പതീംല്ലബ്ധവതീ ധര്മേ ഗുരുഭിര്ന നിയോജിതാ അസ്വാതന്ത്ര്യകൃതോ ദോഷോ നേഹാസ്തി പരമാര്ഥതഃ
അവൾ ഭർത്താക്കളെ ധർമ്മം പാലിച്ചാണ് ലഭിച്ചത്, മൂപ്പന്മാർ നിർദ്ദേശിച്ചതുകൊണ്ടല്ല; സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലാത്തതിൽ നിന്നുള്ള പാപം ഇവിടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ല.
ശിവധര്മേ നിയുക്തായാശ്ശിവശാസനഗൌരവാത് ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന യോ ഽപി കോ ഽപി ശിവാശ്രയഃ
ശിവധർമ്മത്തിൽ നിയുക്തയായവൾ ശിവന്റെ ആജ്ഞയെ മാനിച്ച് ജീവിക്കുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ എന്ത് പറയണം? ആരായാലും, ആരായാലും ശിവനിൽ ആശ്രയം നേടുന്നവൻ...
സംസ്കാര്യോ ഗുര്വധീനശ്ചേത്സംസ്ക്രിയാ ന പ്രഭിദ്യതേ ഗുരോരാലോകനാദേവ സ്പര്ശാത്സംഭാഷണാദപി
ഗുരുവിന് കീഴിൽ സംസ്കാരം ചെയ്യേണ്ടി വരുമ്പോൾ, ഗുരുവിന്റെ കാഴ്ച, സ്പർശം, സംസാരമാത്രം കൊണ്ടും സംസ്കാരം തകരാറില്ല.
യസ്യ സംജായതേ പ്രജ്ഞാ തസ്യ നാസ്തി പരാജയഃ മനസാ യസ്തു സംസ്കാരഃ ക്രിയതേ യോഗവര്ത്മനാ
ആർക്കാണ് ജ്ഞാനം ഉദയിക്കുന്നത്, അവനു തോൽവി ഉണ്ടാകില്ല; മനസ്സിൽ യോഗമാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന സംസ്കാരവും അങ്ങനെ തന്നെ.
സ നേഹ കഥിതോ ഗുഹ്യോ ഗുരുവക്ത്രൈകഗോചരഃ ക്രിയാവാന്യസ്തു സംസ്കാരഃ കുംഡമംഡപപൂര്വകഃ സ വക്ഷ്യതേ സമാസേന തസ്യ ശക്യോ ന വിസ്തരഃ
അത് ഇവിടെ തുറന്നു പറയുന്നില്ല, കാരണം അതു രഹസ്യവും ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകളിൽ മാത്രം അറിയാവുന്നതുമാണ്. കൃത്യമായ ക്രിയാപൂർവകമായ സംസ്കാരം, മണ്ഡപവും വേദിയും ഒരുക്കിയതിനു ശേഷം, സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം; അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദീകരണം നൽകാൻ കഴിയില്ല.
പുണ്യേ ഽഹനി ശുചൌ ദേശേ ബഹുദോഷവിവര്ജിതേ ദേശികഃ പ്രഥമം കുര്യാത്സംസ്കാരം സമയാഹ്വയമ്
ശുഭദിനത്തിൽ, പവിത്രവും ദോഷരഹിതവുമായ സ്ഥലത്ത്, ഗുരു ആദ്യം 'സമയ' എന്ന സംസ്കാരം നടത്തണം.
പരീക്ഷ്യ ഭൂമിം വിധിവദ്ഗംധവര്ണരസാദിഭിഃ ശില്പിശാസ്ത്രോക്തമാര്ഗേണ മണ്ഡപം തത്ര കല്പയേത്
ഭൂമി സുഗന്ധം, വർണ്ണം, രുചി മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് യഥാവിധി പരിശോധിച്ച്, ശില്പശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞ രീതിയിൽ അവിടെ ഒരു മണ്ഡപം പണിയണം.
