കുണ്ഡം വിസ്താരവന്നിമ്നം തന്മധ്യേ ഽഷ്ടദലാമ്ബുജമ് ചതുരംഗുലമുത്സേധം തസ്യ ദ്വ്യംഗുലമേവ വാ
കുണ്ട് വിശാലവും ആഴമുള്ളതും ആകണം; അതിന്റെ നടുവിൽ എട്ട് ദളമുള്ള താമര വരയ്ക്കണം, നാലു വിരൽ ഉയരമോ രണ്ടു വിരൽ ഉയരമോ ആകാം.
വിതസ്തിദ്വിഗുണോന്നത്യാ നാഭിമന്തഃ പ്രചക്ഷതേ മധ്യം ച മധ്യമാംഗുല്യാ മധ്യമോത്തമപര്വണോഃ
അതിന്റെ ഉയരം രണ്ട് വിറ്റസ്തി നീളമാകണം, നാഭിക്ക് മുകളിൽ പോകരുത്; നടുവിന്റെ അളവ് മധ്യവിരലിന്റെ മധ്യവും മുകളിൽവുമായ സംയുക്തത്തിൽ അളക്കണം.
അംഗുലൈഃ കഥ്യതേ സദ്ഭിശ്ചതുര്വിംശതിഭിഃ കരഃ മേഖലാനാം ത്രയം വാപി ദ്വയമേകമഥാപി വാ
പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നത് പോലെ, ഒരു കൈയിൽ ഇരുപത്തിനാലു വിരലുണ്ട്; കുണ്ടിനു മൂന്നു, രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു മേഖല ഉണ്ടാകാം.
യഥാശോഭം പ്രകുര്വീത ശ്ലക്ഷ്ണമിഷ്ടം മൃദാ സ്ഥിരമ് അശ്വത്ഥപത്രവദ്യോനിം ഗജാധാരവദേവ വാ
അത് മനോഹരവും മൃദുവും ദൃഢവുമാകണം; മണ്ണുപയോഗിച്ച്, അശ്വത്ഥപത്രം പോലോ, ആനയുടെ താങ്ങ് പോലോ രൂപം നൽകാം.
മേഖലാമധ്യതഃ കുര്യാത്പശ്ചിമേ ദക്ഷിണേ ഽപി വാ ശോഭനാമഗ്നിതഃ കിംചിന്നിമ്നാമുന്മീലികാം ശനൈഃ
മേഖല നടുവിൽ, പടിഞ്ഞാറോ തെക്കോ ഭാഗത്ത് ഉണ്ടാക്കണം; അഗ്നിക്കു കുറച്ച് താഴെ, മനോഹരമായും സാവധാനം തുറന്നതായും ആക്കണം.
അഗ്രേണ കുണ്ഡാഭിമുഖീം കിംചിദുത്സൃജ്യ മേഖലാമ് നോത്സേധനിയമോ വേദ്യാഃ സാ മാര്ദീ വാഥ സൈകതീ
കുണ്ടിന്റെ മുന്നിൽ മേഖല അല്പം തുറന്നതായിരിക്കണം; വേദിയുടെ ഉയരത്തിന് കർശനമായ നിയമമില്ല, മൃദുവോ മണല്പൊലോ ആകാം.
മംഡലം ഗോശകൃത്തോയൈര്മാനം പാത്രസ്യ നോദിതമ് കുണ്ഡം ച മൃന്മയം വേദിമാലിപേദ്ഗോമയാംബുനാ
ഗോമയവും വെള്ളവും ചേർത്ത് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പരിധി ഒരുക്കണം. പാത്രത്തിന്റെ അളവ് നിർദ്ദിഷ്ടമല്ല. ഹോമകുണ്ട് മണ്ണുകൊണ്ടായിരിക്കണം. വേദികയെ ഗോമയവും വെള്ളവും ചേർത്ത് നന്നായി പുരട്ടണം.
പ്രക്ഷാല്യ താപയേത്പാത്രം പ്രോക്ഷയേദന്യദംഭസാ സ്വസൂത്രോക്തപ്രകാരേണ കുണ്ഡാദൌ വില്ലിഖേത്തതഃ
പാത്രം കഴുകിയശേഷം അതിനെ ചൂടാക്കി, മറ്റൊരു വെള്ളം തളിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം. സ്വന്തം ആചാരപ്രകാരം കുണ്ടിലും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളിലും അടയാളങ്ങൾ വരയ്ക്കണം.
