നിവൃത്തിം പുരതോ ന്യസ്യ പ്രതിഷ്ഠാം പശ്ചിമേ ഘടേ വിദ്യാം ദക്ഷിണതഃ ശാംതിമുത്തരേ മധ്യതഃ പരാമ്
നിവൃത്തി മുന്നിൽ, പ്രതിഷ്ഠ പടിഞ്ഞാറ് കലശത്തിൽ, വിദ്യ തെക്കോട്ട്, ശാന്തി വടക്കോട്ട്, പരാ നടുവിൽ ഇട്ടു സ്ഥാപിക്കണം.
കൃത്വാ രക്ഷാദികം തത്ര ബദ്ധ്വാ മുദ്രാം ച ധൈനവീമ് അഭിമംത്ര്യ ഘടാന്ഹുത്വാ പൂര്ണാംതം ച യഥാ പുരാ
അവിടെ രക്ഷാദി ക്രമങ്ങൾ നടത്തി, ധൈനവീമുദ്ര കെട്ടി, കലശങ്ങളിൽ മന്ത്രം ചൊല്ലി, മുമ്പുപോലെ ഹോമം പൂർത്തിയാക്കണം.
പ്രവേശ്യ മംഡലേ ശിഷ്യമനുഷ്ണീഷം ച ദേശികഃ തര്പണാദ്യം തു മംത്രാണാം കുര്യാത്പൂര്വാവസാനകമ്
ശിഷ്യനെ മണ്ഡലത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച്, തലയിൽ മൂട് ഇല്ലാതെ ഇരുത്തി, മന്ത്രങ്ങൾക്ക് തർപ്പണം തുടങ്ങി മുൻപുപോലെ പ്രാരംഭകർമ്മങ്ങൾ നടത്തണം.
തതഃ സംപൂജ്യ ദേവേശമനുജ്ഞാപ്യ ച പൂര്വവത് അഭിഷേകായ തം ശിഷ്യമാസനം ത്വധിരോഹയേത്
ശേഷം, ദേവേശനെ പൂജിച്ച്, മുമ്പുപോലെ അനുമതി വാങ്ങി, ശിഷ്യനെ അഭിഷേകത്തിനായി ഇരുത്തണം.
സകലീകൃത്യ തം പശ്ചാത്കലാപഞ്ചകരൂപിണമ് ന്യസ്തമംത്രതനും ബദ്ധ്വാ ശിവം ശിഷ്യം സമര്പയേത്
ശിഷ്യനെ അഞ്ചു കലകളുടെ രൂപത്തിൽ സമ്പൂർണ്ണനാക്കി, മന്ത്രശരീരം സ്ഥാപിച്ച്, ശിവനിലേക്ക് സമർപ്പിക്കണം.
തതോ നിവൃത്തികുംഭാദിഘടാനുദ്ധൃത്യ വൈ ക്രമാത് മധ്യമാന്താച്ഛിവേനൈവ ശിഷ്യം തമഭിഷേചയത്
ശേഷം, നിവൃത്തി മുതലായ കലശങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ നടുവിൽ നിന്ന് എടുത്ത്, ശിവന്റെ കൈകൊണ്ട് ശിഷ്യനെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം.
ശിവഹസ്തം സമര്പ്യാഥ ശിശോഃ ശിരസി ദേശികഃ ശിവഭാവസമാപന്നഃ ശിവാചാര്യം തമാദിശേത്
ശിവന്റെ കൈ സമർപ്പിച്ച്, ഗുരു ശിഷ്യന്റെ തലയിൽ വയ്ക്കണം; ശിവഭാവം പ്രാപിച്ച്, ശിവാചാര്യനായി അവനെ നിയമിക്കണം.
അഥാലംകൃത്യ തം ദേവമാരാധ്യ ശിവമണ്ഡലേ ശതമഷ്ടോത്തരം ഹുത്വാ ദദ്യാത്പൂര്ണാഹുതിം തതഃ
ശേഷം, ദേവനെ അലങ്കരിച്ച്, മണ്ഡലത്തിൽ ശിവനെ പൂജിച്ച്, നൂറു എട്ട് ഹോമങ്ങൾ നടത്തി, ഒടുവിൽ പൂർത്തിഹോമം അർപ്പിക്കണം.
പുനഃ സമ്പൂജ്യ ദേവേശം പ്രണമ്യ ഭുവി ദംഡവത് ശിരസ്യംജലിമാധായ ശിവം വിജ്ഞാപയേദ്ഗുരുഃ
വീണ്ടും ദേവേശനെ പൂജിച്ച്, നിലത്ത് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത്, കൈകൾ തലയിൽ വെച്ച്, ഗുരു ശിവനോട് അറിയിക്കണം.
ഭഗവംസ്ത്വത്പ്രസാദേന ദേശികോ.യം മയാ കൃതഃ അനുഗൃഹ്യ ത്വയാ ദേവ ദിവ്യാജ്ഞാസ്മൈ പ്രദീയതാമ്
ഭഗവൻ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഈ ഗുരുവിനെ ഞാൻ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു; ദേവാ, ദയവായി അനുഗ്രഹിച്ച് ദിവ്യാജ്ഞ അവന് നൽകണമേ.
ഏവം വിജ്ഞാപ്യ ശിഷ്യേണ സഹ ഭൂയഃ പ്രണമ്യ ച ശിവം ശിവാഗമം ദിവ്യം പൂജയേച്ഛിവവദ്ഗുരുഃ
അങ്ങനെ ശിവനോട് അറിയിച്ച്, ശിഷ്യനോടൊപ്പം വീണ്ടും വന്ദനം ചെയ്ത്, ഗുരു ശിവാഗമം ദൈവികമായി ശിവനെപ്പോലെ പൂജിക്കണം.
പുനഃ ശിവമനുജ്ഞാപ്യ ശിവജ്ഞാനസ്യ പുസ്തകമ് ഉഭാഭ്യാമഥ പാണിഭ്യാം ദദ്യാച്ഛിഷ്യായ ദേശികഃ
വീണ്ടും ശിവനോട് അനുമതി വാങ്ങി, ശിവജ്ഞാനത്തിന്റെ പുസ്തകം ഇരുകൈകളും ചേർത്ത് ശിഷ്യന് നൽകണം.
സ താമ്മൂര്ധ്നി സമാധായ വിദ്യാം വിദ്യാസനോപരി അധിരോപ്യ യഥാന്യായമഭിവംദ്യ സമര്ചയേത്
അവൻ ആ ജ്ഞാനം തലയിൽ വച്ച്, പഠനത്തിന് ഉചിതമായിരിക്കും വിധം ഇരുന്നു, യഥാക്രമം ആദരത്തോടെ നമസ്കരിച്ച് ആരാധിക്കണം.
അഥ തസ്മൈ ഗുരുര്ദദ്യാദ്രാജോപകരണാന്യപി ആചാര്യപദവീം പ്രാപ്തോ രാജ്യം ചാപി യതോ ഽര്ഹതി
അതിനുശേഷം ഗുരു അവനു രാജസമ്മാനങ്ങൾ നൽകണം, കാരണം ആചാര്യപദവി നേടിയവൻ രാജ്യം സ്വീകരിക്കാൻ അർഹനാണ്.
അഥാനുശാസനം കുര്യാത്പൂര്വൈരാചരിതം യഥാ യഥാ ച ശിവശാസ്ത്രോക്തം യഥാ ലോകേഷു പൂജ്യതേ
അതിനുശേഷം, പുരാതനർ ചെയ്തതുപോലെയും ശിവശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെയും ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന രീതിയിലും ഉപദേശിക്കണം.
ശിഷ്യാന്പരിക്ഷ്യ യത്നേന ശിവശാസ്ത്രോക്തലക്ഷണൈഃ സംസ്കൃത്യ ച ശിവജ്ഞാനം തേഭ്യോ ദദ്യാച്ച ദേശികഃ
ശിഷ്യന്മാരെ ശിവശാസ്ത്രത്തിൽ പറയുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകാരം ശ്രദ്ധയോടെ പരിശോധിച്ച്, ശുദ്ധീകരിച്ച്, ശിവജ്ഞാനം അവർക്കു ഗുരു നൽകണം.
ഏവം സര്വമനായാസം ശൌചം ക്ഷാംതിം ദയാം തഥാ അസ്പൃഹാമപ്യസൂയാം ച യത്നേന ച വിഭാവയേത്
ഇങ്ങനെ, എളുപ്പത്തിൽ തന്നെ ശുദ്ധി, ക്ഷമ, ദയ, അസക്തി, അസൂയ ഇല്ലായ്മ എന്നിവ ശ്രദ്ധയോടെ വളർത്തണം.
ഇത്ഥമാദിശ്യ തം ശിഷ്യം ശിവമുദ്വാസ്യ മംഡലാത് ശിവകുംഭാനലാദീംശ്ച സദസ്യാനപി പൂജയേത്
ഇങ്ങനെ ശിഷ്യനെ ഉപദേശിച്ച ശേഷം, ശിവചിഹ്നം കാണിച്ച് അവനെ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിടവാങ്ങിച്ച്, ശിവകുംഭം, അഗ്നി തുടങ്ങിയ സദസ്യരെയും ആരാധിക്കണം.
യുഗപദ്വാഥ സംസ്കാരാന്കുര്വീത സഗണോ ഗുരുഃ തത്ര യത്ര ദ്വയം വാപി പ്രയോഗസ്യോപദിശ്യതേ
അതിനുശേഷം, ഗുരുവും സംഘവും ചേർന്ന്, രണ്ടു വിധമായോ ഇരട്ടമായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നിടത്തോ, ഒരേസമയം സംസ്കാരങ്ങൾ നടത്തണം.
തദാദാവേവ കലശാന്കല്പയേദധ്വശുദ്ധിവത് കൃത്വാ സമയസംസ്കാരമഭിഷേകം വിനാഖിലമ്
ആദ്യത്തിൽ, പാത ശുദ്ധീകരണത്തിന് പോലെ കലശങ്ങൾ ഒരുക്കി, പ്രതിജ്ഞാ സംസ്കാരം നടത്തി, അഭിഷേകം ഒഴികെ എല്ലാം ചെയ്യണം.
സമഭ്യര്ച്യ ശിവം ഭൂയഃ കൃത്വാ ചാധ്വവിശോധനമ് തസ്മിന്പരിസമാപ്തേ തു പുനര്ദേവം പ്രപൂജയേത്
പുനഃ ശിവനെ ആരാധിച്ച്, പാത ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, അതു തീർന്നാൽ വീണ്ടും ദേവനെ ആരാധിക്കണം.
ഹുത്വാ മംത്രന്തു സംതര്പ്യ സംദീപ്യാശാസ്യ ചേശ്വരമ് സമര്പ്യ മംത്രം ശിഷ്യസ്യ പാണൌ ശേഷം സമാപയേത്
മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം നടത്തി, ദേവതകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ഈശ്വരനെ ആഹ്വാനിച്ച്, മന്ത്രം ശിഷ്യന്റെ കൈയിൽ സമർപ്പിച്ച് ശേഷിച്ച ക്രിയകൾ പൂർത്തിയാക്കണം.
അഥവാ മംത്രസംസ്കാരമനുചിംത്യാഖിലം ക്രമാത് അധ്വശുദ്ധിം ഗുരുഃ കുര്യാദഭിഷേകാവസാനികമ്
അല്ലെങ്കിൽ, മന്ത്രസംസ്കാരം മുഴുവനായി ആലോചിച്ച്, ഗുരു അഭിഷേകത്തിന്റെ അവസാനം പാത ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം.
തത്ര യഃ ശാന്ത്യതീതാദികലാസു വിഹിതോ വിധിഃ സ സര്വോ ഽപി വിധാതവ്യസ്തത്ത്വത്രയവിശോധനേ
അവിടെ, ശാന്ത്യതീത തുടങ്ങിയ ഘട്ടങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന എല്ലാ വിധികളും, ആ മൂന്നു തത്ത്വങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ നിർവഹിക്കണം.
ശിവവിദ്യാത്മതത്ത്വാഖ്യം തത്ത്വത്രയമുദാഹൃതമ് ശക്തൌ ശിവസ്തതോ വിദ്യാത്തസ്യാസ്ത്വാത്മാ സമുദ്ബഭൌ
ശിവം, ജ്ഞാനം, ആത്മാവ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു തത്ത്വങ്ങൾ പറയുന്നു. ശക്തിയിൽ നിന്ന് ശിവൻ, അവനിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം, അതിൽ നിന്ന് ആത്മാവ് ഉദിക്കുന്നു.
ശിവേന ശാംത്യതീതാധ്വാ വ്യാപ്തസ്തദപരഃ പരഃ വിദ്യയാ പരിശിഷ്ടോ ഽധ്വാ ഹ്യാത്മനാ നിഖിലഃ ക്രമാത്
ശിവൻ ശാന്ത്യതീതപഥം മുഴുവനും ആക്രമിക്കുന്നു; അതിനപ്പുറം പരമമാണ്. ജ്ഞാനത്തിൽ ശേഷിച്ച പഥം, ആത്മാവിൽ എല്ലാം ക്രമമായി വ്യാപിക്കുന്നു.
ദുര്ലഭം ശാംഭവം മത്വാ മംത്രമൂലം മനീഷിണഃ ശാക്തം ശംസീത സംസ്കാരം ശിവശാസ്ത്രാര്ഥപാരഗാഃ
ശിവശാസ്ത്രാർത്ഥത്തിൽ നിപുണരായ ജ്ഞാനികൾ, ശാംഭവമന്ത്രം അപൂർവവും പ്രധാനവുമാണെന്ന് കരുതി, ശാക്തസംസ്കാരം പ്രഖ്യാപിക്കണം.
ഇതി തേ സര്വമാഖ്യാതം സംസ്കാരാഖ്യസ്യ കര്മണഃ ചാതുര്വിധ്യമിദം കൃഷ്ണ കിം ഭൂയ ശ്രോതുമിച്ഛസി
കൃഷ്ണാ, സംസ്കാരമെന്ന കര്മ്മത്തിന്റെ നാലു വകഭേദങ്ങൾ എല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു. ഇനി എന്താണ് നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
ഭഗവഞ്ഛ്രോതുമിച്ഛാമി ശിവാശ്രമനിഷേവിണാമ് ശിവശാസ്ത്രോദിതം കര്മ നിത്യനൈമിത്തികം തഥാ
ഭഗവൻ, ശിവാശ്രമത്തിൽ ഭക്തിയോടെ കഴിയുന്നവർക്കായി ശിവശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന നിത്യവും നൈമിത്തികവുമായ കര്മ്മങ്ങൾ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പ്രാതരുത്ഥായ ശയനാദ്ധ്യാത്വാ ദേവം സഹാമ്ബയാ വിചാര്യ കാര്യം നിര്ഗച്ഛേദ്ഗൃഹാദഭ്യുദിതേ ഽരുണേ
പ്രഭാതത്തിൽ കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, ദേവനെയും ഭാര്യയെയും ധ്യാനിച്ച്, ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ചിന്തിച്ച്, സൂര്യോദയസമയത്ത് വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടണം.