ശിവപുരാണമ്

ശൈവൈര്മാഹേശ്വരൈശ്ചൈവ ശ്രീമദ്ഭിസ്സേവിതദ്വിജൈഃ ഏവമംതര്ബഹിര്വാഥയഥാശക്തിവിനിര്മിതൈഃ

ശൈവന്മാരും മഹേശ്വരന്മാരും, മഹത്വമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരും സേവനത്തിനായി ഉണ്ടായും, അകത്തും പുറത്തും ഓരോരുത്തരുടെയും ശേഷിയനുസരിച്ച് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതുപോലെയും,

സ്ഥാനേ ശിലാമയേ ദാംതേ ദാരവേ ചേഷ്ടകാമയേ കേവലം മൃന്മയേ വാപി പുണ്യാരണ്യേ ഽഥ വാ ഗിരൌ

ശിലയാൽ നിർമ്മിച്ച സ്ഥലത്തോ, മരത്താൽ നിർമ്മിച്ചോ, ഇഷ്ടികകൊണ്ടോ, മണ്ണുകൊണ്ടോ, പുണ്യവനത്തിലോ പർവതത്തിൽവോ,

നദ്യാം ദേവാലയേ ഽന്യത്ര ദേശേ വാഥ ഗൃഹേ ശുഭേ ആഢ്യോ വാഥ ദരിദ്രോ വാ സ്വകാം ശക്തിമവംചയന് ദ്രവ്യൈര്ന്യായാര്ജിതൈരേവ ഭക്ത്യാ ദേവം സമര്ചയേത്

നദിയിലോ, ദേവാലയത്തിലോ, മറ്റേതെങ്കിലും പ്രദേശത്തോ, ശുഭമായ വീട്ടിലോ, ധനികനോ ദരിദ്രനോ ആയിരുന്നാലും, സ്വന്തം ശേഷി അവഗണിക്കാതെ, നീതി പാലിച്ച് സമ്പാദിച്ച ധനത്താൽ മാത്രം ഭക്തിയോടെ ദൈവത്തെ ആരാധിക്കണം.

അഥാന്യായാര്ജിതൈശ്ചാപി ഭക്ത്യാ ചേച്ഛിവമര്ചയേത് ന തസ്യ പ്രത്യവായോ ഽസ്തി ഭാവവശ്യോ യതഃ പ്രഭുഃ

അന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനത്താൽ പോലും ഭക്തിയോടെ ശിവനെ ആരാധിച്ചാൽ, അവനു പാപം ഉണ്ടാകില്ല; കാരണം ഭാവം അനുസരിച്ചാണ് ഭഗവാൻ അനുഗ്രഹിക്കുന്നത്.

ന്യായാര്ജിതൈരപി ദ്രവ്യൈരഭക്ത്യാ പൂജയേദ്യദി ന തത്ഫലമവാപ്നോതി ഭക്തിരേവാത്ര കാരണമ്

നീതിപാലിച്ച് സമ്പാദിച്ച ധനത്താൽ പോലും ഭക്തിയില്ലാതെ ആരാധിച്ചാൽ ഫലം ലഭിക്കില്ല; ഇവിടെ കാരണം ഭക്തിയാണു മാത്രം.

ഭക്ത്യാ വിത്താനുസാരേണ ശിവമുദ്ദിശ്യ യത്കൃതമ് അല്പേ മഹതി വാ തുല്യം ഫലമാഢ്യദരിദ്രയോഃ

സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ഭക്തിയോടെ ശിവനെ ഉദ്ദേശിച്ച് എന്ത് ചെയ്താലും, അതു ചെറിയതായാലും വലിയതായാലും, സമ്പന്നനും ദരിദ്രനും ഒരുപോലെ ഫലം ലഭിക്കും.

