സരസ്വതീ നദീ പുണ്യാ പ്രോക്താ ഷഷ്ടിമുഖാ തഥാ തത്തത്തീരേ വസേത്പ്രാജ്ഞഃ ക്രമാദ്ബ്രഹ്മപദം ലഭേത്
ഷഷ്ടി മുഖങ്ങളുള്ള ശരസ്വതീ നദി പുണ്യവതിയാണ് എന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ തീരത്ത് താമസിക്കുന്ന ജ്ഞാനിക്ക് ക്രമേണ ബ്രഹ്മപദം ലഭിക്കും.
ഹിമവദ്ഗിരിജാ ഗംഗാ പുണ്യാ ശതമുഖാ നദീ തത്തീരേ ചൈവ കാശ്യാദിപുണ്യക്ഷേത്രാണ്യനേകശഃ
ഹിമവാന്റെ മകളായ ഗംഗയാണ് നൂറ് മുഖങ്ങളുള്ള പുണ്യനദി. അതിന്റെ തീരത്തും കാശി തുടങ്ങിയ അനേകം പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങള് ഉണ്ട്.
തത്ര തീരം പ്രശസ്തം ഹി മൃഗബൃഹസ്പതൌ ശോണഭദ്രോ ദശമുഖഃ പുണ്യോഭീഷ്ടഫലപ്രദഃ
അവിടെ, മൃഗബൃഹസ്പതി കാലത്ത് ആ തീരം വളരെ ഉത്തമമാണ്. പത്തു മുഖങ്ങളുള്ള ശോണഭദ്ര എന്ന പുണ്യനദി എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നു.
തത്ര സ്നാനോപവാസേന പദം വൈനായകം ലഭേത് ചതുര്വീംശമുഖാ പുണ്യാ നര്മദാ ച മഹാനദീ
അവിടെ, കുളിച്ച് ഉപവാസം പാലിച്ചാൽ ഗണപതിയുടെ സ്ഥാനം ലഭിക്കും. ഇരുപത്തിയൊന്ന് മുഖങ്ങളുള്ള നർമ്മദാ മഹാപുണ്യനദിയാണ്.
തസ്യാം സ്നാനേന വാസേന പദം വൈഷ്ണവമാപ്നുയാത് തമസാ ദ്വാദശമുഖാ രേവാ ദശമുഖാ നദീ
അവിടെ കുളിച്ച് താമസിച്ചാൽ വിഷ്ണുവിന്റെ സ്ഥാനം ലഭിക്കും. പന്ത്രണ്ടു മുഖങ്ങളുള്ള തമസാ, പത്തു മുഖങ്ങളുള്ള രേവാ എന്ന മഹാനദിയും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഗോദാവരീ മഹാപുണ്യാ ബ്രഹ്മഗോവധനാശിനീ ഏകവിംശമുഖാ പ്രോക്താ രുദ്രലോകപ്രദായിനീ
ഗോദാവരി മഹാപുണ്യവതിയാണ്, ബ്രാഹ്മണഹത്യയും പശുഹത്യയും നശിപ്പിക്കുന്നവളാണ്. ഇരുപത്തൊന്ന് മുഖങ്ങളുള്ളവളായി പറയുന്നു, രുദ്രലോകം നൽകുന്നവളുമാണ്.
കൃഷ്ണവേണീ പുണ്യനദീ സര്വപാപക്ഷയാവഹാ സാഷ്ടാദശമുഖാപ്രോക്താ വിഷ്ണുലോകപ്രദായിനീ
കൃഷ്ണവേണി പുണ്യനദിയാണ്, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു. പതിനെട്ടു മുഖങ്ങളുള്ളവളായി പറയുന്നു, വിഷ്ണുലോകം നൽകുന്നവളുമാണ്.
തുംഗഭദ്രാ ദശമുഖാ ബ്രഹ്മലോകപ്രദായിനീ സുവര്ണമുഖരീ പുണ്യാ പ്രോക്താ നവമുഖാ തഥാ
തുങ്ഗഭദ്ര പത്തു മുഖങ്ങളുള്ളവളാണ്, ബ്രഹ്മലോകം നൽകുന്നവളാണ്. ഒപ്പം, ഒൻപതു മുഖങ്ങളുള്ള പുണ്യവതിയായ സുവർണമുഖരിയും ഉണ്ട്.
തത്രൈവ സുപ്രജായംതേ ബ്രഹ്മലോകച്യുതാസ്തഥാ സരസ്വതീ ച പംപാ ച കന്യാശ്വേതനദീ ശുഭാ
അവിടെ നല്ല സന്താനങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരും അവിടെ ജനിക്കുന്നു. സർസ്വതി, പമ്പ, കന്യാ, ശ്വേതനദി എന്ന ശുഭനദി എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഏതാസാം തീരവാസേന ഇംദ്രലോകമവാപ്നുയാത് സഹ്യാദ്രിജാ മഹാപുണ്യാ കാവേരീതി മഹാനദീ
ഈ നദികളുടെ തീരത്ത് താമസിച്ചാൽ ഇന്ദ്രലോകം ലഭിക്കും. സഹ്യാദ്രിപർവതത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന കാവേരി മഹാപുണ്യനദിയാണ്.
