ശിവപുരാണമ്

ശൌര്യം വൈ ജഗതി ഖ്യാതിശ്ശിവമര്ചയതോ ഭവേത് തസ്മാത്സര്വം പരിത്യജ്യ ശിവൈകാഹിതമാനസഃ

ശിവനെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു ലോകത്തിൽ വീരതയും പ്രശസ്തിയും ലഭിക്കും; അതിനാൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് ശിവനിൽ മാത്രം മനസ്സു നിർത്തണം.

ശിവപൂജാവിധിം കുര്യാദ്യദീച്ഛേച്ഛിവമാത്മനഃ ത്വരിതം ജീവിതം യാതി ത്വരിതം യാതി യൌവനമ്

ആത്മാവിനായി ശിവനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ശിവപൂജാവിധി നിർവഹിക്കണം; ജീവൻ വേഗത്തിൽ കടന്നു പോകുന്നു, യൗവനം വേഗത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു—

ത്വരിതം വ്യാധിരഭ്യേതി തസ്മാത്പൂജ്യഃ പിനാകധൃക് യാവന്നായാതി മരണം യാവന്നാക്രമതേ ജരാ

രോഗം വേഗത്തിൽ വരാം; അതിനാൽ മരണം വരുന്നതുവരെ, വൃദ്ധാവസ്ഥ കൈവരിക്കുന്നതുവരെ, പിനാകധാരിയെ ആരാധിക്കണം.

യാവന്നേന്ദ്രിയവൈകല്യം താവത്പൂജയ ശംകരമ് ന ശിവാര്ചനതുല്യോ ഽസ്തി ധര്മോ ഽന്യോ ഭുവനത്രയേ

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ദുർബലമാകുന്നതുവരെ ശംകരനെ ആരാധിക്കണം; ശിവാരാധനക്ക് തുല്യമായ മറ്റൊരു ധർമ്മം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇല്ല.

ഇതി വിജ്ഞായ യത്നേന പൂജനീയസ്സദാശിവഃ ദ്വാരയാഗം ജവനികാം പരിവാരബലിക്രിയാമ്

ഇത് മനസ്സിലാക്കി, സദാശിവനെ ഉത്സാഹത്തോടെ ആരാധിക്കണം; വാതിൽപൂജയും തിരശ്ശീലയും അനുചരന്മാർക്കുള്ള ബലിക്രമങ്ങളും നടത്തണം.

നിത്യോത്സവം ച കുര്വീത പ്രസാദേ യദി പൂജയേത് ഹവിര്നിവേദനാദൂര്ധ്വം സ്വയം ചാനുചരോ ഽപി വാ

എപ്പോഴും ഉത്സവം നടത്തണം; സാധ്യമായാൽ, ഹവിസ്സർപ്പണം കഴിഞ്ഞ്, സ്വയം അല്ലെങ്കിൽ അനുചരൻ വഴിയോ, കൃപാസമയത്ത് ആരാധിക്കണം.

പ്രസാദപരിവാരേഭ്യോ ബലിം ദദ്യാദ്യഥാക്രമമ് നിര്ഗമ്യ സഹ വാദിത്രൈസ്തദാശാഭിമുഖഃ സ്ഥിതഃ

കൃപാനുചരന്മാർക്ക് ക്രമമനുസരിച്ച് ബലി അർപ്പിക്കണം; തുടർന്ന് വാദ്യങ്ങളുമായി പുറത്ത് പോയി, ആ ദിശയെ നോക്കി നില്ക്കണം.

പുഷ്പം ധൂപം ച ദീപഞ്ച ദദ്യാദന്നം ജലൈഃ സഹ തതോ ദദ്യാന്മഹാപീഠേ തിഷ്ഠന്ബലിമുദങ്മുഖഃ

പൂവുകളും ധൂപവും വിളക്കും, അന്നവും വെള്ളവും ചേർത്ത് സമർപ്പിക്കണം. അതിനുശേഷം, മഹാപീഠത്തിൽ കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് നിൽക്കുമ്പോൾ, ബലിയും അർപ്പിക്കണം.

തതോ നിവേദിതം ദേവേ യത്തദന്നാദികം പുരാ തത്സര്വം സാവശേഷം വാ ചണ്ഡായ വിനിവേദയേത്

പിന്നീട്, ദേവതയ്ക്ക് മുമ്പ് സമർപ്പിച്ചിരുന്ന അന്നാദികളും അവശേഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതും, എല്ലാം ചേർത്ത് ചണ്ഡനു സമർപ്പിക്കണം.

ഹുത്വാ ച വിധിവത്പശ്ചാത്പൂജാശേഷം സമാപയേത് കൃത്വാ പ്രയോഗം വിധിവദ്യാവന്മന്ത്രം ജപം തതഃ

ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ഹോമം നടത്തി, ശേഷിച്ച പൂജയും പൂർത്തിയാക്കണം. അതിനുശേഷം, ക്രമമായി ചടങ്ങ് നിർവഹിച്ചു, നിർദ്ദേശിച്ച മന്ത്രം ജപിക്കണം.