ഭക്ത്യാ പ്രചോദിതഃ കുര്യാദല്പവിത്തോപി മാനവഃ മഹാവിഭവസാരോപി ന കുര്യാദ്ഭക്തിവര്ജിതഃ

ഭക്തിയാൽ പ്രേരിതനായവൻ, അല്പധനമുള്ളവനാണെങ്കിലും പ്രവർത്തിക്കണം; എന്നാൽ മഹാസമ്പത്തുള്ളവൻ ഭക്തിയില്ലെങ്കിൽ ചെയ്യേണ്ടതില്ല.

സര്വസ്വമപി യോ ദദ്യാച്ഛിവേ ഭക്തിവിവര്ജിതഃ ന തേന ഫലഭാക്സ സ്യാദ്ഭക്തിരേവാത്ര കാരണമ്

ഭക്തിയില്ലാതെ ശിവനു എല്ലാം സമർപ്പിച്ചാലും ഫലത്തിൽ പങ്ക് ലഭിക്കില്ല; ഇവിടെ കാരണം ഭക്തിയാണു മാത്രം.

ന തത്തപോഭിരത്യുഗ്രൈര്ന ച സര്വൈര്മഹാമഖൈഃ ഗച്ഛേച്ഛിവപുരം ദിവ്യം മുക്ത്വാ ഭക്തിം ശിവാത്മകമ്

ഊഗ്രമായ തപസ്സുകളാലോ, വലിയ യാഗങ്ങളാലോ ശിവപുരം പ്രാപിക്കാനാവില്ല; ശിവസ്വഭാവമായ ഭക്തി ഒഴികെ മറ്റൊന്നും വഴിയല്ല.

ഗുഹ്യാദ്ഗുഹ്യതരം കൃഷ്ണ സര്വത്ര പരമേശ്വരേ ശിവേ ഭക്തിര്ന സംദേഹസ്തയാ ഭക്തോ വിമുച്യതേ

കൃഷ്ണാ, പരമേശ്വരനായ ശിവനിലേക്കുള്ള ഭക്തി ഏറ്റവും രഹസ്യമായതിലും രഹസ്യമാണ്; അതിനാൽ ഭക്തൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.

ശിവമംത്രജപോ ധ്യാനം ഹോമോ യജ്ഞസ്തപഃശ്രുതമ് ദാനമധ്യയനം സര്വേ ഭാവാര്ഥം നാത്ര സംശയഃ

ശിവമന്ത്രജപം, ധ്യാനം, ഹോമം, യജ്ഞം, തപസ്സു, ശാസ്ത്രപഠനം, ദാനം, പഠനം—ഇവയൊക്കെയും ഭാവത്തിനായാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ഭാവഹീനോ നരസ്സര്വം കൃത്വാപി ന വിമുച്യതേ ഭാവയുക്തഃ പുനസ്സര്വമകൃത്വാപി വിമുച്യതേ

ഭക്തിയില്ലാതെ മനുഷ്യൻ എത്രയും കാര്യങ്ങൾ ചെയ്താലും മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല; ഭക്തിയോടെ ആർക്കും ഒന്നും ചെയ്യാതിരുന്നാലും അവൻ മോചിതനാകും.

ചാംദ്രായണസഹസ്രൈശ്ച പ്രാജാപത്യശതൈസ്തഥാ മാസോപവാസൈശ്ചാന്യൈശ്ച ശിവഭക്തസ്യ കിം പുനഃ

ശിവഭക്തനായി എത്രയായും ചാന്ദ്രായണവ്രതങ്ങൾ, പ്രജാപത്യവ്രതങ്ങൾ, മാസവ്രതങ്ങൾ എന്നിവ ചെയ്യേണ്ടതെന്ത്?

അഭക്താ മാനവാശ്ചാസ്മിംല്ലോകേ ഗിരിഗുഹാസു ച തപംതി ചാല്പഭോഗാര്ഥം ഭക്തോ ഭാവേന മുച്യതേ

ഭക്തിയില്ലാത്തവർ ഈ ലോകത്തും കുന്നിൻ ഗുഹകളിലും കഷ്ടതകൾ സഹിച്ച് ചെറിയ സുഖങ്ങൾക്കായി തപസ്സു ചെയ്യുന്നു; ഭക്തിയുള്ളവൻ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭാവത്തോടെ മോചനം നേടുന്നു.