സപ്തവിംശമുഖാ പ്രോക്താ സര്വാഭീഷ്ടം പ്രദായിനീ തത്തീരാഃ സ്വര്ഗദാശ്ചൈവ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുപദപ്രദാഃ
ഇവൾക്ക് ഇരുപത്തേഴു മുഖങ്ങളുണ്ട് എന്നും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നവളാണ് എന്നും പറയുന്നു. ഈ തീരങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗവും ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും സ്ഥാനവും നൽകുന്നു.
ശിവലോകപ്രദാ ശൈവാസ് തഥാ ഽഭീഷ്ടഫലപ്രദാഃ നൈമിഷേ ബദരേ സ്നായാന്മേഷഗേ ച ഗുരൌ രവൌ
ശൈവതീരം ശിവലോകം നൽകുന്നു, ആഗ്രഹിച്ച ഫലവും നൽകുന്നു. നൈമിഷം, ബദരി, മെഷഗ, ഗുരു, രവി എന്നിവിടങ്ങളിൽ കുളിക്കണം.
ബ്രഹ്മലോകപ്രദം വിദ്യാത്തതഃ പൂജാദികം തഥാ സിംധുനദ്യാം തഥാ സ്നാനം സിംഹേ കര്കടഗേ രവൌ
ഇത് ബ്രഹ്മലോകം നൽകുന്നതാണെന്ന് അറിയണം; പൂജയും മറ്റ് കർമ്മങ്ങളും അങ്ങനെ ചെയ്യണം. സിന്ധുനദിയിൽ, രവി സിംഹത്തിലും കർക്കിടകത്തിലും ഇരിക്കുമ്പോൾ കുളിക്കണം.
കേദാരോദകപാനം ച സ്നാനം ച ജ്ഞാനദം വിദുഃ ഗോദാവര്യാം സിംഹമാസേ സ്നായാത്സിംഹബൃഹസ്പതൌ
കേദാരത്തിൽ വെള്ളം കുടിക്കുകയും അവിടെ കുളിക്കുകയും ചെയ്താൽ ജ്ഞാനം ലഭിക്കും. സിംഹമാസത്തിൽ, ബൃഹസ്പതി സിംഹത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ഗോദാവരിയിൽ കുളിക്കണം.
ശിവലോകപ്രദമിതി ശിവേനോക്തം തഥാ പുരാ യമുനാശോണയോഃ സ്നായാദ്ഗുരൌ കന്യാഗതേ രവൌ
ഇത് ശിവലോകം നൽകുന്നതാണെന്ന് ശിവൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഗുരു കന്യാരാശിയിലും രവി അവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ യമുനയിലും ശോണയിലും കുളിക്കണം.
ധര്മലോകേ ദംതിലോകേ മഹാഭോഗപ്രദം വിദുഃ കാവേര്യാം ച തഥാസ്നായാത്തുലാഗേ തു രവൌ ഗുരൌ
ധർമ്മലോകവും ദന്തിലോകവും മഹാഭോഗവും നൽകുന്നതാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ, രവി ഗുരു തുലാരാശിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ കാവേരിയിൽ കുളിക്കണം.
വിഷ്ണോര്വചനമഹാത്മ്യാത്സര്വാഭീഷ്ടപ്രദം വിദുഃ വൃശ്ചികേ മാസി സംപ്രാപ്തേ തഥാര്കേ ഗുരുവൃശ്ചികേ
വിഷ്ണുവിന്റെ വചനത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നതാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. വൃശ്ചികമാസം വന്നപ്പോൾ, രവി ഗുരു വൃശ്ചികത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും അങ്ങനെ തന്നെ.
നര്മദായാം നദീസ്നാനാദ്വിഷ്ണുലോകമ്വാപ്നുയാത് സുവര്ണമുഖരീസ്നാനം ചാപഗേ ച ഗുരൌ രവൌ
നർമ്മദയിൽ കുളിച്ചാൽ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും. സുവർണമുഖരിയിലും മറ്റു നദികളിലും ഗുരുവും രവിയും ഉണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ കുളിക്കണം.
ശിവലോകപ്രദമിതി ബ്രാഹ്മണോ വചനം യഥാ മൃഗമാസി തഥാ സ്നായാജ്ജാഹ്നവ്യാം മൃഗഗേ ഗുരൌ
ഇത് ശിവലോകം നൽകുന്നതാണെന്ന് ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ, മൃഗമാസത്തിൽ, ബൃഹസ്പതി മൃഗത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ജാഹ്നവിയിൽ കുളിക്കണം.
ശിവലോകപ്രദമിതി ബ്രഹ്മണോ വചനം യഥാ ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വോഃ പദേ ഭുക്ത്വാ തദംതേ ജ്ഞാനമാപ്നുയാത്
ഇത് ശിവലോകം നൽകുന്നതാണെന്ന് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും സ്ഥാനങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, അവസാനം ജ്ഞാനം ലഭിക്കും.