കൃത്വാ വേദിം ച തന്മധ്യേ കുണ്ഡാനി പരികല്പയേത് അഷ്ടദിക്ഷു തഥാ ദിക്ഷു തത്രൈശാന്യാം പുനഃ ക്രമാത്
വേദി നിർമ്മിച്ച് അതിന്റെ നടുവിൽ കുണ്ടങ്ങൾ ഒരുക്കണം; എട്ട് ദിക്കുകളിൽ, ഇടക്ക് ദിക്കുകളിലും, പിന്നെ ഈശാന്യദിക്കിലും ക്രമമായി കുണ്ടങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം.
പ്രധാനകുംഡം കുര്വീത യദ്വാ പശ്ചിമഭാഗതഃ പ്രധാനമേകമേവാഥ കൃത്വാ ശോഭാം പ്രകല്പയേത്
പ്രധാന കുണ്ടം ഒരുക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത്; ഒരു പ്രധാന കുണ്ടം മാത്രം ഉണ്ടാക്കി അതിന്റെ ഭംഗിയും ഒരുക്കണം.
വിതാനധ്വജമാലാഭിര്വിവിധാഭിരനേകശഃ വേദിമധ്യേ തതഃ കുര്യാന്മംഡലം ശുഭലക്ഷണമ്
വിവിധ തരം തൂവൽക്കൊടികളും പതാകമാലകളും ഉപയോഗിച്ച്, വേദിയുടെ നടുവിൽ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടെ ഒരു വൃത്തം വരയ്ക്കണം.
രക്തഹേമാദിഭിശ്ചൂര്ണൈരീശ്വരാവാഹനോചിതമ് സിംദൂരശാലിനീവാരചൂര്ണൈരേവാഥ നിര്ധനഃ
ചുവപ്പ്, പൊന്നു മുതലായ പൊടികൾ കൊണ്ട്, ഈശ്വരനെ ആഹ്വാനിക്കാൻ അനുയോജ്യമായതുപോലെ, അല്ലെങ്കിൽ ദാരിദ്ര്യമുള്ളവൻ ആണെങ്കിൽ, സിന്ദൂരം, അരി, ആവരിക്കൊണ്ടുള്ള പൊടികൾ ഉപയോഗിക്കാം.
ഏകഹസ്തം ദ്വിഹസ്തം വാ സിതം വാ രക്തമേവ വാ ഏകഹസ്തസ്യ പദ്മസ്യ കര്ണികാഷ്ടാംഗുലാ മതാ
ഒരു കൈ നീളമോ രണ്ട് കൈ നീളമോ, വെള്ളയോ ചുവപ്പോ ആയിരിക്കും; ഒരു കൈ നീളമുള്ള താമരയ്ക്ക്, കർണികയുടെ അളവ് എട്ട് വിരലാണ്.
കേസരാണി തദര്ധാനി ശേഷം ചാഷ്ടദലാദികമ് ദ്വിഹസ്തസ്യ തു പദ്മസ്യ ദ്വിഗുണം കര്ണികാദികമ്
അതിന്റേത് കേശരങ്ങൾ അതിന്റെ പകുതിയത്രയും; ശേഷിക്കുന്ന ഭാഗം എട്ടു ദളങ്ങളുമാണ്. രണ്ട് കൈ നീളമുള്ള താമരയ്ക്ക്, കർണികയും മറ്റും ഇരട്ടിയാകും.
കൃത്വാ ശോഭോപശോഭാഢ്യമൈശാന്യാം തസ്യ കല്പയേത് ഏകഹസ്തം തദര്ധം വാ പുനര്വേദ്യഃ തു മംഡലമ്
അത് ഭംഗിയും അലങ്കാരവും ചേർത്ത് നിർമ്മിച്ച്, ഈശാന്യദിക്കിൽ ഒരുക്കണം; ഒരു കൈ നീളമോ അതിന്റെ പകുതിയോ വേദിയിൽ വീണ്ടും വൃത്തം വരയ്ക്കണം.
