ശിവപുരാണമ്

ശിവമംത്രജപോ ധ്യാനം ഹോമോ യജ്ഞസ്തപഃശ്രുതമ് ദാനമധ്യയനം സര്വേ ഭാവാര്ഥം നാത്ര സംശയഃ

ശിവമന്ത്രജപം, ധ്യാനം, ഹോമം, യജ്ഞം, തപസ്സു, ശാസ്ത്രപഠനം, ദാനം, പഠനം—ഇവയൊക്കെയും ഭാവത്തിനായാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ഭാവഹീനോ നരസ്സര്വം കൃത്വാപി ന വിമുച്യതേ ഭാവയുക്തഃ പുനസ്സര്വമകൃത്വാപി വിമുച്യതേ

ഭക്തിയില്ലാതെ മനുഷ്യൻ എത്രയും കാര്യങ്ങൾ ചെയ്താലും മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല; ഭക്തിയോടെ ആർക്കും ഒന്നും ചെയ്യാതിരുന്നാലും അവൻ മോചിതനാകും.

ചാംദ്രായണസഹസ്രൈശ്ച പ്രാജാപത്യശതൈസ്തഥാ മാസോപവാസൈശ്ചാന്യൈശ്ച ശിവഭക്തസ്യ കിം പുനഃ

ശിവഭക്തനായി എത്രയായും ചാന്ദ്രായണവ്രതങ്ങൾ, പ്രജാപത്യവ്രതങ്ങൾ, മാസവ്രതങ്ങൾ എന്നിവ ചെയ്യേണ്ടതെന്ത്?

അഭക്താ മാനവാശ്ചാസ്മിംല്ലോകേ ഗിരിഗുഹാസു ച തപംതി ചാല്പഭോഗാര്ഥം ഭക്തോ ഭാവേന മുച്യതേ

ഭക്തിയില്ലാത്തവർ ഈ ലോകത്തും കുന്നിൻ ഗുഹകളിലും കഷ്ടതകൾ സഹിച്ച് ചെറിയ സുഖങ്ങൾക്കായി തപസ്സു ചെയ്യുന്നു; ഭക്തിയുള്ളവൻ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭാവത്തോടെ മോചനം നേടുന്നു.

സാത്ത്വികം മുക്തിദം കര്മ സത്ത്വേ വൈ യോഗിനഃ സ്ഥിതാഃ രാജസം സിദ്ധിദം കുര്യുഃ കര്മിണോ രജസാവൃതാഃ

സാത്വികമായ കർമ്മം മോക്ഷം നൽകുന്നു; യോഗികൾ സത്വഗുണത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. രാജസികർ വിജയത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

അസുരാ രാക്ഷസാശ്ചൈവ തമോഗുണസമന്വിതാഃ ഐഹികാര്ഥം യജന്തീശം നരാശ്ചാന്യേ ഽപി താദൃശാഃ

അസുരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും തമോഗുണം നിറഞ്ഞവരും മറ്റുള്ളവരും ഈശ്വരനെ ലോകസുഖത്തിനായി ആരാധിക്കുന്നു.

താമസം രാജസം വാപി സാത്ത്വികം ഭാവമേവ ച ആശ്രിത്യ ഭക്ത്യാ പൂജാദ്യം കുര്വന്ഭദ്രം സമശ്നുതേ

താമസികം, രാജസികം, സാത്വികം എന്നിങ്ങനെ എങ്ങനെയായാലും ഭക്തിയോടെ ആരാധന നടത്തുമ്പോൾ ശുഭഫലം ലഭിക്കും.

യതഃ പാപാര്ണവാത്ത്രാതും ഭക്തിര്നൌരിവ നിര്മിതാ തസ്മാദ്ഭക്ത്യുപപന്നസ്യ രജസാ തമസാ ച കിമ്

പാപസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ ഭക്തി ഒരു കപ്പലുപോലെയാണ്; ഭക്തിയുള്ളവർക്കു രാജസവും താമസവും എന്തിനാണ്?

അന്ത്യജോ വാധമോ വാപി മൂര്ഖോ വാ പതിതോ ഽപി വാ ശിവം പ്രപന്നശ്ചേത്കൃഷ്ണ പൂജ്യസ്സര്വസുരാസുരൈഃ

ഏതെങ്കിലും ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ജന്മം, അശുദ്ധൻ, അജ്ഞാനി, അഴിച്ചുവീണവൻ ആയാലും ശിവനെ ശരണം പ്രാപിച്ചാൽ, കൃഷ്ണാ, അവൻ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആരാധിക്കേണ്ടവനാണ്.

തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ഭക്ത്യൈവ ശിവമര്ചയേത് അഭുക്താനാം ക്വചിദപി ഫലം നാസ്തി യതസ്തതഃ

അതുകൊണ്ട് എല്ലായ്പ്പോഴും ഭക്തിയോടെ മാത്രം ശിവനെ ആരാധിക്കണം; ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കു എവിടെയും ഫലം ഉണ്ടാവില്ല.