സാത്ത്വികം മുക്തിദം കര്മ സത്ത്വേ വൈ യോഗിനഃ സ്ഥിതാഃ രാജസം സിദ്ധിദം കുര്യുഃ കര്മിണോ രജസാവൃതാഃ

സാത്വികമായ കർമ്മം മോക്ഷം നൽകുന്നു; യോഗികൾ സത്വഗുണത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. രാജസികർ വിജയത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

അസുരാ രാക്ഷസാശ്ചൈവ തമോഗുണസമന്വിതാഃ ഐഹികാര്ഥം യജന്തീശം നരാശ്ചാന്യേ ഽപി താദൃശാഃ

അസുരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും തമോഗുണം നിറഞ്ഞവരും മറ്റുള്ളവരും ഈശ്വരനെ ലോകസുഖത്തിനായി ആരാധിക്കുന്നു.

താമസം രാജസം വാപി സാത്ത്വികം ഭാവമേവ ച ആശ്രിത്യ ഭക്ത്യാ പൂജാദ്യം കുര്വന്ഭദ്രം സമശ്നുതേ

താമസികം, രാജസികം, സാത്വികം എന്നിങ്ങനെ എങ്ങനെയായാലും ഭക്തിയോടെ ആരാധന നടത്തുമ്പോൾ ശുഭഫലം ലഭിക്കും.

യതഃ പാപാര്ണവാത്ത്രാതും ഭക്തിര്നൌരിവ നിര്മിതാ തസ്മാദ്ഭക്ത്യുപപന്നസ്യ രജസാ തമസാ ച കിമ്

പാപസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ ഭക്തി ഒരു കപ്പലുപോലെയാണ്; ഭക്തിയുള്ളവർക്കു രാജസവും താമസവും എന്തിനാണ്?

അന്ത്യജോ വാധമോ വാപി മൂര്ഖോ വാ പതിതോ ഽപി വാ ശിവം പ്രപന്നശ്ചേത്കൃഷ്ണ പൂജ്യസ്സര്വസുരാസുരൈഃ

ഏതെങ്കിലും ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ജന്മം, അശുദ്ധൻ, അജ്ഞാനി, അഴിച്ചുവീണവൻ ആയാലും ശിവനെ ശരണം പ്രാപിച്ചാൽ, കൃഷ്ണാ, അവൻ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആരാധിക്കേണ്ടവനാണ്.

തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ഭക്ത്യൈവ ശിവമര്ചയേത് അഭുക്താനാം ക്വചിദപി ഫലം നാസ്തി യതസ്തതഃ

അതുകൊണ്ട് എല്ലായ്പ്പോഴും ഭക്തിയോടെ മാത്രം ശിവനെ ആരാധിക്കണം; ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്കു എവിടെയും ഫലം ഉണ്ടാവില്ല.

വക്ഷ്യാമ്യതിരഹസ്യം തേ ശൃണു കൃഷ്ണ വചോ മമ വേദൈശ്ശാസ്ത്രൈര്വേദവിദ്ഭിര്വിചാര്യ സുവിനിശ്ചിതമ്

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഏറ്റവും രഹസ്യമായ ഒരു ഉപദേശം പറയാം, കൃഷ്ണാ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രവിക്കൂ; വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും വേദപണ്ഡിതരും ആലോചിച്ചു ഉറപ്പാക്കിയതാണിത്.