വ്രീഹിതംദുലസിദ്ധാര്ഥതിലപുഷ്പകുശാസ്തൃതേ തത്ര ലക്ഷണസംയുക്തം ശിവകുംഭം പ്രസാധയേത്
അവിടെ അരി, ചൊറിഞ്ഞ അരി, എള്ള്, പൂക്കൾ, ദർഭ എന്നിവ വിരിച്ചിട്ട്, ശരിയായ ലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ ശിവകുംഭം ഒരുക്കണം.
സൌവര്ണം രാജതം വാപി താമ്രജം മൃന്മയം തു വാ ഗന്ധപുഷ്പാക്ഷതാകീര്ണം കുശദൂര്വാംകുരാചിതമ്
പൊന്നു, വെള്ളി, താമ്രം, അല്ലെങ്കിൽ മണ്ണ് കൊണ്ടുള്ള പാത്രം, സുഗന്ധം, പൂക്കൾ, അക്ഷത, ദർഭ, ദൂർവാങ്കുരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം.
സിതസൂത്രാവൃതം കംഠേ നവവസ്ത്രയുഗാവൃതമ് ശുദ്ധാമ്ബുപൂര്ണമുത്കൂര്ചം സദ്രവ്യം സപിധാനകമ്
കഴുത്തിൽ വെള്ള ധാഗം ധരിച്ച്, പുതിയ രണ്ട് വസ്ത്രങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, ശുദ്ധജലത്തോടെ നിറച്ച പാത്രം, അതിൽ ഭോജനസാമഗ്രികളും മൂടിയും ചേർത്ത് കൈയിൽ എടുക്കണം.
ഭൃങ്ഗാരം വര്ധനീം ചാപി ശംഖം ച ചക്രമേവ വാ വിനാ സൂത്രാദികം സര്വം പദ്മപത്രമഥാപി വാ
കറുത്ത കുരങ്ങിൻ തൊലി, ഇരിപ്പിടം, ശംഖ്, ചക്രം എന്നിവയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇവയൊന്നും ഇല്ലാതെ ഒരു താമരയിലയോ ഉപയോഗിക്കാം.
തസ്യാസനാരവിംദസ്യ കല്പയേദുത്തരേ ദലേ അഗ്രതശ്ചംദനാംഭോഭിരസ്ത്രരാജസ്യ വര്ധനീമ്
ആ താമരയിരിപ്പിടത്തിന്റെ വടക്കേ ഇലയിലാണ്, ആ ചടങ്ങിന്റെ പാത്രം വെച്ച്, മുന്നിൽ ചന്ദനജലത്തിൽ നനച്ച് ഒരുക്കണം.
മണ്ഡലസ്യ തതഃ പ്രാച്യാം മംത്രകുംഭേ ച പൂര്വവത് കൃത്വാ വിധിവദീശസ്യ മഹാപൂജാം സമാചരേത്
ശേഷം, ആ മണ്ടലത്തിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്തും മന്ത്രപാത്രത്തിനരികിലും മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാ വിധികളും പാലിച്ച്, ഭഗവാന്റെ മഹാപൂജ നടത്തണം.
അഥാര്ണവസ്യ തീരേ വാ നദ്യാം ഗോഷ്ഠേ ഽപി വാ ഗിരൌ ദേവാഗരേ ഗൃഹേ വാപി ദേശേ ഽന്യസ്മിന്മനോഹരേ
അല്ലെങ്കിൽ സമുദ്രത്തീരത്ത്, നദിയിൽ, പശുശാലയിൽ, പർവതത്തിൽ, ദേവാലയത്തിൽ, വീട്ടിൽ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും മനോഹരമായ സ്ഥലത്തും ചെയ്യാം.
കൃത്വാ പൂര്വോദിതം സര്വം വിനാ വാ മംഡപാദികമ് മംഡലം പൂര്വവത്കൃത്വാ സ്ഥംഡിലം ച വിഭാവസോഃ
മുൻപറഞ്ഞതെല്ലാം ചെയ്തു, പന്തലുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതല്ലാതെ, മുമ്പ് പോലെ മണ്ടലവും അഗ്നിക്കുള്ള വേദിയും ഒരുക്കണം.