നിത്യോത്സവം പ്രകുര്വീത യഥോക്തം ശിവശാസനേ വിപുലേ തൈജസേ പാത്രേ രക്തപദ്മോപശോഭിതേ

ശിവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, പ്രതിദിന ഉത്സവം വലിയ പ്രകാശമുള്ള പാത്രത്തിൽ ചുവപ്പു താമരകളാൽ അലങ്കരിച്ച് നടത്തണം.

അസ്ത്രം പാശുപതം ദിവ്യം തത്രാവാഹ്യ സമര്ചയേത് ശിവസ്യാരോപ്യഃ തത്പാത്രം ദ്വിജസ്യാലംകൃതസ്യ ച

അവിടെ ദിവ്യമായ പാശുപതാസ്ത്രം ആഹ്വാനിച്ച് ആരാധിക്കണം; ശിവന്റെ പാത്രം അലങ്കരിച്ച ബ്രാഹ്മണന്റെ മേൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ന്യസ്താസ്ത്രവപുഷാ തേന ദീപ്തയഷ്ടിധരസ്യ ച പ്രാസാദപരിവാരേഭ്യോ ബഹിര്മംഗലനിഃസ്വനൈഃ

ആയുധത്തിന്റെ രൂപം അവന്റെ മേൽ വെച്ച്, പ്രകാശമുള്ള ദണ്ഡം കൈവശം വച്ച്, ക്ഷേത്രപരിസരത്തിനു പുറത്തു, മംഗളധ്വനികളോടുകൂടി നിൽക്കണം.

നൃത്യഗേയാദിഭിശ്ചൈവ സഹ ദീപധ്വജാദിഭിഃ പ്രദക്ഷിണത്രയം കൃത്വാ ന ദ്രുതം ചാവിലമ്ബിതമ്

നൃത്തം, പാട്ട് തുടങ്ങിയ ഉത്സവങ്ങളോടും, വിളക്കുകളും പതാകകളും എന്നിവയോടും കൂടി, മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം നടത്തണം; അതിവേഗമോ അതിവിലംബമോ ആകരുത്.

മഹാപീഠം സമാവൃത്യ ത്രിഃപ്രദക്ഷിണയോഗതഃ പുനഃ പ്രവിഷ്ടോ ദ്വാരസ്ഥോ യജമാനഃ കൃതാഞ്ജലിഃ ആദായാഭ്യംതരം നീത്വാ ഹ്യസ്ത്രമുദ്വാസയേത് തതഃ

മഹാപീഠം മൂന്നു പ്രാവശ്യം ചുറ്റി, വാതിലിനു സമീപം കയ്യുകൂപ്പി നിൽക്കുമ്പോൾ, യജമാനൻ അകത്തു കയറി ആയുധം അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി പിന്നീട് ദൂരീകരിക്കണം.

പ്രദക്ഷിണാദികം കൃത്വാ യഥാപൂര്വോദിതം ക്രമാത് ആദായ ചാഷ്ടപുഷ്പാണി പൂജാമഥ സമാപയേത്

മുൻപറഞ്ഞതുപോലെ പ്രദക്ഷിണം തുടങ്ങിയ ക്രമങ്ങൾ പാലിച്ച്, എട്ടു പൂക്കൾ എടുത്ത് പൂജ പൂർത്തിയാക്കണം.

അഥാഗ്നികാര്യം വക്ഷ്യാമി കുണ്ഡേ വാ സ്ഥംഡിലേ ഽപി വാ വേദ്യാം വാ ഹ്യായസേ പാത്രേ മൃന്മയേ വാ നവേ ശുഭേ

ഇനി അഗ്നികാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നു: കിണറ്റിലോ നിലത്തോ, വേദിയിലോ, ഇരുമ്പ് പാത്രത്തിലോ പുതിയ ശുഭമായ മൺപാത്രത്തിലോ ചെയ്യാം.

ആധായാഗ്നിം വിധാനേന സംസ്കൃത്യ ച തതഃ പരമ് തത്രാരാധ്യ മഹാദേവം ഹോമകര്മ സമാചരേത്

ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച്, അതിനെ യഥാവിധി ഒരുക്കി, അവിടെ മഹാദേവനെ ആരാധിച്ച് ഹോമം നടത്തണം.

കുണ്ഡം ദ്വിഹസ്തമാനം വാ ഹസ്തമാത്രമഥാപി വാ വൃത്തം വാ ചതുരസ്രം വാ കുര്യാദ്വേദിം ച മണ്ഡലമ്

കുണ്ട് രണ്ട് കൈവിരൽ നീളമോ, ഒരു കൈവിരൽ നീളമോ, വൃത്തമായോ ചതുരമായോ ഉണ്ടാക്കാം; വേദിയും മണ്ഡലവും ഒരുക്കണം.

കുണ്ഡം വിസ്താരവന്നിമ്നം തന്മധ്യേ ഽഷ്ടദലാമ്ബുജമ് ചതുരംഗുലമുത്സേധം തസ്യ ദ്വ്യംഗുലമേവ വാ

കുണ്ട് വിശാലവും ആഴമുള്ളതും ആകണം; അതിന്റെ നടുവിൽ എട്ട് ദളമുള്ള താമര വരയ്ക്കണം, നാലു വിരൽ ഉയരമോ രണ്ടു വിരൽ ഉയരമോ ആകാം.

