യോ ഗുരുസ്സ ശിവഃ പ്രോക്തോ യഃ ശിവഃ സ ഗുരുഃ സ്മൃതഃ ഗുരുര്വാ ശിവ ഏവാഥ വിദ്യാകാരേണ സംസ്ഥിതഃ
ഗുരുവിനെ ശിവൻ എന്നു പറയുന്നു; ശിവനെയും ഗുരുവെന്നു ഓർക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ ശിവൻ തന്നെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
യഥാ ശിവസ്തഥാ വിദ്യാ യഥാ വിദ്യാ തഥാ ഗുരുഃ ശിവവിദ്യാ ഗുരൂണാം ച പൂജയാ സദൃശം ഫലമ്
ശിവൻ എങ്ങനെയോ, ജ്ഞാനം അങ്ങനെയാണ്; ജ്ഞാനം എങ്ങനെയോ, ഗുരു അങ്ങനെയാണ്; ശിവനെയും ജ്ഞാനത്തെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും ആരാധിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം ഒരുപോലെയാണ്.
സര്വദേവാത്മകശ്ചാസൌ സര്വമംത്രമയോ ഗുരുഃ തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന യസ്യാജ്ഞാം ശിരസാ വഹേത്
അവൻ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും സാരമാണ്, ഗുരു എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളുടെയും രൂപമാണ്; അതിനാൽ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി അവന്റെ ആജ്ഞ തലയിൽ വഹിക്കണം.
ശ്രേയോ ഽര്ഥീ യദി ഗുര്വാജ്ഞാം മനസാപി ന ലംഘയേത് ഗുര്വാജ്ഞാപാലകോ യസ്മാജ്ജ്ഞാനസംപത്തിമശ്നുതേ
ആശംസിക്കുന്നവൻ ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞ മനസ്സിൽ പോലും ലംഘിക്കരുത്; ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നവൻ ജ്ഞാനസമ്പത്ത് നേടുന്നു.
ഗച്ഛംസ്തിഷ്ഠന്സ്വപന്ഭുംജന്നാന്യത്കര്മ സമാചരേത് സമക്ഷം യദി കുര്വീത സര്വം ചാനുജ്ഞയാ ഗുരോഃ
നടക്കുമ്പോഴും നിൽക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും മറ്റേതെങ്കിലും പ്രവൃത്തി ചെയ്യരുത്; ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടിവന്നാൽ അവന്റെ അനുമതിയോടെ മാത്രം ചെയ്യണം.
ഗുരോര്ഗൃഹേ സമക്ഷം വാ ന യഥേഷ്ടാസനോ ഭവേത് ഗുരുര്ദേവോ യതഃ സാക്ഷാത്തദ്ഗൃഹം ദേവമന്ദിരമ്
ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിലോ സാന്നിധ്യത്തിലോ ഇഷ്ടം പോലെ ഇരിക്കരുത്; ഗുരു നേരിട്ട് ദൈവം ആകയാൽ അവന്റെ വീട് ക്ഷേത്രമാണ്.
പാപിനാം ച യഥാ സംഗാത്തത്പാപാത്പതിതോ ഭവേത് യഥേഹ വഹ്നിസംപര്കാന്മലം ത്യജതി കാംചനമ്
ദുഷ്ടന്മാരുമായി ചേർന്നാൽ അവരുടെ പാപത്തിൽ വീഴുന്നതുപോലെ, ഇവിടെ അഗ്നിയുമായി സമ്പർക്കം വരുമ്പോൾ പൊന്നിന്റെ മലിനത അകറ്റപ്പെടുന്നു.
തഥൈവ ഗുരുസംപര്കാത്പാപം ത്യജതി മാനവഃ യഥാ വഹ്നിസമീപസ്ഥോ ഘൃതകുമ്ഭോ വിലീയതേ
അതു പോലെ തന്നെ, ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മനുഷ്യൻ പാപം അകറ്റപ്പെടുന്നു; അഗ്നിക്കടുത്ത് വെച്ചിരിക്കുന്ന നെയ്യ് പാത്രം ഉരുകുന്നതുപോലെ.
