ശിവപുരാണമ്

തസ്മിന്നാവരണേ ഭൂയോ വൃഷേന്ദ്രം പുരതോ യജേത് നംദിനം ദക്ഷിണേ തസ്യ മഹാകാലം തഥോത്തരേ

ആ വേലിയിൽ വീണ്ടും വൃഷേന്ദ്രനെ മുന്നിൽ, നന്ദിയെ അവന്റെ തെക്കുവശത്ത്, മഹാകാലനെ വടക്കുവശത്ത് ആരാധിക്കണം.

ശാസ്താരം വഹ്നിദിക്പത്രേ മാത്ഃര്ദക്ഷിണദിഗ്ദലേ ഗജാസ്യം നൈരൃതേ പത്രേ ഷണ്മുഖം വാരുണേ പുനഃ

വഹ്നിദിശയിലെ ദളത്തിൽ ശാസ്താവിനെ, ദക്ഷിണ ദളത്തിൽ മാതാവിനെ, നൈരൃത്യ ദളത്തിൽ ഗജാസ്യനെയും, പാശ്ചാത്യ ദളത്തിൽ വീണ്ടും ഷൺമുഖനെയും ആരാധിക്കണം.

ജ്യേഷ്ഠാം വായുദലേ ഗൌരീമുത്തരേ ചംഡമൈശ്വരേ ശാസ്തൃനന്ദീശയോര്മധ്യേ മുനീന്ദ്രം വൃഷഭം യജേത്

വായു ദളത്തിൽ ജ്യേഷ്ഠയെ, വടക്കേ ദളത്തിൽ ഗൗരിയെ, ചണ്ഡമൈശ്വര ദിശയിൽ ശാസ്താവിനും നന്ദീശനും ഇടയിൽ മഹാമുനിയായ വൃഷഭനെയും ആരാധിക്കണം.

മഹാകാലസ്യോത്തരതഃ പിംഗലം തു സമര്ചയേത് ശാസ്തൃമാതൃസമൂഹസ്യ മധ്യേ ഭൃംഗീശ്വരം തതഃ

മഹാകാലന്റെ വടക്കുവശത്ത് പിംഗളനെയും ആരാധിക്കണം. ശാസ്താവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും കൂട്ടത്തിനിടയിൽ ഭൃംഗീശ്വരനെയും ആരാധിക്കണം.

മാതൃവിഘ്നേശമധ്യേ തു വീരഭദ്രം സമര്ചയേത് സ്കന്ദവിഘ്നേശയോര്മധ്യേ യജേദ്ദേവീം സരസ്വതീമ്

മാതാവിനും വിഘ്നേശനും ഇടയിൽ വീരഭദ്രനെയും, സ്കന്ദനും വിഘ്നേശനും ഇടയിൽ ദേവിയായ സരസ്വതിയെയും ആരാധിക്കണം.

ജ്യേഷ്ഠാകുമാരയോര്മധ്യേ ശ്രിയം ശിവപദാര്ചിതാമ് ജ്യേഷ്ഠാഗണാമ്ബയോര്മധ്യേ മഹാമോടീം സമര്ചയേത്

ജ്യേഷ്ഠയും കുമാരനും ഇടയിൽ ശിവപാദത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന ശ്രീയെ, ജ്യേഷ്ഠയും ഗണാംബയും ഇടയിൽ മഹാമോട്ടിയെ ആരാധിക്കണം.

ഗണാമ്ബാചണ്ഡയോര്മധ്യേ ദേവീം ദുര്ഗാം പ്രപൂജയേത് അത്രൈവാവരണേ ഭൂയഃ ശിവാനുചരസംഹതിമ്

ഗണാംബയും ചണ്ഡയും ഇടയിൽ ദുർഗാദേവിയെ ആരാധിക്കണം. ഈ വേലിയിൽ വീണ്ടും ശിവന്റെ അനുചരരുടെ കൂട്ടത്തെയും ആരാധിക്കണം.

രുദ്രപ്രഥമഭൂതാഖ്യാം വിവിധാം ച സശക്തികാമ് ശിവായാശ്ച സഖീവര്ഗം ജപേദ്ധ്യാത്വാ സമാഹിതഃ

ഏകാഗ്രമായ മനസ്സോടെ ആദ്യനായ രുദ്രനെയും, അവന്റെ വിവിധ ശക്തികളെയും, ശിവയുടെ സഖിമാരെയും ധ്യാനിച്ച് ജപിക്കണം.

ഏവം തൃതീയാവരണേ വിതതേ പൂജിതേ സതി ചതുര്ഥാവരണം ധ്യാത്വാ ബഹിസ്തസ്യ സമര്ചയേത്

ഇങ്ങനെ മൂന്നാം വലയത്തിൽ പൂജ നടത്തി കഴിഞ്ഞാൽ, അതിന് പുറത്തുള്ള നാലാം വലയം ധ്യാനിച്ച് അതിലും പൂജ നടത്തണം.

ഭാനുഃ പൂര്വദലേ പൂജ്യോ ദക്ഷിണേ ചതുരാനനഃ രുദ്രോ വരുണദിക്പത്രേ വിഷ്ണുരുത്തരദിഗ്ദലേ

കിഴക്കേ ദളത്തിൽ സൂര്യനെയും, തെക്കേ ദളത്തിൽ നാല് മുഖമുള്ളവനെയും, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ രുദ്രനെയും, വടക്കേ ദളത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെയും പൂജിക്കണം.

ചതുര്ണാമപി ദേവാനാം പൃഥഗാവരണാന്യഥ തസ്യാംഗാനി ഷഡേവാദൌ ദീപ്താദ്യാഭിശ്ച ശക്തിഭിഃ

ഈ നാലു ദേവന്മാർക്കുമെല്ലാം വേറേ വേറേ വലയങ്ങൾ ഉണ്ട്; ആദ്യം അവരുടേതായ ആറു അവയവങ്ങൾ അതത് പ്രകാശമുള്ള ശക്തികളാൽ പൂജിക്കണം.

ദീപ്താ സൂക്ഷ്മാ ജയാ ഭദ്രാ വിഭൂതിര്വിമലാ ക്രമാത് അമോഘാ വിദ്യുതാ ചൈവ പൂര്വാദി പരിതഃ സ്ഥിതാഃ

ദീപ്ത, സൂക്ഷ്മ, ജയ, ഭദ്ര, വിഭൂതി, വിമല — ഇവ ക്രമത്തിൽ, അമോഘയും, വിദ്യുതും കിഴക്കുമുതൽ ചുറ്റും നിലകൊള്ളുന്നു.

ദ്വിതീയാവരണേ പൂജ്യാശ്ചതസ്രോ മൂര്തയഃ ക്രമാത് പൂര്വാദ്യുത്തരപര്യംതാഃ ശക്തയശ്ച തതഃ പരമ്

രണ്ടാം വലയത്തിൽ കിഴക്കുമുതൽ വടക്ക് വരെ നാലു രൂപങ്ങളെ ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം, പിന്നെ അവരോടൊപ്പം വരുന്ന ശക്തികളെയും.

ആദിത്യോ ഭാസ്കരോ ഭാനൂ രവിശ്ചേത്യനുപൂര്വശഃ അര്കോ ബ്രഹ്മാ തഥാ രുദ്രോ വിഷ്ണുശ്ചൈതേ വിവസ്വതഃ

ആദിത്യൻ, ഭാസ്കരൻ, ഭാനു, രവി — ഇവ ക്രമത്തിൽ; അർക, ബ്രഹ്മാ, രുദ്രൻ, വിഷ്ണു — ഇവ സൂര്യന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.

വിസ്താരാ പൂര്വദിഗ്ഭാഗേ സുതരാം ദക്ഷിണേ സ്ഥിതാഃ ബോധനീ പശ്ചിമേ ഭാഗേ ആപ്യായിന്യുത്തരേ പുനഃ

വിസ്താര എന്നത് കിഴക്കൻ ദിശയിൽ, സുതര തെക്കിൽ, ബോധിനി പടിഞ്ഞാറ്, ആപ്യായിനി വീണ്ടും വടക്കിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ഉഷാം പ്രഭാം തഥാ പ്രാജ്ഞാം സന്ധ്യാമപി തതഃ പരമ് ഐശാനാദിഷു വിന്യസ്യ ദ്വിതീയാവരണേ യജേത്

ഉഷ, പ്രഭ, പ്രാജ്ഞ, പിന്നെ സന്ധ്യ — ഇവയെ ഐശാനാദി ദിശകളിൽ ഇരുത്തി, രണ്ടാം വലയത്തിൽ പൂജിക്കണം.

സോമമംഗാരകം ചൈവ ബുധം ബുദ്ധിമതാം വരമ് ബൃഹസ്പതിം ബൃഹദ്ബുദ്ധിം ഭാര്ഗവം തേജസാം നിധിമ്

ചന്ദ്രൻ, മംഗളൻ, ബുധൻ — ബുദ്ധിശാലികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ — ബൃഹസ്പതി, വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ, ഭാർഗവൻ, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവൻ,

ശനൈശ്ചരം തഥാ രാഹും കേതും ധൂമ്രം ഭയംകരമ് സമംതതോ യജേദേതാംസ്തൃതീയാവരണേ ക്രമാത്

ശനിദേവനും, രാഹുവും, കേതുവും, പുകപോലും ഭയങ്കരവുമായവനും — ഇവരെ മൂന്നാം വലയത്തിൽ ചുറ്റും ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം.

അഥവാ ദ്വാദശാദിത്യാ ദ്വിതീയാവരണേ യജേത് തൃതീയാവരണേ ചൈവ രാശീന്ദ്വാദശ പൂജയേത്

അല്ലെങ്കിൽ, പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാരെ രണ്ടാം വലയത്തിൽ പൂജിക്കണം; മൂന്നാം വലയത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് രാശികളെ ആദരിക്കണം.

സപ്തസപ്ത ഗണാംശ്ചൈവ ബഹിസ്തസ്യ സമംതതഃ ഋഷീന്ദേവാംശ്ച ഗംധര്വാന്പന്നഗാനപ്സരോഗണാന്

ഏഴെഴു കൂട്ടങ്ങൾ, പുറത്തു ചുറ്റും — ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, പാമ്പുകൾ, അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ — ഇവരെ പൂജിക്കണം.

ഗ്രാമണ്യശ്ച തഥാ യക്ഷാന്യാതുധാനാംസ്തഥാ ഹയാന് സപ്തച്ഛംദോമയാംശ്ചൈവ വാലഖില്യാംശ്ച പൂജയേത്

ഗ്രാമണിമാരെയും, യക്ഷന്മാരെയും, ഭൂതഗണങ്ങളെയും, കുതിരകളെയും, ഏഴു ഛന്ദസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള കൂട്ടങ്ങളെയും, വാലഖില്യന്മാരെയും കൂടി പൂജിക്കണം.

ഏവം തൃതീയാവരണേ സമഭ്യര്ച്യ ദിവാകരമ് ബ്രഹ്മാണമര്ചയേത്പശ്ചാത്ത്രിഭിരാവരണൈഃ സഹഃ

ഇങ്ങനെ മൂന്നാം വലയത്തിൽ സൂര്യനെ പൂജിച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ, മൂന്നു വലയങ്ങളോടുകൂടി ബ്രഹ്മാവിനെ പിന്നീട് പൂജിക്കണം.

ഹിരണ്യഗര്ഭം പൂര്വസ്യാം വിരാജം ദക്ഷിണേ തതഃ കാലം പശ്ചിമദിഗ്ഭാഗേ പുരുഷം ചോത്തരേ യജേത്

ഹിരണ്യഗർഭനെ കിഴക്കിൽ, വിരാജിനെ തെക്കിൽ, കാലനെ പടിഞ്ഞാറ്, പുരുഷനെ വടക്കിൽ പൂജിക്കണം.

ഹിരണ്യഗര്ഭഃ പ്രഥമോ ബ്രഹ്മാ കമലസന്നിഭഃ കാലോ ജാത്യംജനപ്രഖ്യഃ പുരുഷഃ സ്ഫടികോപമഃ

ഹിരണ്യഗർഭൻ ആദ്യം, ബ്രഹ്മാവ് താമരപൂവ് പോലെയുള്ളവൻ; കാലൻ കറുത്ത കാജലിനേക്കാൾ ഇരുണ്ടവൻ; പുരുഷൻ സ്ഫടികം പോലെയുള്ളവൻ.

ത്രിഗുണോ രാജസശ്ചൈവ താമസഃ സാത്ത്വികസ്തഥാ ചത്വാര ഏതേ ക്രമശഃ പ്രഥമാവരണേ സ്ഥിതാഃ

മൂന്ന് ഗുണങ്ങളോടുകൂടി — രാജസ, തമസ, സാത്വികം — ഇവ നാലുപേരും ക്രമത്തിൽ ഒന്നാം വലയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ദ്വിതീയാവരണേ പൂജ്യാഃ പൂര്വാദിപരിതഃ ക്രമാത് സനത്കുമാരഃ സനകഃ സനംദശ്ച സനാതനഃ

രണ്ടാമത്തെ വലയത്തിൽ, കിഴക്കുനിന്ന് ആരംഭിച്ച് ചുറ്റും ക്രമമായി, സനത്കുമാരൻ, സനകൻ, സനന്ദൻ, സനാതനൻ എന്നിവരെ ആരാധിക്കണം.

തൃതീയാവരണേ പശ്ചാദര്ചയേച്ച പ്രജാപതീന് അഷ്ടൌ പൂര്വാംശ്ച പൂര്വാദൌ ത്രീന്പ്രാക്പശ്ചാദനുക്രമാത്

മൂന്നാമത്തെ വലയത്തിൽ, പിന്നെ, എട്ടു പ്രജാപതിമാരെയും, അവര്ക്ക് മുമ്പായി കിഴക്കുവശത്ത് മൂന്ന് പേരെയും കിഴക്കുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ക്രമത്തിൽ ആരാധിക്കണം.

ദക്ഷോ രുചിര്ഭൃഗുശ്ചൈവ മരീചിശ്ച തഥാംഗിരാഃ പുലസ്ത്യഃ പുലഹശ്ചൈവ ക്രതുരത്രിശ്ച കശ്യപഃ

ദക്ഷൻ, രുചി, ഭൃഗു, മരീചി, അങ്കിരാസ്, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, ക്രതു, അത്രി, കശ്യപൻ—

വസിഷ്ഠശ്ചേതി വിഖ്യാതാഃ പ്രജാനാം പതയസ്ത്വിമേ തേഷാം ഭാര്യാശ്ച തൈസ്സാര്ധം പൂജനീയാ യഥാക്രമമ്

വസിഷ്ഠൻ ഇവർ എല്ലാവരും പ്രശസ്തരായ പ്രജാപതിമാരാണ്; ഇവരോടൊപ്പം അവരുടെ ഭാര്യമാരെയും യഥാക്രമം ആരാധിക്കണം.