സംപ്രോക്ഷ്യ കല്പയേദ്ദര്ഭൈഃ പുഷ്പൈര്വാ വഹ്നിവിഷ്ടരമ് അര്ചനാര്ഥം ച ഹോമാര്ഥം സര്വദ്രവ്യാണി സാധയേത്
വെള്ളം തളിച്ച ശേഷം ദർഭയോ പൂക്കളോ ഉപയോഗിച്ച് അഗ്നിക്കായി ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കണം. ആരാധനക്കും ഹോമത്തിനും വേണ്ട എല്ലാ സാധനങ്ങളും തയ്യാറാക്കണം.
പ്രക്ഷാല്യക്ഷാലനീയാനി പ്രോക്ഷണ്യാ പ്രോക്ഷ്യ ശോധയേത് മണിജം കാഷ്ഠജം വാഥ ശ്രോത്രിയാഗാരസമ്ഭവമ്
കഴുകേണ്ടവ കഴുകി, വെള്ളം തളിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം. അതു രത്നം കൊണ്ടായാലും മരച്ചില്ലായാലും, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ നിന്നുള്ളതായാലും.
അന്യം വാഭ്യര്ഹിതം വഹ്നിം തതഃ സാധാരമാനയേത് ത്രിഃ പ്രദക്ഷിണമാവൃത്യ കുണ്ഡാദേരുപരി ക്രമാത്
മറ്റൊരു യോഗ്യമായ അഗ്നി കൊണ്ടുവന്നാൽ, അതിനെ യഥാക്രമം മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം നടത്തി, കുണ്ടിന്റെ മുകളിലൂടെ ആദരപൂർവ്വം കൊണ്ടുവരണം.
വഹ്നിബീജം സമുച്ചാര്യ ത്വാദധീതാഗ്നിമാസനേ യോനിമാര്ഗേണ വാ തദ്വദാത്മനഃ സംമുഖേന വാ
അഗ്നിയുടെ ബീജമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, അഗ്നിയെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. യോനി മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ആകാമെങ്കിലും, അല്ലെങ്കിൽ താനേ നേരെ നോക്കി ആകാമെങ്കിലും.
നിയോഗഃ പ്രദേശ സര്വം കുംഡം കുര്യാദ്വിചക്ഷണഃ സ്വനാഭ്യംതഃസ്ഥിതം വഹ്നിം തദ്രംധ്രാദ്വിസ്ഫുലിംഗവദ്
കുഞ്ഞാട expert ആയവൻ മുഴുവൻ കുണ്ടിന്റെ ക്രമീകരണവും നിർവ്വഹിക്കണം. അഗ്നിയെ സ്വന്തം നാഭിയിൽ നിന്ന്, ഒരു ചിന്തയിൽ നിന്നു പടർന്നു വരുന്ന ജ്വാലപോലെ സ്ഥാപിക്കണം.
നിര്ഗമ്യ പാവകേ ബഹ്യേ ലീനം ബിംബാകൃതി സ്മരേത് ആജ്യസംസ്കാരപര്യംതമന്വാധാനപുരസ്സരമ്
അഗ്നി പുറത്തേക്ക് വന്നശേഷം, അതിനെ ഒരു വൃത്താകൃതിയിലുള്ളതായും ലയിച്ചിരിക്കുന്നതായും ധ്യാനിക്കണം. ആജ്യശുദ്ധി പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ, മുൻകൂർ ക്രമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ചെയ്യണം.
സ്വസൂത്രോക്തക്രമാത്കുര്യാന്മൂലമന്ത്രേണ മന്ത്രവിത് ശിവമൂര്തിം സമഭ്യര്ച്യ തതോ ദക്ഷിണപാര്ശ്വതഃ
സ്വന്തം ആചാരത്തിൽ പറയുന്ന ക്രമത്തിൽ, മന്ത്രജ്ഞൻ മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ശിവമൂർത്തിയെ ആരാധിച്ച്, പിന്നെ ദക്ഷിണഭാഗം മുതൽ തുടരണം.
ന്യസ്യ മന്ത്രം ഘൃതേ മുദ്രാം ദര്ശയേദ്ധേനുസംജ്ഞിതാമ് സ്രുക്സ്രുവൌ തൈജസൌ ഗ്രാഹ്യൌ ന കാംസ്യായസസൈസകൌ
മന്ത്രം നെയ്യിൽ സ്ഥാപിച്ച്, 'പശു' എന്ന മുദ്ര കാണിക്കണം. സ്വർണ്ണത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്രുക്, സ്രുവു എന്നിവ എടുക്കണം. കഞ്ചം, ഇരുമ്പ്, കല്ല് എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ളവ ഉപയോഗിക്കരുത്.