തഥാ പാപം വിലീയേത ഹ്യാചാര്യസ്യ സമീപതഃ യഥാ പ്രജ്വലിതോ വഹ്നിഃ ശുഷ്കമാര്ദ്രം ച നിര്ദഹേത്
അങ്ങനെ തന്നെ, ആചാര്യന്റെ അടുത്ത് പാപം ഉരുകിപ്പോകുന്നു; കത്തുന്ന അഗ്നി ഉണങ്ങിയതും ഈര്പ്പമുള്ളതുമായ വസ്തുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
തഥായമപി സംതുഷ്ടോ ഗുരുഃ പാപം ക്ഷണാദ്ദഹേത് മനസാ കര്മണാ വാചാ ഗുരോഃ ക്രോധം ന കാരയേത്
അങ്ങനെ, ഗുരു സന്തുഷ്ടനായാൽ, പാപം ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കും; മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും ഗുരുവിനെ കോപിപ്പിക്കരുത്.
തസ്യ ക്രോധേന ദഹ്യംതേ ഹ്യായുഃശ്രീജ്ഞാനസത്ക്രിയാഃ തത്ക്രോധകാരിണോ യേ സ്യുസ്തേഷാം യജ്ഞാശ്ച നിഷ്ഫലാഃ
ഗുരുവിന്റെ കോപം മൂലം ആയുസ്സ്, ഐശ്വര്യം, ജ്ഞാനം, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ എല്ലാം നശിക്കും; ഗുരുവിനെ കോപിപ്പിക്കുന്നവരുടെ യജ്ഞങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകില്ല.
യമശ്ച നിയമാശ്ചൈവ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ഗുരോര്വിരുദ്ധം യദ്വാക്യം ന വദേജ്ജാതുചിന്നരഃ
യമവും നിയമവും ഇവിടെ ആലോചിക്കേണ്ടതില്ല; ഗുരുവിന് വിരുദ്ധമായ വാക്ക് ഒരിക്കലും പറയരുത്.
വദേദ്യദി മഹാമോഹാദ്രൌരവം നരകം വ്രജേത് മനസാ കര്മണാ വാചാ ഗുരുമുദ്ദിശ്യ യത്നതഃ
വലിയ മായയാൽ ആരെങ്കിലും ഗുരുവിനെ ഉദ്ദേശിച്ച് മനസിൽ, വാക്കിൽ, പ്രവർത്തിയിൽ വ്യാജം പറയുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ രൗരവം എന്ന നരകത്തിൽ പോകും.
ശ്രേയോര്ഥീ ചേന്നരോ ധീമാന്ന മിഥ്യാചാരമാചരേത് ഗുരോര്ഹിതം പ്രിയം കുര്യാദാദിഷ്ടോ വാ ന വാ സദാ
ഏതെങ്കിലും ജ്ഞാനിയ്ക്ക് നല്ലതെന്താണെന്നു ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അവൻ ഗുരുവിനോട് കപടത്വം കാണിക്കരുത്; ഗുരുവിന് ഉപകാരവും സന്തോഷവും നൽകുന്ന കാര്യങ്ങൾ, നിർദ്ദേശിച്ചാലോ ഇല്ലയോ എന്നും ചെയ്യണം.
അസമക്ഷം സമക്ഷം വാ തസ്യ കാര്യം സമാചരേത് ഇത്ഥമാചാരവാന്ഭക്തോ നിത്യമുദ്യുക്തമാനസഃ
ഗുരു സമീപത്തുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതല്ല, അവന്റെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണം; ഇങ്ങനെ ആചാരമുള്ള ഭക്തൻ എപ്പോഴും ഉത്സാഹത്തോടെ മനസ്സോടെ ഇരിക്കും.