ഗംഗായാം മാഘമാസേ തു തഥാകുംഭഗതേ രവൌ ശ്രാദ്ധം വാ പിംഡദാനം വാ തിലോദകമഥാപിവാ
മാഘമാസത്തിൽ സൂര്യൻ കുംഭരാശിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, ഗംഗയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുകയോ, പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ എള്ള് കലർത്തിയ വെള്ളം ഒഴിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
വംശദ്വയപിത്ഃണാം ച കുലകോട്യുദ്ധരം വിദുഃ കൃഷ്ണവേണ്യാം പ്രശംസംതി മീനഗേ ച ഗുരൌ രവൌ
ഇത്തരം പ്രവർത്തികൾ അനേകം തലമുറകളായ പിതാക്കന്മാരെ ഉയർത്തുന്നു എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; കൃഷ്ണവേണിയിൽ, സൂര്യൻ മീനരാശിയിൽ ഉള്ളപ്പോൾ, ഇതിന് പ്രത്യേകമായി പ്രശംസയുണ്ട്.
തത്തത്തീര്ഥേ ച തന്മാസി സ്നാനമിംദ്രപദപ്രദമ് ഗംഗാം വാ സഹ്യജാം വാപി സമാശ്രിത്യ വസേദ്ബുധഃ
ഓരോ തിര്ഥത്തിലും അതിന്റെ മാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് ഇന്ദ്രപദവി നൽകുന്നു; ബുദ്ധിമാൻ ഗംഗയോ സഹ്യപർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നദികളോ സമീപം താമസിക്കണം.
തത്കാലകൃതപാപസ്യ ക്ഷയോ ഭവതി നിശ്ചിതമ് രുദ്രലോകപ്രദാന്യേവ സംതി ക്ഷേത്രാണ്യനേകശഃ
അപ്പോൾ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ തീരുന്നത് ഉറപ്പാണ്; അനേകം സ്ഥലങ്ങൾ രുദ്രലോകം നൽകുന്നവയായി ഉണ്ട്.
താമ്രപര്ണീ വേഗവതീ ബ്രഹ്മലോകഫലപ്രദേ തയോസ്തീരേ ഹി സംത്യേവ ക്ഷേത്രാണി സ്വര്ഗദാനി ച
താമ്രപർണ്ണിയും വേഗവതിയും ബ്രഹ്മലോകഫലം നൽകുന്നു; അവയുടെ തീരങ്ങളിൽ സ്വർഗം നൽകുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്.
സംതി ക്ഷേത്രാണി തന്മധ്യേ പുണ്യദാനി ച ഭൂരിശഃ തത്ര തത്ര വസന്പ്രാജ്ഞസ്താദൃശം ച ഫലം ലഭേത്
അവയുടെ ഇടയിൽ ധാരാളം പുണ്യം നൽകുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവിടവിടെ താമസിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാൻ അതാത് ഫലം നേടുന്നു.
സദാചാരേണ സദ്വൃത്ത്യാ സദാ ഭാവനയാപി ച വസേദ്ദയാലുഃ പ്രാജ്ഞോ വൈ നാന്യഥാ തത്ഫലം ലഭേത്
എപ്പോഴും നല്ല പെരുമാറ്റവും നല്ല സ്വഭാവവും മനസ്സിൽ ഭാവനയും പുലർത്തി, ദയയും ബുദ്ധിയും ഉള്ളവർ അവിടെ താമസിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ആ ഫലം ലഭിക്കില്ല.
പുണ്യക്ഷേത്രേ കൃതം പുണ്യം ബഹുധാ ഋദ്ധിമൃച്ഛതി പുണ്യക്ഷേത്രേ കൃതം പാപം മഹദണ്വപി ജായതേ
പുണ്യസ്ഥലത്ത് ചെയ്ത പുണ്യം പലതരത്തിൽ സമ്പത്ത് നൽകുന്നു; പുണ്യസ്ഥലത്ത് ചെയ്ത പാപം വളരെ വലുതാകുന്നു.
തത്കാലം ജീവനാര്ഥശ്ചേത്പുണ്യേന ക്ഷയമേഷ്യതി പുണ്യമൈശ്വര്യദം പ്രാഹുഃ കായികം വാചികം തഥാ
അപ്പോൾ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ പുണ്യത്തിൽ ആശ്രയിച്ചാൽ, അതിന് നാശം വരും; ശരീരത്തിലും വാക്കിലും ചെയ്ത പുണ്യം ഐശ്വര്യം നൽകുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
മാനസം ച തഥാ പാപം താദൃശം നാശയേദ്ദ്വിജാഃ മാനസം വജ്രലേപം തു കല്പകല്പാനുഗം തഥാ
മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപവും ദ്വിജന്മാർ അത്തരം രീതിയിൽ നശിപ്പിക്കുന്നു; മനസ്സിലെ പാപം വജ്രംപോലെയുള്ള ലേപം പോലെ, അനവധി കാലം നിലനിൽക്കും.