താവദാരാധയേച്ഛിഷ്യഃ പ്രസന്നോസൌ ഭവേദ്യഥാ തസ്മിന്പ്രസന്നേ ശിഷ്യസ്യ സദ്യഃ പാപക്ഷയോ ഭവേത്
ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുംവരെ ആരാധിക്കണം; ഗുരു സന്തോഷിച്ചാൽ, ശിഷ്യന്റെ പാപങ്ങൾ ഉടൻ തന്നെ നശിക്കും.
തസ്മാദ്ധനാനി രത്നാനി ക്ഷേത്രാണി ച ഗൃഹാണി ച ഭൂഷണാനി ച വാസാംസി യാനശയ്യാസനാനി ച
അതുകൊണ്ട്, ധനം, രത്നങ്ങൾ, വയലുകൾ, വീടുകൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, വാഹനങ്ങൾ, കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും—
ഏതാനി ഗുരവേ ദദ്യാദ്ഭക്ത്യാ വിത്താനുസാരതഃ വിത്തശാഠ്യം ന കുര്വീത യദീച്ഛേത്പരമാം ഗതിമ്
ഇവയെല്ലാം ഭക്തിയോടെ, തനിക്കുള്ള ശേഷിയനുസരിച്ച് ഗുരുവിന് സമർപ്പിക്കണം; പരമഗതി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ധനത്തിൽ കപടത കാണിക്കരുത്.
സ ഏവ ജനകോ മാതാ ഭര്താ ബന്ധുര്ധനം സുഖമ് സഖാ മിത്രം ച യത്തസ്മാത്സര്വം തസ്മൈ നിവേദയേത്
അവൻ തന്നെ അച്ഛൻ, അമ്മ, ഭർത്താവ്, ബന്ധു, ധനം, സന്തോഷം, സ്നേഹിതൻ, കൂട്ടുകാരൻ; അതിനാൽ എല്ലാം അവനു സമർപ്പിക്കണം.
നിവേദ്യ പശ്ചാത്സ്വാത്മാനം സാന്വയം സപരിഗ്രഹമ് സമര്പ്യ സോദകം തസ്മൈ നിത്യം തദ്വശഗോ ഭവേത്
എല്ലാം സമർപ്പിച്ച ശേഷം, കുടുംബത്തെയും സമ്പത്തിനെയും കൂടി വെള്ളം ചേർത്ത് ഗുരുവിനു സമർപ്പിച്ച്, എല്ലായ്പ്പോഴും അവന്റെ ആജ്ഞയിൽ കഴിയണം.
യദാ ശിവായ സ്വാത്മാനം ദത്തവാന് ദേശികാത്മനേ തദാ ശൈവോ ഭവേദ്ദേഹീ ന തതോ ഽസ്തി പുനര്ഭവഃ
ശിവനോടും ഗുരുവിന്റെ ആത്മാവിനോടും താൻ തന്നെ സമർപ്പിച്ചാൽ, അപ്പോഴാണ് ഒരാൾ ശൈവനാകുന്നത്; അതിനുശേഷം വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.
ഗുരുശ്ച സ്വാശ്രിതം ശിഷ്യം വര്ഷമേകം പരീക്ഷയേത് ബ്രാഹ്മണം ക്ഷത്രിയം വൈശ്യം ദ്വിവര്ഷം ച ത്രിവര്ഷകമ്
ഗുരു തന്റെ ആശ്രയം തേടിയ ശിഷ്യനെ ഒരു വർഷം പരീക്ഷിക്കണം; ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ എന്നിവരെ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ മൂന്ന് വർഷം പരീക്ഷിക്കണം.
പ്രാണദ്രവ്യപ്രദാനാദ്യൈരാദേശൈശ്ച സമാസമൈഃ ഉത്തമാംശ്ചാധമേ കൃത്വാ നീചാനുത്തമകര്മണി
ജീവനും സമ്പത്തും സമർപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾകൊണ്ടും, ചുരുങ്ങിയ ആജ്ഞകളിലൂടെയും, ഉത്തമരെ അധമരിൽ നിന്നും, അധമരെ ഉത്തമരിൽ നിന്നും വേർതിരിച്ചറിയാം.