ഗുരുപ്രിയകരഃ ശിഷ്യഃ ശൈവധര്മാംസ്തതോ ഽര്ഹതി ഗുരുശ്ചേദ്ഗുണവാന്പ്രാജ്ഞഃ പരമാനംദഭാസകഃ
ഗുരുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ശിഷ്യൻ ശൈവധർമ്മത്തിന് യോഗ്യനാകും; ഗുരുവിന് ഗുണവും ജ്ഞാനവും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവൻ പരമാനന്ദം വെളിപ്പെടുത്തുന്നവനാണ്.
തത്ത്വവിച്ഛിവസംസക്തോ മുക്തിദോ ന തു ചാപരഃ സംവിത്സംജനനം തത്ത്വം പരമാനംദസംഭവമ്
തത്വം അറിയുന്നവനും ശിവനിൽ അകമഴിഞ്ഞവനും മോക്ഷം നൽകുന്നവനാണ്, മറ്റൊരാളല്ല; ബോധം ഉണർത്തുന്ന തത്വം തന്നെയാണ് പരമാനന്ദത്തിന്റെ ഉറവിടം.
തത്തത്ത്വം വിദിതം യേന സ ഏവാനംദദര്ശകഃ ന പുനര്നാമമാത്രേണ സംവിദാരഹിതസ്തു യഃ
ആ തത്വം അറിയുന്നവനാണ് ആനന്ദം കാണിക്കുന്നവൻ; പേരിനാലോ, ബോധമില്ലാതെ ഉള്ളവനോ ആനന്ദം നൽകുന്നവനല്ല.
അന്യോന്യം താരയേന്നൌകാ കിം ശിലാ താരയേച്ഛിലാമ് ഏതസ്യാ നാമമാത്രേണ മുക്തിര്വൈ നാമമാത്രികാ
ഒരു കല്ല് മറ്റൊരു കല്ലിനെ കടക്കാൻ സഹായിക്കുമോ, ഒരു തോണി പോലെ? അതുപോലെ പേരിനാൽ മാത്രം മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല.
യൈഃ പുനര്വിദിതം തത്ത്വം തേ മുക്താ മോചയന്ത്യപി തത്ത്വഹീനേ കുതോ ബോധഃ കുതോ ഹ്യാത്മപരിഗ്രഹഃ
തത്വം അറിയുന്നവർ മോചിതരും മറ്റുള്ളവരെ മോചിപ്പിക്കുന്നവരുമാണ്; തത്വമില്ലാതെ എവിടെ ജ്ഞാനം, എവിടെ ആത്മാവിനെ അറിയൽ?
പരിഗ്രഹവിനിര്മുക്തഃ പശുരിത്യഭിധീയതേ പശുഭിഃ പ്രേരിതശ്ചാപി പശുത്വം നാതിവര്തതേ
അനുരാഗം വിട്ടവനെയാണ് 'പശു' എന്ന് പറയുന്നത്; മറ്റുള്ളവരുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നടക്കുന്നവൻ പശുത്വം കടന്ന് പോവില്ല.
തസ്മാത്തത്ത്വവിദേവേഹ മുക്തോ മോചക ഇഷ്യതേ സര്വലക്ഷണസംയുക്തഃ സര്വശാസ്ത്രവിദപ്യയമ്
അതിനാൽ, ഈ ലോകത്ത് തത്വം അറിയുന്നവനാണ് മോചിതനും മറ്റുള്ളവരെ മോചിപ്പിക്കുന്നവനും; എല്ലായ്പ്പോഴും ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും അറിയുന്നവനാണെങ്കിലും.
സര്വോപായവിധിജ്ഞോ ഽപി തത്ത്വഹീനസ്തു നിഷ്ഫലഃ യസ്യാനുഭവപര്യംതാ ബുദ്ധിസ്തത്ത്വേ പ്രവര്തതേ
എല്ലാ മാർഗങ്ങളും ക്രമങ്ങളും അറിയുന്നവനാണെങ്കിലും, തത്വമില്ലെങ്കിൽ ഫലം ഉണ്ടാകില്ല; അനുഭവം വരെ ബുദ്ധി തത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കണം.
തസ്യാവലോകനാദ്യൈശ്ച പരാനന്ദോ ഽഭിജായതേ തസ്മാദ്യസ്യൈവ സംപര്കാത്പ്രബോധാനംദസംഭവഃ
അവനെ കാണുന്നതിലും മറ്റും പരമാനന്ദം ജനിക്കും; അതുകൊണ്ട് അവനുമായി സമ്പർക്കം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ഉണർവ്വും ആനന്ദവും ഉണ്ടാകും.
ഗുരും തമേവ വൃണുയാന്നാപരം മതിമാന്നരഃ സ ശിഷ്യൈര്വിനയാചാരചതുരൈരുചിതോ ഗുരുഃ
മനസ്സുള്ള മനുഷ്യൻ ആ ഗുരുവിനെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്, മറ്റൊരാളല്ല; വിനയവും നല്ല ആചാരവും ഉള്ള ശിഷ്യർക്കാണ് അത്തരം ഗുരു യോജിക്കുന്നത്.
യാവദ്വിജ്ഞായതേ താവത്സേവനീയോ മുമുക്ഷുഭിഃ ജ്ഞാതേ തസ്മിന്സ്ഥിരാ ഭക്തിര്യാവത്തത്ത്വം സമാശ്രയേത്
ജ്ഞാനം ലഭിക്കാത്തവരെ വരെ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ സേവനം ചെയ്യണം; ജ്ഞാനം ലഭിച്ചാൽ, തത്വം ആശ്രയിക്കുന്നതുവരെ ഉറച്ച ഭക്തി തുടരണം.
ന തു തത്ത്വം ത്യജേജ്ജാതു നോപേക്ഷേത കഥംചന യത്രാനംദഃ പ്രബോധോ വാ നാല്പമപ്യുപലഭ്യതേ
തത്വം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്, യാതൊരു വിധത്തിലും അവഗണിക്കരുത്; എവിടെ ആനന്ദമോ ഉണർവോ ഒട്ടും ലഭിക്കാത്തുവോ, അവിടെ.
വത്സരാദപി ശിഷ്യേണ സോ ഽന്യം ഗുരുമുപാശ്രയേത് ഗുരുമന്യം പ്രപന്നേ ഽപി നാവമന്യേത പൌര്വികമ് ഗുരോര്ഭ്രാത്ഃംസ്തഥാ പുത്രാന്ബോധകാന്പ്രേരകാനപി
ഒരുവർഷം കഴിഞ്ഞാലും ശിഷ്യൻ മറ്റൊരു ഗുരുവിനെ സമീപിക്കാം; എന്നാൽ മറ്റൊരു ഗുരുവിനെ സ്വീകരിച്ചാലും, മുൻ ഗുരുവിനെയും അവന്റെ സഹോദരന്മാരെയും പുത്രന്മാരെയും ഉപദേശകരെയും അപമാനിക്കരുത്.
തത്രാദാവുപസംഗമ്യ ബ്രാഹ്മണം വേദപാരഗമ് ഗുരുമാരാധയേത്പ്രാജ്ഞം ശുഭഗം പ്രിയദര്ശനമ്
അവിടെ ആദ്യം വേദങ്ങൾ പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണനെ സമീപിച്ച്, ജ്ഞാനവും മംഗളവും മനോഹാരിതയും ഉള്ള ഗുരുവിനെ ആരാധിക്കണം.
സര്വാഭയപ്രദാതാരം കരുണാക്രാംതമാനസമ് തോഷയേത്തം പ്രയത്നേന മനസാ കര്മണാ ഗിരാ
എല്ലാ ഭയങ്ങളും നീക്കുന്നവനും കരുണയാൽ നിറഞ്ഞ മനസ്സുള്ളവനുമായ ഗുരുവിനെ മനസ്സോടെ, പ്രവർത്തിയോടെ, വാക്കോടെ പരിശ്രമിച്ച് സന്തോഷിപ്പിക്കണം.