യജ്ഞദാരുമയൌ വാപി സ്മാര്തൌ വാ ശില്പസമ്മതൌ പര്ണേ വാ ബ്രഹ്മവൃക്ഷാദേരച്ഛിദ്രേ മധ്യ ഉത്ഥിതേ
യജ്ഞവൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ളവയായാലും, ആചാരാനുസൃതമായ ശിൽപപ്രകാരമായാലും, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മവൃക്ഷം പോലുള്ള വിശുദ്ധവൃക്ഷത്തിന്റെ അക്ഷതമായ ഇലയിൽ നിന്നുള്ളതായാലും, മധ്യത്തിൽ നിന്ന് വളർന്നതായിരിക്കണം.
സംസൃജ്യ ദര്ഭൈസ്തൌ വഹ്നൌ സംതാപ്യ പ്രോക്ഷയേത്പുനഃ പാരാര്ഷര്ച്യസ്വസൂത്രോക്തക്രമേണ ശിവപൂര്വകൈഃ
അവയെ ദർഭയാൽ ചേർത്ത് അഗ്നിയിൽ ചൂടാക്കി, വീണ്ടും വെള്ളം തളിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം. ശിവാരാധനയോടെ, സ്വന്തം ആചാരക്രമം അനുസരിച്ച് ചെയ്യണം.
ജുഹുയാദഷ്ടഭിര്ബീജൈരഗ്നിസംസ്കാരസിദ്ധയേ ഭ്രുംസ്തുംബ്രുശ്രും ക്രമേണൈവ പുംഡ്രംദ്രമിത്യതഃ പരമ്
അഗ്നിശുദ്ധിക്ക് വേണ്ടി എട്ട് ബീജമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം നടത്തണം. 'ഭ്രും', 'സ്തും', 'ബ്രുശ്രും', 'പുണ്ട്രം', 'ദ്രം' എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ അർപ്പണം ചെയ്യണം.
ബീജാനി സപ്ത സപ്താനാം ജിഹ്വാനാമനുപൂര്വശഃ ത്രിശിഖാ മധ്യമാ ജിഹ്വാ ബഹുരൂപസമാഹ്വയാ
ഏഴു അഗ്നിജിഹ്വകൾക്കായി ഏഴു ബീജമന്ത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്. മധ്യത്തിലെ ജിഹ്വയെ 'ത്രിശിഖാ' എന്നും, അതിന് അനേകം രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നും പറയുന്നു.
രക്താഗ്നേയീ നൈരൃതീ ച കൃഷ്ണാന്യാ സുപ്രഭാ മതാ അതിരിക്താ മരുജ്ജിഹ്വാ സ്വനാമാനുഗുണപ്രഭാ
ജിഹ്വകൾ ഇവയാണ്: ചുവപ്പ്, അഗ്നിസ്വഭാവമുള്ളത്, നൈരൃതിയുടെത്, കറുപ്പ്, 'സുപ്രഭ' എന്ന മറ്റൊന്ന്, അധികമായി 'മരുത്ജിഹ്വ' എന്നത് — ഓരോന്നും തങ്ങളുടെ പേരിനനുസരിച്ച് പ്രകാശിക്കുന്നു.
സ്വബിജാനന്തരം വാച്യാ സ്വാഹാംതഞ്ച യഥാക്രമമ് ജിഹ്വാമംത്രൈസ്തു തൈര്ഹുത്വാജ്യം ജിഹ്വാസ്ത്വേകൈകശ ക്രമാത്
ഓരോ ബീജമന്ത്രത്തിനും ശേഷം ക്രമത്തിൽ 'സ്വാഹാ' ഉച്ചരിക്കണം. ആ ജിഹ്വാമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നെയ്യർപ്പണം നടത്തി, ഓരോ ജിഹ്വയ്ക്കും ക്രമത്തിൽ അർപ്പണം ചെയ്യണം.
രം വഹ്നയേതി സ്വാഹേതി മധ്യേ ഹുത്വാഹുതിത്രയമ് സര്പിഷാ വാ സമിദ്ഭിര്വാ പരിഷേചനമാചരേത്
'രം', 'വഹ്നയേ', 'സ്വാഹാ' എന്നിങ്ങനെ മധ്യേ മൂന്നു ഹോമങ്ങൾ നടത്തി, നെയ്യോ സമിതിയോ ഉപയോഗിച്ച് പരിഷേകം നടത്തണം.
