ശിവപുരാണമ്

സൂത യോഗിവരശ്രേഷ്ഠ ശിവക്ഷേത്രാഗമാംസ്തഥാ ശൃണുത ശ്രദ്ധയാ സര്വക്ഷേത്രാണി ച തദാഗമാന്

സൂതാ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ശിവക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും മറ്റു പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടെയും കഥകള്‍ വിശ്വാസത്തോടെ കേള്‍ക്കൂ.

ശൃണുധ്വമൃഷയഃ പ്രാജ്ഞാഃ ശിവക്ഷേത്രം വിമുക്തിദമ് തദാഗമാംസ്തതോ വക്ഷ്യേ ലോകരക്ഷാര്ഥമേവ ഹി

മഹർഷിമാരേ, ശിവക്ഷേത്രം മോക്ഷം നല്‍കുന്നതാണെന്ന് കേള്‍ക്കൂ. ലോകരക്ഷയ്ക്ക് അതിന്റെ ആചാരങ്ങള്‍ ഞാന്‍ പറയാം.

പഞ്ചാശത്കോടിവിസ്തീര്ണാ സശൈലവനകാനനാ ശിവാജ്ഞയാ ഹി പൃഥിവീ ലോകം ധൃത്വാ ച തിഷ്ഠതി

അമ്പത് കോടി വിസ്തൃതിയുള്ള, പര്‍വ്വതങ്ങളും കാടുകളും ഉള്ള ഭൂമി, ശിവന്റെ ആജ്ഞയാല്‍ ലോകത്തെ താങ്ങി നില്ക്കുന്നു.

തത്ര തത്ര ശിവക്ഷേത്രം തത്ര തത്ര നിവാസിനാമ് മോക്ഷാര്ഥം കൃപയാ ദേവഃ ക്ഷേത്രം കല്പിതവാന്പ്രഭുഃ

ഇവിടെയും അവിടെയും ശിവക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. അവിടുത്തെ ജനങ്ങള്‍ക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കാനായി ദയയോടെ ഭഗവാന്‍ അവ സ്ഥാപിച്ചു.

പരിഗ്രഹാദൃഷീണാം ച ദേവാനാം പരിഗ്രഹാത് സ്വയംഭൂതാന്യഥാന്യാനി ലോകരക്ഷാര്ഥമേവ ഹി

ചിലത് ഋഷിമാരുടെ അംഗീകാരത്താല്‍, ചിലത് ദേവന്മാരുടെ അംഗീകാരത്താല്‍, ചിലത് സ്വയംഭൂവായാണ് — എല്ലാം ലോകരക്ഷയ്ക്കായി.

തീര്ഥേ ക്ഷേത്രേ സദാകാര്യം സ്നാനദാനജപാദികമ് അന്യഥാ രോഗദാരിദ്ര്യമൂകത്വാദ്യാപ്നുയാന്നരഃ

പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സ്നാനം, ദാനം, ജപം തുടങ്ങിയവ എപ്പോഴും ചെയ്യണം. ഇല്ലെങ്കില്‍ രോഗം, ദാരിദ്ര്യം, വാക്മൂകത തുടങ്ങിയ ദുരിതങ്ങള്‍ വരാം.

അഥാസ്മിന്ഭാരതേ വര്ഷേ പ്രാപ്നോതി മരണം നരഃ സ്വയംഭൂസ്ഥാനവാസേന പുനര്മാനുഷ്യമാപ്നുയാത്

ഭാരതഭൂമിയില്‍ മരിച്ചാല്‍, സ്വയംഭൂസ്ഥലത്ത് താമസിച്ചാല്‍ വീണ്ടും മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കും.

ക്ഷേത്രേ പാപസ്യ കരണം ദൃഢം ഭവതി ഭൂസുരാഃ പുണ്യക്ഷേത്രേ നിവാസേ ഹി പാപമണ്വപി നാചരേത്

ദ്വിജന്മാരേ, ക്ഷേത്രത്തില്‍ പാപം ചെയ്താല്‍ അത് ദൃഢമായി പതിയും. പക്ഷേ, പുണ്യസ്ഥലത്ത് താമസിക്കുമ്പോള്‍ ചെറിയ പാപം പോലും ചെയ്യരുത്.

യേന കേനാപ്യുപായേന പുണ്യക്ഷേത്രേ വസേന്നരഃ സിംധോഃ ശതനദീതീരേ സംതി ക്ഷേത്രാണ്യനേകശഃ

ഏതെങ്കിലും വിധത്തില്‍ ഒരാള്‍ പുണ്യക്ഷേത്രത്തില്‍ താമസിക്കണം. സിന്ധു നദിയുടെയും അനേകം നദികളുടെയും തീരങ്ങളില്‍ അനവധി ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ഉണ്ട്.