വക്ഷ്യാമ്യതിരഹസ്യം തേ ശൃണു കൃഷ്ണ വചോ മമ വേദൈശ്ശാസ്ത്രൈര്വേദവിദ്ഭിര്വിചാര്യ സുവിനിശ്ചിതമ്

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഏറ്റവും രഹസ്യമായ ഒരു ഉപദേശം പറയാം, കൃഷ്ണാ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രവിക്കൂ; വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും വേദപണ്ഡിതരും ആലോചിച്ചു ഉറപ്പാക്കിയതാണിത്.

ബ്രഹ്മഘ്നോ വാ സുരാപോ വാ സ്തേയീവാ ഗുരുതല്പഗഃ മാതൃഹാ പിതൃഹാ വാപി വീരഹാ ഭ്രൂണഹാപി വാ

ബ്രാഹ്മണഹത്യ, മദ്യം കുടിയ്ക്കൽ, മോഷണം, ഗുരുപത്നിയെ സ്പർശിക്കൽ, അമ്മയെ കൊല്ലൽ, അച്ഛനെ കൊല്ലൽ, വീരനെ കൊല്ലൽ, ഗർഭസ്ഥശിശുവിനെ കൊല്ലൽ —

സംപൂജ്യാമന്ത്രകം ഭക്ത്യാ ശിവം പരമകാരണമ് തൈസ്തൈഃ പാപൈഃ പ്രമുച്യേത വര്ഷൈര്ദ്വാദശഭിഃ ക്രമാത്

ഈ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവൻ ഭക്തിയോടെ ശരിയായ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പരമകാരണമായ ശിവനെ ആരാധിച്ചാൽ, പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ അവൻ ആ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന പതിതോ ഽപി യജേച്ഛിവമ് ഭക്തശ്ചേന്നാപരഃ കശ്ചിദ്ഭിക്ഷാഹാരോ ജിതേംദ്രിയഃ

അതുകൊണ്ട്, എത്രയും ശ്രമംകൊണ്ടും, അഴിച്ചുവീണവനായാലും ശിവനെ ആരാധിക്കണം; ഭക്തനാണെങ്കിൽ, ഭിക്ഷയെടുത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് ജീവിച്ചാൽ മറ്റൊരാളും അവനില്ല.

കൃത്വാപി സുമഹത്പാപം ഭക്ത്യാ പഞ്ചാക്ഷരേണ തു പൂജയേദ്യദി ദേവേശം തസ്മാത്പാപാത്പ്രമുച്യതേ

വളരെ വലിയ പാപം ചെയ്താലും, ഭക്തിയോടെ അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ദേവേശ്വരനെ ആരാധിച്ചാൽ ആ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.

അബ്ഭക്ഷാ വായുഭക്ഷാശ്ച യേ ചാന്യേ വ്രതകര്ശിതാഃ തേഷാമേതൈര്വ്രതൈര്നാസ്തി ശിവലോകസമാഗമഃ

ജലം മാത്രം കഴിക്കുന്നവരും വായു മാത്രം കഴിക്കുന്നവരും മറ്റേതെങ്കിലും കഠിനവ്രതങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും, ഈ വ്രതങ്ങൾകൊണ്ടു മാത്രം ശിവലോകം പ്രാപിക്കില്ല.

ഭക്ത്യാ പഞ്ചാക്ഷരേണൈവ യഃ ശിവം സകൃദര്ചയേത് സോപി ഗച്ഛേച്ഛിവസ്ഥാനം ശിവമന്ത്രസ്യ ഗൌരവാത്

പക്ഷേ, ഭക്തിയോടെ അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഒരിക്കൽ പോലും ശിവനെ ആരാധിച്ചാൽ, ശിവമന്ത്രത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു അവനും ശിവലോകം പ്രാപിക്കും.

തസ്മാത്തപാംസി യജ്ഞാംശ്ച സര്വേ സര്വസ്വദക്ഷിണാഃ ശിവമൂര്ത്യര്ചനസ്യൈതേ കോട്യംശേനാപി നോ സമാഃ

അതിനാൽ, എല്ലാ തപസ്സുകളും യാഗങ്ങളും സമ്പൂർണ്ണ സമ്പത്തും ദാനം ചെയ്താലും, ശിവമൂർത്തിയുടെ ആരാധനക്ക് ഒരു ഭാഗം പോലും തുല്യമല്ല.

ബദ്ധോ വാപ്യഥ മുക്തോ വാ പശ്ചാത്പഞ്ചാക്ഷരേണ ചേത് പൂജയന്മുച്യതേ ഭക്തോ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ

ബന്ധിതനായാലും മോചിതനായാലും, പിന്നീടെങ്കിലും അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിച്ചാൽ ഭക്തൻ മോചിതനാകും; ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട.

