ഫലാനപേക്ഷയാ യേഷാം മനോ മത്പ്രവണം ഭവേത് പ്രാര്ഥയേയുഃ ഫലം പശ്ചാദ്ഭക്താസ്തേ ഽപി മമ പ്രിയാഃ
ഫലത്തെ ആഗ്രഹിക്കാതെ എന്നെ향െയുള്ള മനസ്സുള്ളവർ, പിന്നീടെങ്കിലും ഫലം പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ, അത്തരം ഭക്തരും എനിക്ക് പ്രിയരാണ്.
പ്രാക് സംസ്കാരവശാദേവ യേ വിചിംത്യ ഫലാഫലേ വിവശാ മാം പ്രപദ്യംതേ മമ പ്രിയതമാ മതാഃ
മുൻസംസ്ക്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടു ഫലവും അതിന്റെ അഭാവവും ചിന്തിച്ച്, നിർബ്ബന്ധമായി എന്നെ ആശ്രയിക്കുന്നവർ — ഇവരാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയം.
മല്ലാഭാന്ന പരോ ലാഭസ്തേഷാമസ്തി യഥാതഥമ് മമാപി ലാഭസ്തല്ലാഭാന്നാപരഃ പരമേശ്വരി
അവർക്കു ലഭിച്ചതു പോലെ തന്നെ, അതിനേക്കാൾ വലിയൊരു നേട്ടം ഇല്ല. എന്നെപ്പോലും, പരമേശ്വരിയേ, എനിക്ക് കിട്ടിയതിനെക്കാൾ വലിയൊരു നേട്ടം ഇല്ല.
മദനുഗ്രഹതസ്തേഷാം ഭാവോ മയി സമര്പിതഃ ഫലം പരമനിര്വാണം പ്രയച്ഛതി ബലാദിവ
എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അവരുടെ ഭക്തി എന്നിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; ആ ഭക്തി, ശക്തി നൽകുന്നതുപോലെ, പരമനിര്വാണം നൽകുന്നു.
മഹാത്മനാമനന്യാനാം മയി സംന്യസ്തചേതസാമ് അഷ്ടധാ ലക്ഷണം പ്രാഹുര്മമ ധര്മാധികാരിണാമ്
എന്നിൽ മനസ്സ് സമർപ്പിച്ച മഹാത്മാക്കളായ അനന്യഭക്തന്മാർക്ക്, എന്റെ ധർമ്മത്തിൽ അർഹതയുള്ളവർക്കുള്ള എട്ടു ലക്ഷണങ്ങൾ പറയുന്നു.
മദ്ഭക്തജനവാത്സല്യം പൂജായാം ചാനുമോദനമ് സ്വയമഭ്യര്ചനം ചൈവ മദര്ഥേ ചാംഗചേഷ്ടിതമ്
എന്റെ ഭക്തന്മാരോടുള്ള സ്നേഹം, പൂജയിൽ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കൽ, സ്വയം പൂജ ചെയ്യൽ, എന്നെ 위해 ശരീരചലനങ്ങൾ ചെയ്യൽ—
മത്കഥാശ്രവണേ ഭക്തിഃ സ്വരനേത്രാംഗവിക്രിയാഃ മമാനുസ്മരണം നിത്യം യശ്ച മാമുപജീവതി
എന്റെ കഥകൾ കേൾക്കുന്നതിൽ ഭക്തി, വാക്കിലും കണ്ണിലും ശരീരത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ, എന്നെ എപ്പോഴും ഓർക്കൽ, എന്നിൽ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കൽ—
ഏവമഷ്ടവിധം ചിഹ്നം യസ്മിന് മ്ലേച്ഛേ ഽപി വര്തതേ സ വിപ്രേന്ദ്രോ മുനിഃ ശ്രീമാന്സ യതിസ്സ ച പംഡിതഃ
ഈ എട്ടു ലക്ഷണങ്ങൾ ആരിൽ കാണപ്പെടുന്നുവോ, അവൻ മ്ലേചനാണെങ്കിലും, അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, മുനി, ഭഗവാൻ, യതി, പണ്ഡിതൻ എന്നിവനാണ്.