ആക്രുഷ്ടാസ്താഡിതാ വാപി യേ വിഷാദം ന യാന്ത്യപി തേ യോഗ്യാഃ സംയതാഃ ശുദ്ധാഃ ശിവസംസ്കാരകര്മണി
അവമാനിക്കപ്പെട്ടാലോ അടിയേറ്റാലോ പോലും വിഷാദം കാണിക്കാത്തവർ ശിവന്റെ കര്മ്മങ്ങൾക്കായി യോഗ്യരും, നിയന്ത്രിതരുമായും, ശുദ്ധരുമായും ഇരിക്കുന്നു.
അഹിംസകാ ദയാവംതോ നിത്യമുദ്യുക്തചേതസഃ അമാനിനോ ബുദ്ധിമംതസ്ത്യക്തസ്പര്ധാഃ പ്രിയംവദാഃ
അഹിംസയുള്ളവർ, കരുണയുള്ളവർ, എപ്പോഴും മനസ്സിൽ ഉത്സാഹമുള്ളവർ, വിനയമുള്ളവർ, ബുദ്ധിമാന്മാർ, അസൂയയില്ലാത്തവർ, സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിക്കുന്നവർ—
ഋജവോ മൃദവഃ സ്വച്ഛാ വിനീതാഃ സ്ഥിരചേതസഃ ശൌചാചാരസമായുക്താഃ ശിവഭക്താ ദ്വിജാതയഃ
നേരുള്ളവർ, സൌമ്യരായവർ, ശുദ്ധരായവർ, വിനയമുള്ളവർ, സ്ഥിരമായ മനസ്സുള്ളവർ, ശുദ്ധമായ ആചാരമുള്ളവർ, ശിവഭക്തർ, ദ്വിജന്മാർ—
ഏവം വൃത്തസമോപേതാ വാങ്മനഃകായകര്മഭിഃ ശോധ്യാ ബോധ്യാ യഥാന്യായമിതി ശാസ്ത്രേഷു നിശ്ചയഃ
ഇത്തരമുളള നല്ല പെരുമാറ്റം ഉള്ളവർ വാക്കിലും മനസ്സിലും ശരീരത്തിലും ശുദ്ധരാക്കപ്പെടുകയും, യുക്തിയനുസരിച്ച് ഉപദേശിക്കപ്പെടുകയും വേണം; ഇതാണ് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ഉറപ്പാക്കുന്നത്.
നാധികാരഃ സ്വതോ നാര്യാഃ ശിവസംസ്കാരകര്മണി നിയോഗാദ്ഭര്തുരസ്ത്യേവ ഭക്തിയുക്താ യദീശ്വരേ
സ്ത്രീകൾക്ക് ശിവന്റെ കര്മ്മങ്ങളിൽ സ്വയം അവകാശമില്ല; ഭർത്താവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രമേ അവകാശം ഉണ്ടാകൂ, ഭർത്താവിനോടും ശിവനോടും ഭക്തിയുള്ളവളാണെങ്കിൽ.
തഥൈവ ഭര്തൃഹീനായാ പുത്രാദേരഭ്യനുജ്ഞയാ അധികാരോ ഭവത്യേവ കന്യായാഃ പിതുരാജ്ഞയാ ശൂദ്രാണാം മര്ത്യജാതീനാം പതിതാനാം വിശേഷതഃ
അതുപോലെ, ഭർത്താവില്ലാത്തവൾക്ക് മകനോ മറ്റാരോ അനുമതി നൽകിയാൽ അവകാശം ഉണ്ടാകും; കന്യയ്ക്ക് പിതാവിന്റെ ആജ്ഞയാൽ; ശൂദ്രന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് പതിതർക്കും—
തഥാ സംകരജാതീനാം നാധ്വശുദ്ധിര്വിധീയതേ തൈപ്യകൃത്രിമഭാവശ്ചേച്ഛിവേ പരമകാരണേ
സംകരജാതികൾക്ക് കര്മ്മശുദ്ധി നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ല; എന്നാൽ അവർക്ക് കൃത്രിമമായ സ്ഥാനം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ശിവനിൽ, പരമകാരണത്തിൽ—
പാദോദകപ്രദാനാദ്യൈഃ കുര്യുഃ പാപവിശോധനമ് അത്രാനുലോമജാതാ യേ യുക്താ ഏവ ദ്വിജാതിഷു
അവർ പാദോദകദാനം മുതലായവകൊണ്ട് പാപശുദ്ധി നടത്തണം; അവരിൽ അനുലോമജാതികൾ ദ്വിജന്മാരിൽ യോഗ്യരാണ്.