അരുദ്രോ വാ സരുദ്രോ വാ സൂക്തേന ശിവമര്ചയേത് യഃ സകൃത്പതിതോ വാപിമൂഢോ വാ മുച്യതേ നരഃ

ക്രോധമുള്ളവനോ ഇല്ലാത്തവനോ, ആരായാലും ശിവനെ ഈ സ്തുതിയോടെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ, ഒരിക്കൽ പോലും പാപം ചെയ്തവൻ അല്ലെങ്കിൽ ഭ്രമിച്ചവൻ ആയാലും, ആ മനുഷ്യൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.

ഷഡക്ഷരേണ വാ ദേവം സൂക്തമന്ത്രേണ പൂജയേത് ശിവഭക്തോ ജിതക്രോധോ ഹ്യലബ്ധോ ലബ്ധ ഏവ ച

ആരും ആ ആറക്ഷരമന്ത്രം കൊണ്ടോ ഈ സ്തുതിമന്ത്രം കൊണ്ടോ ദേവനെ ആരാധിച്ചാൽ, ശിവഭക്തനും ക്രോധം ജയിച്ചവനും, ലഭിച്ചവൻ ആയാലും ലഭിക്കാത്തവൻ ആയാലും, അവൻ നിർഭാഗ്യനല്ല; അവൻ സഫലനാണ്.

അലബ്ധാല്ലബ്ധ ഏവാത്ര വിശിഷ്ടോ നാത്ര സംശയഃ സ ബ്രഹ്മാംഗേന വാ തേന സഹംസേന വിമുച്യതേ

ഇവിടെ ലഭിക്കാത്തവനും ലഭിച്ചതുപോലെയാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാഗം കൊണ്ടോ ഹംസനോടൊപ്പം കൊണ്ടോ അവൻ മോചനം പ്രാപിക്കും.

തസ്മാന്നിത്യം ശിവം ഭക്ത്യാ സൂക്തമന്ത്രേണ പൂജയേത് ഏകകാലം ദ്വികാലം വാ ത്രികാലം നിത്യമേവ വാ

അതിനാൽ, ശിവനെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഒരിക്കൽ, രണ്ടിക്കൽ, മൂന്നു പ്രാവശ്യം അല്ലെങ്കിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ആരാധിക്കണം.

യേ ഽര്ചയംതി മഹാദേവം വിജ്ഞേയാസ്തേ മഹേശ്വരാഃ ജ്ഞാനേനാത്മസഹായേന നാര്ചിതോ ഭഗവാഞ്ഛിവഃ

മഹാദേവനെ ആരാധിക്കുന്നവർ തന്നെ മഹേശ്വരന്മാരായി അറിയപ്പെടണം; ആത്മാവിന്റെ സഹായത്തോടുകൂടി ജ്ഞാനത്താൽ മാത്രം ഭഗവാൻ ശിവൻ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

സ ചിരം സംസരത്യസ്മിന്സംസാരേ ദുഃഖസാഗരേ ദുര്ല്ലഭം പ്രാപ്യ മാനുഷ്യം മൂഢോ നാര്ചയതേ ശിവമ്

ഈ ലോകത്തിൽ ദു:ഖസമുദ്രത്തിൽ ദീർഘകാലം സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അപൂർവമായ മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചിട്ടും, ഭ്രമിച്ചവൻ ശിവനെ ആരാധിക്കാറില്ല.

നിഷ്ഫലം തസ്യ തജ്ജന്മ മോക്ഷായ ന ഭവേദ്യതഃ ദുര്ല്ലഭം പ്രാപ്യ മാനുഷ്യം യേ ഽര്ചയന്തി പിനാകിനമ്

അവനു ആ ജന്മം ഫലപ്രദമല്ല, മോക്ഷം ലഭിക്കാത്തതിനാൽ; എന്നാൽ അപൂർവമായ മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചവർ പിനാകധാരിയെ ആരാധിച്ചാൽ—

തേഷാം ഹി സഫലം ജന്മ കൃതാര്ഥാസ്തേ നരോത്തമാഃ ഭവഭക്തിപരാ യേ ച ഭവപ്രണതചേതസഃ

അവർക്കാണ് ജന്മം സഫലമായത്; ഭവനു ഭക്തിയുള്ളവരും ഭവനു ശിരസു നമിക്കുന്ന മനസ്സുള്ളവരും മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠരാണ്.

ഭവസംസ്മരണോദ്യുക്താ ന തേ ദുഃഖസ്യ ഭാഗിനഃ ഭവനാനി മനോജ്ഞാനി വിഭ്രമാഭരണാഃ സ്ത്രിയഃ

ഭവനെ സ്മരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവർക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടാവില്ല; മനോഹരമായ വീടുകളും, മോഹഭരണങ്ങളും, സ്ത്രീകളും—

ധനം ചാതൃപ്തിപര്യന്തം ശിവപൂജാവിധേഃ ഫലമ് യേ വാഞ്ഛന്തി മഹാഭോഗാന്രാജ്യം ച ത്രിദശാലയേ

തൃപ്തിയില്ലാത്ത സമ്പത്തും—ഇവയെല്ലാം മഹാഭോഗങ്ങളും ദേവലോകത്തിലെ രാജ്യത്വവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ശിവാരാധനയുടെ ഫലങ്ങളാണ്.