ന മേ പ്രിയശ്ചതുര്വേദീ മദ്ഭക്തോ ശ്വപചോ ഽപി യഃ തസ്മൈ ദേയം തതോ ഗ്രാഹ്യം സ ച പൂജ്യോ യഥാ ഹ്യഹമ്
നാലു വേദങ്ങളും പഠിച്ചവൻ എന്നെക്കാൾ, എന്നിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ—even ശ്വപചനാണെങ്കിലും—എനിക്ക് പ്രിയമാണ്. അവനു ദാനം ചെയ്യുകയും അവനിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കുകയും വേണം; അവനെ ഞാൻ പോലെ തന്നെ പൂജിക്കണം.
പത്രം പുഷ്പം ഫലം തോയം യോ മേ ഭക്ത്യാ പ്രയച്ഛതി തസ്യാഹം ന പ്രണശ്യാമി സ ച മേ ന പ്രണശ്യതി
ആർക്കെങ്കിലും ഒരു ഇല, പൂവ്, പഴം, വെള്ളം ഭക്തിയോടെ എന്നെ സമർപ്പിച്ചാൽ, ഞാൻ അവനെ വിട്ടു പോവില്ല, അവനും എന്നെ വിട്ടു പോവില്ല.
അഥ വക്ഷ്യാമി ദേവേശി ഭക്താനാമധികാരിണാമ് വിദുഷാം ദ്വിജമുഖ്യാനാം വര്ണധര്മസമാസതഃ
ഇപ്പോൾ, ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയേ, ഭക്തന്മാർക്കും പണ്ഡിതന്മാർക്കും ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും അനുയോജ്യമായ വർണ്ണധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറയുന്നു.
ത്രിഃ സ്നാനം ചാഗ്നികാര്യം ച ലിംഗാര്ചനമനുക്രമമ് ദാനമീശ്രരഭാവശ്ച ദയാ സര്വത്ര സര്വദാ
മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം, അഗ്നിക്കു വേണ്ടിയുള്ള കര്മ്മങ്ങൾ, ലിംഗത്തിന്റെ നിത്യാരാധന, ദാനം, ഈശ്വരനോടുള്ള വിനയം, എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും കാരുണ്യം—
സത്യം സംതോഷമാസ്തിക്യമഹിംസാ സര്വജംതുഷു ഹ്രീശ്രദ്ധാധ്യയനം യോഗസ്സദാധ്യാപനമേവ ച
സത്യവാദിത്വം, സന്തോഷം, വിശ്വാസം, എല്ലാ ജീവികളോടും അഹിംസ, ലജ്ജ, ഭക്തി, പഠനം, യോഗം, എപ്പോഴും പഠിപ്പിക്കൽ—
വ്യാഖ്യാനം ബ്രഹ്മചര്യം ച ശ്രവണം ച തപഃ ക്ഷമാ ശൌചം ശിഖോപവീതം ച ഉഷ്ണീഷം ചോത്തരീയകമ്
വ്യാഖ്യാനം, ബ്രഹ്മചര്യവും, ശ്രവണവും, തപസ്സും, ക്ഷമയും, ശുദ്ധിയും, ശിഖയും യജ്ഞോപവീതവും, ഉഷ്ണീഷവും ഉത്തരീയവും ധരിക്കൽ—
നിഷിദ്ധാസേവനം ചൈവ ഭസ്മരുദ്രാക്ഷധാരണമ് പര്വണ്യഭ്യര്ചനം ദേവി ചതുര്ദശ്യാം വിശേഷതഃ
നിഷിദ്ധമായ കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ, ഭസ്മയും രുദ്രാക്ഷവും ധരിക്കൽ, ഉത്സവദിനങ്ങളിൽ പ്രത്യേകമായി, പ്രത്യേകിച്ച് ചതുര്ദശിയ്ക്ക്, ദേവിയേ, പൂജ ചെയ്യൽ—
പാനം ച ബ്രഹ്മകൂര്ചസ്യ മാസി മാസി യഥാവിധി അഭ്യര്ചനം വിശേഷേണ തേനൈവ സ്നാപ്യ മാം പ്രിയേ
മാസംതോറും വിധിപ്രകാരം ബ്രഹ്മകൂർച്ചജലം കുടിക്കൽ, പ്രത്യേകമായ പൂജ, അതിനോടൊപ്പം പ്രിയേ, എന്നെ സ്നാനമിടിക്കൽ—
സര്വക്രിയാന്ന സന്ത്യാഗഃ ശ്രദ്ധാന്നസ്യ ച വര്ജനമ് തഥാ പര്യുഷിതാന്നസ്യ യാവകസ്യ വിശേഷതഃ
എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കാതിരിക്കുക, വിശ്വാസമില്ലാതെ നൽകിയ അന്നം ഒഴിവാക്കുക, പ്രത്യേകിച്ച് പഴകിയ അന്നവും യാവകവും ഒഴിവാക്കുക—
മദ്യസ്യ മദ്യഗന്ധസ്യ നൈവേദ്യസ്യ ച വര്ജനമ് സാമാന്യം സര്വവര്ണാനാം ബ്രാഹ്മണാനാം വിശേഷതഃ
മദ്യം, മദ്യവാസനയുള്ള ഭക്ഷണം, അത്തരം നൈവേദ്യം എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം; ഇത് എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും സാധാരണമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കു.
ക്ഷമാ ശാംതിശ്ച സന്തോഷസ്സത്യമസ്തേയമേവ ച ബ്രഹ്മചര്യം മമ ജ്ഞാനം വൈരാഗ്യം ഭസ്മസേവനമ്
ക്ഷമ, ശാന്തി, സന്തോഷം, സത്യവാദം, മോഷ്ടിക്കാതിരിക്കൽ, ബ്രഹ്മചര്യം, എന്റെ ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, ഭസ്മയുടെ ഉപയോഗം—
സര്വസംഗനിവൃത്തിശ്ച ദശൈതാനി വിശേഷതഃ ലിംഗാനി യോഗിനാം ഭൂയോ ദിവാ ഭിക്ഷാശനം തഥാ
എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും വിട്ട് നിൽക്കൽ—ഈ പത്ത് പ്രത്യേകിച്ച് യോഗികൾക്ക് ലക്ഷണങ്ങളാണ്; കൂടാതെ പകൽ ഭിക്ഷയെടുക്കൽ.
വാനപ്രസ്ഥാശ്രമസ്ഥാനാം സമാനമിദമിഷ്യതേ രാത്രൌ ന ഭോജനം കാര്യം സര്വേഷാം ബ്രഹ്മചാരിണാമ്
വനവാസം ചെയ്യുന്നവർക്കും ഈ നിയമം അതുപോലെയാണ്. എല്ലാ ബ്രഹ്മചാരികളും രാത്രിയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്.
അധ്യാപനം യാജനം ച ക്ഷത്രിയസ്യാപ്രതിഗ്രഹഃ വൈശ്യസ്യ ച വിശേഷേണ മയാ നാത്ര വിധീയതേ
ക്ഷത്രിയർക്കു പഠിപ്പിക്കാനും യാഗങ്ങൾ നടത്താനും അനുവാദമുണ്ട്, പക്ഷേ സമ്മാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കരുത്. പ്രത്യേകിച്ച് വൈശ്യർക്കു ഇവ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ല.
രക്ഷണം സര്വവര്ണാനാം യുദ്ധേ ശത്രുവധസ്തഥാ ദുഷ്ടപക്ഷിമൃഗാണാം ച ദുഷ്ടാനാം ശാതനം നൃണാമ്
എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളെയും രക്ഷിക്കുക, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുക, ദുഷ്ട പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും ദുഷ്ടന്മാരും ഇല്ലാതാക്കുക—ഇവയും കര്ത്തവ്യങ്ങളാണ്.
അവിശ്വാസശ്ച സര്വത്ര വിശ്വാസോ മമ യോഗിഷു സ്ത്രീസംസര്ഗശ്ച കാലേഷു ചമൂരക്ഷണമേവ ച
എല്ലായിടത്തും അവിശ്വാസം പുലർത്തണം, യോഗിമാരിൽ മാത്രം വിശ്വാസം വേണം, സ്ത്രീകളെ അനുപയോഗ സമയങ്ങളിൽ ഒഴിവാക്കണം, സൈന്യത്തെ കാത്തിരിക്കുക—ഇവയും കര്ത്തവ്യങ്ങളാണ്.
സദാ സംചാരിതൈശ്ചാരൈര്ലോകവൃത്താംതവേദനമ് സദാസ്ത്രധാരണം ചൈവ ഭസ്മകംചുകധാരണമ്
എപ്പോഴും ചാരന്മാർ വഴി ജനങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾ അറിയുക, ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച് നടക്കുക, ഭസ്മം പുരട്ടിയ വസ്ത്രം ധരിക്കുക—ഇവ നിർബന്ധമാണ്.
രാജ്ഞാം മമാശ്രമസ്ഥാനാമേഷ ധര്മസ്യ സംഗ്രഹഃ ഗോരക്ഷണം ച വാണിജ്യം കൃഷിര്വൈശ്യസ്യ കഥ്യതേ
രാജാക്കന്മാരേ, എന്റെ ആശ്രമങ്ങളിൽ ഉള്ളവർക്കുള്ള ധർമ്മം ഇതാണ്. വൈശ്യർക്കു പശുക്കളെ സംരക്ഷിക്കുക, വ്യാപാരം ചെയ്യുക, കൃഷി ചെയ്യുക—ഇവയാണ് കര്ത്തവ്യം.
ശുശ്രൂഷേതരവര്ണാനാം ധര്മഃ ശൂദ്രസ്യ കഥ്യതേ ഉദ്യാനകരണം ചൈവ മമ ക്ഷേത്രസമാശ്രയഃ
ശൂദ്രൻമാർക്ക് മറ്റുള്ളവർക്ക് സേവനം ചെയ്യുക, തോട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക, എന്റെ കൃഷിഭൂമികളിൽ താമസിക്കുക—ഇവയാണ് ധർമ്മം.
ധര്മപത്ന്യാസ്തു ഗമനം ഗൃഹസ്ഥസ്യ വിധീയതേ ബ്രഹ്മചര്യം വനസ്ഥാനാം യതീനാം ബ്രഹ്മചാരിണാമ്
ഗൃഹസ്ഥനു നിയമാനുസൃതമായ ഭാര്യയുമായി കൂടുക എന്നതാണ് വിധി. വനവാസികൾക്കും യതികൾക്കും ബ്രഹ്മചാരികൾക്കും ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കണം.
സ്ത്രീണാം തു ഭര്തൃശുശ്രൂഷാ ധര്മോ നാന്യസ്സനാതനഃ മമാര്ചനം ച കല്യാണി നിയോഗോ ഭര്തുരസ്തി ചേത്
സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവിനെ സേവിക്കുക എന്നതാണ് ശാശ്വതധർമ്മം; മറ്റൊന്നുമില്ല. ഭർത്താവ് നിർദ്ദേശിച്ചാൽ, ദേവിയെ, എന്നെ ആരാധിക്കാനും നിർദ്ദേശമുണ്ട്.
യാ നാരീ ഭര്തൃശുശ്രൂഷാം വിഹായ വ്രതതത്പരാ സാ നാരീ നരകം യാതി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
ഭർത്താവിനെ സേവിക്കാതെ വ്രതങ്ങളിൽ മാത്രം താൽപര്യമുള്ള സ്ത്രീ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.