തേഷാമധ്വവിശുദ്ധ്യാദി കുര്യാന്മാതൃകുലോചിതമ് യാ തു കന്യാ സ്വപിത്രാദ്യൈശ്ശിവധര്മേ നിയോജിതാ
അവർക്ക് കര്മ്മശുദ്ധിയും മറ്റു കര്മ്മങ്ങളും മാതൃകുലത്തിന്റെ ആചാരപ്രകാരം നടത്തണം; പിതാവോ മറ്റാരോ ശിവധർമ്മത്തിൽ നിയോഗിച്ച കന്യയും—
സാ ഭക്തായ പ്രദാതവ്യാ നാപരായ വിരോധിനേ ദത്താ ചേത്പ്രതികൂലായ പ്രമാദാദ്ബോധയേത്പതിമ്
അവളെ ഭക്തനു മാത്രമേ നൽകാവൂ; മറ്റാര്ക്കും ശത്രുക്കൾക്കുമല്ല; തെറ്റിദ്ധരിച്ചാൽ, ഭർത്താവിനെ അവൾ ബോധ്യപ്പെടുത്തണം.
അശക്താ തം പരിത്യജ്യ മനസാ ധര്മമാചരേത് യഥാ മുനിവരം ത്യക്ത്വാ പതിമത്രിം പതിവ്രതാ
അവൾക്ക് അതിന് കഴിയാത്തപക്ഷം, മനസ്സിൽ തന്നെ ധർമ്മം ആചരിക്കണം; അതുപോലെ, ഒരു പതിവ്രത, മഹർഷിയെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും ഭർത്താവിനോടുള്ള വിശ്വാസം കൈവിടാറില്ലല്ലോ.
കൃതകൃത്യാ ഽഭവത്പൂര്വം തപസാരാധ്യ ശങ്കരമ് യഥാ നാരായണം ദേവം തപസാരാധ്യ പാംഡവാന്
അവൾ മുമ്പ് തൻറെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, തപസ്സിലൂടെ ശങ്കരനെ ആരാധിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെ, പാണ്ഡവർ തപസ്സിലൂടെ നാരായണദേവനെ ആരാധിച്ചിരുന്നതുപോലെയാണ്.
പതീംല്ലബ്ധവതീ ധര്മേ ഗുരുഭിര്ന നിയോജിതാ അസ്വാതന്ത്ര്യകൃതോ ദോഷോ നേഹാസ്തി പരമാര്ഥതഃ
അവൾ ഭർത്താക്കളെ ധർമ്മം പാലിച്ചാണ് ലഭിച്ചത്, മൂപ്പന്മാർ നിർദ്ദേശിച്ചതുകൊണ്ടല്ല; സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലാത്തതിൽ നിന്നുള്ള പാപം ഇവിടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇല്ല.
ശിവധര്മേ നിയുക്തായാശ്ശിവശാസനഗൌരവാത് ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന യോ ഽപി കോ ഽപി ശിവാശ്രയഃ
ശിവധർമ്മത്തിൽ നിയുക്തയായവൾ ശിവന്റെ ആജ്ഞയെ മാനിച്ച് ജീവിക്കുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ എന്ത് പറയണം? ആരായാലും, ആരായാലും ശിവനിൽ ആശ്രയം നേടുന്നവൻ...