വിതസ്തിദ്വിഗുണോന്നത്യാ നാഭിമന്തഃ പ്രചക്ഷതേ മധ്യം ച മധ്യമാംഗുല്യാ മധ്യമോത്തമപര്വണോഃ

അതിന്റെ ഉയരം രണ്ട് വിറ്റസ്തി നീളമാകണം, നാഭിക്ക് മുകളിൽ പോകരുത്; നടുവിന്റെ അളവ് മധ്യവിരലിന്റെ മധ്യവും മുകളിൽവുമായ സംയുക്തത്തിൽ അളക്കണം.

അംഗുലൈഃ കഥ്യതേ സദ്ഭിശ്ചതുര്വിംശതിഭിഃ കരഃ മേഖലാനാം ത്രയം വാപി ദ്വയമേകമഥാപി വാ

പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നത് പോലെ, ഒരു കൈയിൽ ഇരുപത്തിനാലു വിരലുണ്ട്; കുണ്ടിനു മൂന്നു, രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു മേഖല ഉണ്ടാകാം.

യഥാശോഭം പ്രകുര്വീത ശ്ലക്ഷ്ണമിഷ്ടം മൃദാ സ്ഥിരമ് അശ്വത്ഥപത്രവദ്യോനിം ഗജാധാരവദേവ വാ

അത് മനോഹരവും മൃദുവും ദൃഢവുമാകണം; മണ്ണുപയോഗിച്ച്, അശ്വത്ഥപത്രം പോലോ, ആനയുടെ താങ്ങ് പോലോ രൂപം നൽകാം.

മേഖലാമധ്യതഃ കുര്യാത്പശ്ചിമേ ദക്ഷിണേ ഽപി വാ ശോഭനാമഗ്നിതഃ കിംചിന്നിമ്നാമുന്മീലികാം ശനൈഃ

മേഖല നടുവിൽ, പടിഞ്ഞാറോ തെക്കോ ഭാഗത്ത് ഉണ്ടാക്കണം; അഗ്നിക്കു കുറച്ച് താഴെ, മനോഹരമായും സാവധാനം തുറന്നതായും ആക്കണം.

അഗ്രേണ കുണ്ഡാഭിമുഖീം കിംചിദുത്സൃജ്യ മേഖലാമ് നോത്സേധനിയമോ വേദ്യാഃ സാ മാര്ദീ വാഥ സൈകതീ

കുണ്ടിന്റെ മുന്നിൽ മേഖല അല്പം തുറന്നതായിരിക്കണം; വേദിയുടെ ഉയരത്തിന് കർശനമായ നിയമമില്ല, മൃദുവോ മണല്പൊലോ ആകാം.

മംഡലം ഗോശകൃത്തോയൈര്മാനം പാത്രസ്യ നോദിതമ് കുണ്ഡം ച മൃന്മയം വേദിമാലിപേദ്ഗോമയാംബുനാ

ഗോമയവും വെള്ളവും ചേർത്ത് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പരിധി ഒരുക്കണം. പാത്രത്തിന്റെ അളവ് നിർദ്ദിഷ്ടമല്ല. ഹോമകുണ്ട് മണ്ണുകൊണ്ടായിരിക്കണം. വേദികയെ ഗോമയവും വെള്ളവും ചേർത്ത് നന്നായി പുരട്ടണം.

പ്രക്ഷാല്യ താപയേത്പാത്രം പ്രോക്ഷയേദന്യദംഭസാ സ്വസൂത്രോക്തപ്രകാരേണ കുണ്ഡാദൌ വില്ലിഖേത്തതഃ

പാത്രം കഴുകിയശേഷം അതിനെ ചൂടാക്കി, മറ്റൊരു വെള്ളം തളിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം. സ്വന്തം ആചാരപ്രകാരം കുണ്ടിലും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളിലും അടയാളങ്ങൾ വരയ്ക്കണം.

സംപ്രോക്ഷ്യ കല്പയേദ്ദര്ഭൈഃ പുഷ്പൈര്വാ വഹ്നിവിഷ്ടരമ് അര്ചനാര്ഥം ച ഹോമാര്ഥം സര്വദ്രവ്യാണി സാധയേത്

വെള്ളം തളിച്ച ശേഷം ദർഭയോ പൂക്കളോ ഉപയോഗിച്ച് അഗ്നിക്കായി ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കണം. ആരാധനക്കും ഹോമത്തിനും വേണ്ട എല്ലാ സാധനങ്ങളും തയ്യാറാക്കണം.

പ്രക്ഷാല്യക്ഷാലനീയാനി പ്രോക്ഷണ്യാ പ്രോക്ഷ്യ ശോധയേത് മണിജം കാഷ്ഠജം വാഥ ശ്രോത്രിയാഗാരസമ്ഭവമ്

കഴുകേണ്ടവ കഴുകി, വെള്ളം തളിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം. അതു രത്നം കൊണ്ടായാലും മരച്ചില്ലായാലും, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ നിന്നുള്ളതായാലും.