പ്രവിശ്യ പൂജാഭവനം പ്രഹൃഷ്ടവദനോ ഗുരുഃ സര്വമംഗലസംയുക്തഃ സമാചരിതനൈത്യകഃ
പൂജാഗൃഹത്തിൽ സന്തോഷമുള്ള മുഖത്തോടെ ഗുരു കടന്ന്, എല്ലാ മംഗളങ്ങളോടും കൂടെ, നിത്യേന ചെയ്യേണ്ട കർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കണം.
മഹാപൂജാം മഹേശസ്യ കൃത്വാ മണ്ഡലമധ്യതഃ ശിവകുംഭേ തഥാ ഭൂയഃ ശിവമാവാഹ്യ പൂജയേത്
മണ്ടലത്തിന്റെ നടുവിൽ മഹേശ്വരന്റെ മഹാപൂജ നടത്തി, പിന്നെ വീണ്ടും ശിവപാത്രത്തിൽ ശിവനെ ആഹ്വാനിച്ച് പൂജിക്കണം.
പശ്ചിമാഭിമുഖം ധ്യാത്വാ യജ്ഞരക്ഷകമീശ്വരമ് അര്ചയേദസ്ത്രവര്ധന്യാമസ്ത്രമീശസ്യ ദക്ഷിണേ
പശ്ചിമം നോക്കി യജ്ഞരക്ഷകനായ ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ച്, അവന്റെ വലതുവശത്ത് ആ ചടങ്ങിന്റെ പാത്രം വച്ച് പൂജിക്കണം.
മന്ത്രകുമ്ഭേ ച വിന്യസ്യ മന്ത്രം മന്ത്രവിശാരദഃ കൃത്വാ മുദ്രാദികം സര്വം മന്ത്രയാഗം സമാചരേത്
മന്ത്രപാത്രത്തിൽ മന്ത്രം സ്ഥാപിച്ച്, മന്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ എല്ലാ മുദ്രകളും ചെയ്തു, മന്ത്രയാഗം നടത്തണം.
തതശ്ശിവാനലേ ഹോമം കുര്യാദ്ദേശികസത്തമഃ പ്രധാനകുണ്ഡേ പരിതോ ജുഹുയുശ്ചാപരേ ദ്വിജാഃ
ശേഷം, ശിവാഗ്നിയിൽ ഉത്തമനായ ഗുരു ഹോമം നടത്തണം; മറ്റു ദ്വിജന്മാർ പ്രധാനകുണ്ടത്തിന്റെ ചുറ്റും ഹോമം ചെയ്യണം.
ആചാര്യാത്പാദമര്ധം വാ ഹോമസ്തേഷാം വിധീയതേ പ്രധാനകുണ്ഡ ഏവാഥ ജുഹുയാദ്ദേശികോത്തമഃ
ആചാര്യന്റെ ഹോമത്തിൽ പാതി അർഹത അവർക്കാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്; എന്നാൽ ഉത്തമനായ ഗുരു പ്രധാനകുണ്ടത്തിൽ തന്നെ ഹോമം നടത്തണം.
സ്വാധ്യായമപരേ കുര്യുഃ സ്തോത്രം മംഗലവാചനമ് ജപം ച വിധിവച്ചാന്യേ ശിവഭക്തിപരായണാഃ
മറ്റുള്ളവർ സ്വാധ്യായവും സ്തോത്രവും മംഗളവചനങ്ങളും ചൊല്ലണം; ചിലർ ശിവഭക്തിയോടെ നിയമപ്രകാരം ജപവും നടത്തണം.
നൃത്യം ഗീതം ച വാദ്യം ച മംഗലാന്യപരാണി ച പൂജനം ച സദസ്യാനാം കൃത്വാ സമ്യഗ്വിധാനതഃ
നൃത്തം, പാട്ട്, വാദ്യം, മറ്റു മംഗളകാര്യങ്ങൾ, കൂടിയിരിക്കുന്നവരുടെ പൂജയും, എല്ലാ വിധികളും പാലിച്ച് നടത്തണം.