സരസ്വതീ നദീ പുണ്യാ പ്രോക്താ ഷഷ്ടിമുഖാ തഥാ തത്തത്തീരേ വസേത്പ്രാജ്ഞഃ ക്രമാദ്ബ്രഹ്മപദം ലഭേത്

ഷഷ്ടി മുഖങ്ങളുള്ള ശരസ്വതീ നദി പുണ്യവതിയാണ് എന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ തീരത്ത് താമസിക്കുന്ന ജ്ഞാനിക്ക് ക്രമേണ ബ്രഹ്മപദം ലഭിക്കും.

ഹിമവദ്ഗിരിജാ ഗംഗാ പുണ്യാ ശതമുഖാ നദീ തത്തീരേ ചൈവ കാശ്യാദിപുണ്യക്ഷേത്രാണ്യനേകശഃ

ഹിമവാന്റെ മകളായ ഗംഗയാണ് നൂറ് മുഖങ്ങളുള്ള പുണ്യനദി. അതിന്റെ തീരത്തും കാശി തുടങ്ങിയ അനേകം പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ഉണ്ട്.

തത്ര തീരം പ്രശസ്തം ഹി മൃഗബൃഹസ്പതൌ ശോണഭദ്രോ ദശമുഖഃ പുണ്യോഭീഷ്ടഫലപ്രദഃ

അവിടെ, മൃഗബൃഹസ്പതി കാലത്ത് ആ തീരം വളരെ ഉത്തമമാണ്. പത്തു മുഖങ്ങളുള്ള ശോണഭദ്ര എന്ന പുണ്യനദി എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നു.

തത്ര സ്നാനോപവാസേന പദം വൈനായകം ലഭേത് ചതുര്വീംശമുഖാ പുണ്യാ നര്മദാ ച മഹാനദീ

അവിടെ, കുളിച്ച് ഉപവാസം പാലിച്ചാൽ ഗണപതിയുടെ സ്ഥാനം ലഭിക്കും. ഇരുപത്തിയൊന്ന് മുഖങ്ങളുള്ള നർമ്മദാ മഹാപുണ്യനദിയാണ്.

തസ്യാം സ്നാനേന വാസേന പദം വൈഷ്ണവമാപ്നുയാത് തമസാ ദ്വാദശമുഖാ രേവാ ദശമുഖാ നദീ

അവിടെ കുളിച്ച് താമസിച്ചാൽ വിഷ്ണുവിന്റെ സ്ഥാനം ലഭിക്കും. പന്ത്രണ്ടു മുഖങ്ങളുള്ള തമസാ, പത്തു മുഖങ്ങളുള്ള രേവാ എന്ന മഹാനദിയും അവിടെ ഉണ്ട്.

ഗോദാവരീ മഹാപുണ്യാ ബ്രഹ്മഗോവധനാശിനീ ഏകവിംശമുഖാ പ്രോക്താ രുദ്രലോകപ്രദായിനീ

ഗോദാവരി മഹാപുണ്യവതിയാണ്, ബ്രാഹ്മണഹത്യയും പശുഹത്യയും നശിപ്പിക്കുന്നവളാണ്. ഇരുപത്തൊന്ന് മുഖങ്ങളുള്ളവളായി പറയുന്നു, രുദ്രലോകം നൽകുന്നവളുമാണ്.

കൃഷ്ണവേണീ പുണ്യനദീ സര്വപാപക്ഷയാവഹാ സാഷ്ടാദശമുഖാപ്രോക്താ വിഷ്ണുലോകപ്രദായിനീ

കൃഷ്ണവേണി പുണ്യനദിയാണ്, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു. പതിനെട്ടു മുഖങ്ങളുള്ളവളായി പറയുന്നു, വിഷ്ണുലോകം നൽകുന്നവളുമാണ്.

തുംഗഭദ്രാ ദശമുഖാ ബ്രഹ്മലോകപ്രദായിനീ സുവര്ണമുഖരീ പുണ്യാ പ്രോക്താ നവമുഖാ തഥാ

തുങ്ഗഭദ്ര പത്തു മുഖങ്ങളുള്ളവളാണ്, ബ്രഹ്മലോകം നൽകുന്നവളാണ്. ഒപ്പം, ഒൻപതു മുഖങ്ങളുള്ള പുണ്യവതിയായ സുവർണമുഖരിയും ഉണ്ട്.

തത്രൈവ സുപ്രജായംതേ ബ്രഹ്മലോകച്യുതാസ്തഥാ സരസ്വതീ ച പംപാ ച കന്യാശ്വേതനദീ ശുഭാ

അവിടെ നല്ല സന്താനങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരും അവിടെ ജനിക്കുന്നു. സർസ്വതി, പമ്പ, കന്യാ, ശ്വേതനദി എന്ന ശുഭനദി എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.

ഏതാസാം തീരവാസേന ഇംദ്രലോകമവാപ്നുയാത് സഹ്യാദ്രിജാ മഹാപുണ്യാ കാവേരീതി മഹാനദീ

ഈ നദികളുടെ തീരത്ത് താമസിച്ചാൽ ഇന്ദ്രലോകം ലഭിക്കും. സഹ്യാദ്രിപർവതത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന കാവേരി മഹാപുണ്യനദിയാണ്.