ഏവം കൃതേ ശിവാഗ്നിഃ സ്യാത്സ്മരേത്തത്ര ശിവാസനമ് തത്രാവാഹ്യ യജേദ്ദേവമര്ധനാരീശ്വരം ശിവമ് ദീപാന്തം പരിഷിച്യാഥ സമിദ്ധോമം സമാചരേത്
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ശിവാഗ്നി സ്ഥാപിതമാകും. അവിടെ ശിവാസനം ധ്യാനിക്കണം. അവിടെ ദേവനായ അർദ്ധനാരീശ്വരശിവനെ ആഹ്വാനിച്ച്, ദീപം വരെ പരിഷേകം നടത്തി, നല്ലതുപോലെ ഹോമം നടത്തണം.
താഃ പാലാശ്യഃ പരാ വാപി യാജ്ഞിയാ ദ്വാദശാംഗുലാഃ അവക്രാ ന സ്വയം ശുഷ്കാസ്സത്വചോ നിര്വ്രണാഃ സമാഃ
പാലാശം അല്ലെങ്കിൽ യാഗത്തിന് അനുയോജ്യമായ മറ്റേതെങ്കിലും മരത്തിന്റെ കഷ്ണങ്ങൾ, പന്ത്രണ്ട് വിരൽ നീളമുള്ളവയാകണം. അവ നേരായിരിക്കണം, സ്വാഭാവികമായി ഉണങ്ങിയതല്ല, തൊലി പൂർണ്ണമായും അകറ്റപ്പെടാതിരിക്കുക, മുറിവുകളോ കുഴപ്പങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, എല്ലാം ഒരേ വലുപ്പത്തിൽ ആയിരിക്കണം.
ദശാംഗുലാ വാ വിഹിതാഃ കനിഷ്ഠാംഗുലിസംമിതാഃ പ്രാദേശമാത്രാ വാലാഭേ ഹോതവ്യാഃ സകലാ അപി
അല്ലെങ്കിൽ, അവ പത്ത് വിരൽ നീളമുള്ളവയായിരിക്കാം, ചെറുവിരലിന്റെ അളവിൽ അളക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ കൈയടിയുടെ നീളത്തിൽ ആയിരിക്കാം. ഇവയെല്ലാം അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിക്കണം.
ദൂര്വാപത്രസമാകാരാം ചതുരംഗുലമായതാമ് ദദ്യാദാജ്യാഹുതിം പശ്ചാദന്നമക്ഷപ്രമാണതഃ
ശേഷം, ദർവാ പുല്ലിന്റെ ആകൃതിയിലും നാല് വിരൽ നീളത്തിലും ഉള്ള ഒരു നെയ്യ് അർപ്പണം ചെയ്യണം. അതിനുശേഷം, ഒരു അരിയുടെ അളവിൽ തുല്യമായ അന്നം സമർപ്പിക്കണം.
ലാജാംസ്തഥാ സര്ഷപാംശ്ച യവാംശ്ചൈവ തിലാംസ്തഥാ സര്പിഷാക്താനി ഭക്ഷ്യാണി ലേഹ്യചോഷ്യാണി സമ്ഭവേ
അത് പോലെ തന്നെ, പൊങ്കലരി, കടുക്, യവം, എള്ള് എന്നിവയും, കൂടാതെ നെയ്യിൽ കലർത്തിയ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, ലേഹ്യങ്ങൾ, ചോഷ്യങ്ങൾ എന്നിവയും ലഭ്യമായാൽ ഉപയോഗിക്കാം.
ദശൈവാഹുതയസ്തത്ര പഞ്ച വാ ത്രിതയം ച വാ ഹോതവ്യാഃ ശക്തിതോ ദദ്യാദേകമേവാഥ വാഹുതിമ്
അവിടെ, പത്ത് അർപ്പണങ്ങൾ ചെയ്യാം, അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച്, അല്ലെങ്കിൽ മൂന്ന്, തക്കശേഷിയനുസരിച്ച്. അതിനാൽ കഴിയുന്നെങ്കിൽ ഒറ്റ അർപ്പണം പോലും മതിയാകും.
ശ്രുവേണാജ്യം സമിത്യാദ്യാസ്രുചാശേഷാത്കരേണ വാ തത്ര ദിവ്യേന ഹോതവ്യം തീര്ഥേനാര്ഷേണ വാ തഥാ
നെയ്യ് അർപ്പണം ചെയ്യുന്നത് ശൃവ് ഉപയോഗിച്ചോ, അതില്ലെങ്കിൽ കൈകൊണ്ടോ, ദിവ്യമായോ നിർദ്ദേശിച്ച പാത്രത്തിലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഋഷിമാർ ശുദ്ധീകരിച്ച വെള്ളം ഉപയോഗിച്ചോ ചെയ്യാം.