ബ്രഹ്മഘ്നോ വാ സുരാപോ വാ സ്തേയീവാ ഗുരുതല്പഗഃ മാതൃഹാ പിതൃഹാ വാപി വീരഹാ ഭ്രൂണഹാപി വാ

ബ്രാഹ്മണഹത്യ, മദ്യം കുടിയ്ക്കൽ, മോഷണം, ഗുരുപത്നിയെ സ്പർശിക്കൽ, അമ്മയെ കൊല്ലൽ, അച്ഛനെ കൊല്ലൽ, വീരനെ കൊല്ലൽ, ഗർഭസ്ഥശിശുവിനെ കൊല്ലൽ —

സംപൂജ്യാമന്ത്രകം ഭക്ത്യാ ശിവം പരമകാരണമ് തൈസ്തൈഃ പാപൈഃ പ്രമുച്യേത വര്ഷൈര്ദ്വാദശഭിഃ ക്രമാത്

ഈ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവൻ ഭക്തിയോടെ ശരിയായ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പരമകാരണമായ ശിവനെ ആരാധിച്ചാൽ, പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ അവൻ ആ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന പതിതോ ഽപി യജേച്ഛിവമ് ഭക്തശ്ചേന്നാപരഃ കശ്ചിദ്ഭിക്ഷാഹാരോ ജിതേംദ്രിയഃ

അതുകൊണ്ട്, എത്രയും ശ്രമംകൊണ്ടും, അഴിച്ചുവീണവനായാലും ശിവനെ ആരാധിക്കണം; ഭക്തനാണെങ്കിൽ, ഭിക്ഷയെടുത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് ജീവിച്ചാൽ മറ്റൊരാളും അവനില്ല.

കൃത്വാപി സുമഹത്പാപം ഭക്ത്യാ പഞ്ചാക്ഷരേണ തു പൂജയേദ്യദി ദേവേശം തസ്മാത്പാപാത്പ്രമുച്യതേ

വളരെ വലിയ പാപം ചെയ്താലും, ഭക്തിയോടെ അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ദേവേശ്വരനെ ആരാധിച്ചാൽ ആ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.

അബ്ഭക്ഷാ വായുഭക്ഷാശ്ച യേ ചാന്യേ വ്രതകര്ശിതാഃ തേഷാമേതൈര്വ്രതൈര്നാസ്തി ശിവലോകസമാഗമഃ

ജലം മാത്രം കഴിക്കുന്നവരും വായു മാത്രം കഴിക്കുന്നവരും മറ്റേതെങ്കിലും കഠിനവ്രതങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും, ഈ വ്രതങ്ങൾകൊണ്ടു മാത്രം ശിവലോകം പ്രാപിക്കില്ല.

ഭക്ത്യാ പഞ്ചാക്ഷരേണൈവ യഃ ശിവം സകൃദര്ചയേത് സോപി ഗച്ഛേച്ഛിവസ്ഥാനം ശിവമന്ത്രസ്യ ഗൌരവാത്

പക്ഷേ, ഭക്തിയോടെ അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഒരിക്കൽ പോലും ശിവനെ ആരാധിച്ചാൽ, ശിവമന്ത്രത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു അവനും ശിവലോകം പ്രാപിക്കും.

തസ്മാത്തപാംസി യജ്ഞാംശ്ച സര്വേ സര്വസ്വദക്ഷിണാഃ ശിവമൂര്ത്യര്ചനസ്യൈതേ കോട്യംശേനാപി നോ സമാഃ

അതിനാൽ, എല്ലാ തപസ്സുകളും യാഗങ്ങളും സമ്പൂർണ്ണ സമ്പത്തും ദാനം ചെയ്താലും, ശിവമൂർത്തിയുടെ ആരാധനക്ക് ഒരു ഭാഗം പോലും തുല്യമല്ല.

ബദ്ധോ വാപ്യഥ മുക്തോ വാ പശ്ചാത്പഞ്ചാക്ഷരേണ ചേത് പൂജയന്മുച്യതേ ഭക്തോ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ

ബന്ധിതനായാലും മോചിതനായാലും, പിന്നീടെങ്കിലും അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിച്ചാൽ ഭക്തൻ മോചിതനാകും; ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട.