചൈവ മരീചിശ്ച തഥാംഗിരാഃ പുലസ്ത്യഃ പുലഹശ്ചൈവ ക്രതുരത്രിശ്ച കശ്യപഃ

ദക്ഷൻ, രുചി, ഭൃഗു, മരീചി, അങ്കിരാസ്, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, അത്രി, കശ്യപൻ—

വസിഷ്ഠശ്ചേതി വിഖ്യാതാഃ പ്രജാനാം പതയസ്ത്വിമേ തേഷാം ഭാര്യാശ്ച തൈസ്സാര്ധം പൂജനീയാ യഥാക്രമമ്

വസിഷ്ഠൻ ഇവർ എല്ലാവരും പ്രശസ്തരായ പ്രജാപതിമാരാണ്; ഇവരോടൊപ്പം അവരുടെ ഭാര്യമാരെയും യഥാക്രമം ആരാധിക്കണം.

പ്രസൂതിശ്ച തഥാ ഽ ഽകൂതിഃ ഖ്യാതിഃ സമ്ഭൂതിരേവ ച ധൃതിഃ സ്മൃതിഃ ക്ഷമാ ചൈവ സന്നതിശ്ചാനസൂയകാ

പ്രസൂതി, ആകൂതി, ഖ്യാതി, സമ്ഭൂതി, ധൃതി, സ്മൃതി, ക്ഷമ, സന്നതി, അനസൂയ—

ദേവമാതാരുന്ധതീ ച സര്വാഃ ഖലു പതിവ്രതാഃ ശിവാര്ചനരതോ നിത്യം ശ്രീമത്യഃ പ്രിയദര്ശനാഃ

ദേവമാതാവ്, അരുന്ധതി, ഇവർ എല്ലാവരും ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധമായ ഭക്തിയുള്ളവർ, എല്ലായ്പ്പോഴും ശിവാരാധനയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ, മഹത്വമുള്ളവരും മനോഹരരൂപവതികളുമാണ്.

പ്രഥമാവരണേ വേദാംശ്ചതുരോ വാ പ്രപൂജയേത് ഇതിഹാസപുരാണാനി ദ്വിതീയാവരണേ പുനഃ

ആദ്യ വലയത്തിൽ നാലു വേദങ്ങളെയും ആരാധിക്കണം; രണ്ടാം വലയത്തിൽ ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും ആരാധിക്കണം.

തൃതീയാവരണേ പശ്ചാദ്ധര്മശാസ്ത്രപുരസ്സരാഃ വൈദിക്യോ നിഖിലാ വിദ്യാഃ പൂജ്യാ ഏവ സമംതതഃ

മൂന്നാം വലയത്തിൽ, പിന്നെ, വേദശാസ്ത്രങ്ങൾക്കു മുൻപിൽ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ വിദ്യകളും എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കണം.

പൂര്വാദിപുരതോ വേദാസ്തദന്യേ തു യഥാരുചി അഷ്ടധാ വാ ചതുര്ധാ വാ കൃത്വാ പൂജാം സമംതതഃ

കിഴക്കുവശത്ത് വേദങ്ങൾക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും, ആർക്കിഷ്ടം പോലെ, എട്ട് വിഭാഗങ്ങളായോ നാലായി വിഭജിച്ചോ, എല്ലായിടത്തും ആരാധന നടത്തണം.

ഏവം ബ്രഹ്മാണമഭ്യര്ച്യ ത്രിഭിരാവരണൈര്യുതമ് ദക്ഷിണേ പശ്ചിമേ പശ്ചാദ്രുദ്രം സാവരണം യജേത്

ഇങ്ങനെ, മൂന്നു വലയങ്ങളോടുകൂടി ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിച്ചശേഷം, ദക്ഷിണത്തും പിന്നെ പടിഞ്ഞാറും വലയത്തോടുകൂടി രുദ്രനെ ആരാധിക്കണം.

തസ്യ ബ്രഹ്മഷഡംഗാനി പ്രഥമാവരണം സ്മൃതമ് ദ്വിതീയാവരണേ ചൈവ വിദ്യേശ്വരമയം തഥാ

ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആറു മുഖങ്ങൾ ആദ്യ വലയമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; രണ്ടാം വലയത്തിൽ വിദ്യകളുടെ അധിപന്മാരാണ്.

തൃതീയാവരണേ ഭേദോ വിദ്യതേ സ തു കഥ്യതേ ചതസ്രോ മൂര്തയസ്തസ്യ പൂജ്യാഃ പൂര്വാദിതഃ ക്രമാത്

മൂന്നാം വലയത്തിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്, അത് ഇപ്പോൾ പറയാം: അവന്റെ നാല് രൂപങ്ങൾ കിഴക്കുനിന്ന് ആരംഭിച്ച് ക്രമത്തിൽ ആരാധിക്കണം.

ത്രിഗുണാസ്സകലോ ദേവഃ പുരസ്താച്ഛിവസംജ്ഞകഃ രാജസോ ദക്ഷിണേ ബ്രഹ്മാ സൃഷ്ടികൃത്പൂജ്യതേ ഭവഃ

മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ ദേവൻ കിഴക്കുവശത്ത് ശിവ എന്ന പേരിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; ദക്ഷിണത്തുവശത്ത് രാജസിക ഗുണമുള്ള സൃഷ്ടികർത്താവായ ഭവനെന്ന ബ്രഹ്മാവാണ്.

താമസഃ പശ്ചിമേ ചാഗ്നിഃ പൂജ്യസ്സംഹാരകോ ഹരഃ സാത്ത്വികസ്സുഖകൃത്സൌമ്യേ വിഷ്ണുര്വിശ്വപതിര്മൃഡഃ

പടിഞ്ഞാറുവശത്ത്, തമസിക ഗുണമുള്ള അഗ്നിയെ സംഹാരകനായ ഹരനായി ആരാധിക്കണം; സൗമ്യമായ വടക്കുവശത്ത്, സാത്വിക ഗുണമുള്ള വിശ്വപതിയായ മൃദനെന്ന വിഷ്ണുവിനെ സുഖം നൽകുന്നവനായി ആരാധിക്കണം.