സംസ്കാര്യോ ഗുര്വധീനശ്ചേത്സംസ്ക്രിയാ ന പ്രഭിദ്യതേ ഗുരോരാലോകനാദേവ സ്പര്ശാത്സംഭാഷണാദപി
ഗുരുവിന് കീഴിൽ സംസ്കാരം ചെയ്യേണ്ടി വരുമ്പോൾ, ഗുരുവിന്റെ കാഴ്ച, സ്പർശം, സംസാരമാത്രം കൊണ്ടും സംസ്കാരം തകരാറില്ല.
യസ്യ സംജായതേ പ്രജ്ഞാ തസ്യ നാസ്തി പരാജയഃ മനസാ യസ്തു സംസ്കാരഃ ക്രിയതേ യോഗവര്ത്മനാ
ആർക്കാണ് ജ്ഞാനം ഉദയിക്കുന്നത്, അവനു തോൽവി ഉണ്ടാകില്ല; മനസ്സിൽ യോഗമാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന സംസ്കാരവും അങ്ങനെ തന്നെ.
സ നേഹ കഥിതോ ഗുഹ്യോ ഗുരുവക്ത്രൈകഗോചരഃ ക്രിയാവാന്യസ്തു സംസ്കാരഃ കുംഡമംഡപപൂര്വകഃ സ വക്ഷ്യതേ സമാസേന തസ്യ ശക്യോ ന വിസ്തരഃ
അത് ഇവിടെ തുറന്നു പറയുന്നില്ല, കാരണം അതു രഹസ്യവും ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകളിൽ മാത്രം അറിയാവുന്നതുമാണ്. കൃത്യമായ ക്രിയാപൂർവകമായ സംസ്കാരം, മണ്ഡപവും വേദിയും ഒരുക്കിയതിനു ശേഷം, സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം; അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദീകരണം നൽകാൻ കഴിയില്ല.
പുണ്യേ ഽഹനി ശുചൌ ദേശേ ബഹുദോഷവിവര്ജിതേ ദേശികഃ പ്രഥമം കുര്യാത്സംസ്കാരം സമയാഹ്വയമ്
ശുഭദിനത്തിൽ, പവിത്രവും ദോഷരഹിതവുമായ സ്ഥലത്ത്, ഗുരു ആദ്യം 'സമയ' എന്ന സംസ്കാരം നടത്തണം.
പരീക്ഷ്യ ഭൂമിം വിധിവദ്ഗംധവര്ണരസാദിഭിഃ ശില്പിശാസ്ത്രോക്തമാര്ഗേണ മണ്ഡപം തത്ര കല്പയേത്
ഭൂമി സുഗന്ധം, വർണ്ണം, രുചി മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് യഥാവിധി പരിശോധിച്ച്, ശില്പശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞ രീതിയിൽ അവിടെ ഒരു മണ്ഡപം പണിയണം.
കൃത്വാ വേദിം ച തന്മധ്യേ കുണ്ഡാനി പരികല്പയേത് അഷ്ടദിക്ഷു തഥാ ദിക്ഷു തത്രൈശാന്യാം പുനഃ ക്രമാത്
വേദി നിർമ്മിച്ച് അതിന്റെ നടുവിൽ കുണ്ടങ്ങൾ ഒരുക്കണം; എട്ട് ദിക്കുകളിൽ, ഇടക്ക് ദിക്കുകളിലും, പിന്നെ ഈശാന്യദിക്കിലും ക്രമമായി കുണ്ടങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം.
പ്രധാനകുംഡം കുര്വീത യദ്വാ പശ്ചിമഭാഗതഃ പ്രധാനമേകമേവാഥ കൃത്വാ ശോഭാം പ്രകല്പയേത്
പ്രധാന കുണ്ടം ഒരുക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത്; ഒരു പ്രധാന കുണ്ടം മാത്രം ഉണ്ടാക്കി അതിന്റെ ഭംഗിയും ഒരുക്കണം.
വിതാനധ്വജമാലാഭിര്വിവിധാഭിരനേകശഃ വേദിമധ്യേ തതഃ കുര്യാന്മംഡലം ശുഭലക്ഷണമ്
വിവിധ തരം തൂവൽക്കൊടികളും പതാകമാലകളും ഉപയോഗിച്ച്, വേദിയുടെ നടുവിൽ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടെ ഒരു വൃത്തം വരയ്ക്കണം.