സപ്തവിംശമുഖാ പ്രോക്താ സര്വാഭീഷ്ടം പ്രദായിനീ തത്തീരാഃ സ്വര്ഗദാശ്ചൈവ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുപദപ്രദാഃ

ഇവൾക്ക് ഇരുപത്തേഴു മുഖങ്ങളുണ്ട് എന്നും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നവളാണ് എന്നും പറയുന്നു. ഈ തീരങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗവും ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും സ്ഥാനവും നൽകുന്നു.

ശിവലോകപ്രദാ ശൈവാസ് തഥാ ഽഭീഷ്ടഫലപ്രദാഃ നൈമിഷേ ബദരേ സ്നായാന്മേഷഗേ ച ഗുരൌ രവൌ

ശൈവതീരം ശിവലോകം നൽകുന്നു, ആഗ്രഹിച്ച ഫലവും നൽകുന്നു. നൈമിഷം, ബദരി, മെഷഗ, ഗുരു, രവി എന്നിവിടങ്ങളിൽ കുളിക്കണം.

ബ്രഹ്മലോകപ്രദം വിദ്യാത്തതഃ പൂജാദികം തഥാ സിംധുനദ്യാം തഥാ സ്നാനം സിംഹേ കര്കടഗേ രവൌ

ഇത് ബ്രഹ്മലോകം നൽകുന്നതാണെന്ന് അറിയണം; പൂജയും മറ്റ് കർമ്മങ്ങളും അങ്ങനെ ചെയ്യണം. സിന്ധുനദിയിൽ, രവി സിംഹത്തിലും കർക്കിടകത്തിലും ഇരിക്കുമ്പോൾ കുളിക്കണം.

കേദാരോദകപാനം ച സ്നാനം ച ജ്ഞാനദം വിദുഃ ഗോദാവര്യാം സിംഹമാസേ സ്നായാത്സിംഹബൃഹസ്പതൌ

കേദാരത്തിൽ വെള്ളം കുടിക്കുകയും അവിടെ കുളിക്കുകയും ചെയ്താൽ ജ്ഞാനം ലഭിക്കും. സിംഹമാസത്തിൽ, ബൃഹസ്പതി സിംഹത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ഗോദാവരിയിൽ കുളിക്കണം.

ശിവലോകപ്രദമിതി ശിവേനോക്തം തഥാ പുരാ യമുനാശോണയോഃ സ്നായാദ്ഗുരൌ കന്യാഗതേ രവൌ

ഇത് ശിവലോകം നൽകുന്നതാണെന്ന് ശിവൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഗുരു കന്യാരാശിയിലും രവി അവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ യമുനയിലും ശോണയിലും കുളിക്കണം.

ധര്മലോകേ ദംതിലോകേ മഹാഭോഗപ്രദം വിദുഃ കാവേര്യാം ച തഥാസ്നായാത്തുലാഗേ തു രവൌ ഗുരൌ

ധർമ്മലോകവും ദന്തിലോകവും മഹാഭോഗവും നൽകുന്നതാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ, രവി ഗുരു തുലാരാശിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ കാവേരിയിൽ കുളിക്കണം.

വിഷ്ണോര്വചനമഹാത്മ്യാത്സര്വാഭീഷ്ടപ്രദം വിദുഃ വൃശ്ചികേ മാസി സംപ്രാപ്തേ തഥാര്കേ ഗുരുവൃശ്ചികേ

വിഷ്ണുവിന്റെ വചനത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നതാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. വൃശ്ചികമാസം വന്നപ്പോൾ, രവി ഗുരു വൃശ്ചികത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും അങ്ങനെ തന്നെ.

നര്മദായാം നദീസ്നാനാദ്വിഷ്ണുലോകമ്വാപ്നുയാത് സുവര്ണമുഖരീസ്നാനം ചാപഗേ ച ഗുരൌ രവൌ

നർമ്മദയിൽ കുളിച്ചാൽ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും. സുവർണമുഖരിയിലും മറ്റു നദികളിലും ഗുരുവും രവിയും ഉണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ കുളിക്കണം.

ശിവലോകപ്രദമിതി ബ്രാഹ്മണോ വചനം യഥാ മൃഗമാസി തഥാ സ്നായാജ്ജാഹ്നവ്യാം മൃഗഗേ ഗുരൌ

ഇത് ശിവലോകം നൽകുന്നതാണെന്ന് ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ, മൃഗമാസത്തിൽ, ബൃഹസ്പതി മൃഗത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ജാഹ്നവിയിൽ കുളിക്കണം.

ശിവലോകപ്രദമിതി ബ്രഹ്മണോ വചനം യഥാ ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വോഃ പദേ ഭുക്ത്വാ തദംതേ ജ്ഞാനമാപ്നുയാത്

ഇത് ശിവലോകം നൽകുന്നതാണെന്ന് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും സ്ഥാനങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, അവസാനം ജ്ഞാനം ലഭിക്കും.