ശിവപുരാണമ്

വിദിതേ മമ യാഥാത്മ്യേ കര്മയജ്ഞേന ദേഹിനഃ ന യജംതി ഹി മാം യുക്താഃ സമലോഷ്ടാശ്മകാംചനാഃ

എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയുമ്പോൾ, മണ്ണ്, കല്ല്, പൊന്നു എന്നിവയിൽ സമദർശനം പുലർത്തുന്ന ജീവികൾ കർമ്മയാഗം വഴി എന്നെ ആരാധിക്കാറില്ല.

നിത്യയുക്തോ മുനിഃ ശ്രേഷ്ഠോ മദ്ഭക്തശ്ച സമാഹിതഃ ജ്ഞാനയോഗരതോ യോഗീ മമ സായുജ്യമാപ്നുയാത്

എപ്പോഴും ഏകാഗ്രനായി, ഉത്തമമുനിയായും, ഭക്തനായും, ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ ലീനനായ യോഗി എന്നിൽ ഐക്യത്തെ പ്രാപിക്കും.

അഥാവിരക്തചിത്താ യേ വര്ണിനോ മദുപാശ്രിതാഃ ജ്ഞാനചര്യാക്രിയാസ്വേവ തേ ഽധികുര്യുസ്തദര്ഹകാഃ

വൈരാഗ്യം ഇല്ലാത്തവരും, എന്നിൽ ആശ്രയം വെച്ചവർ ആയ ഇരട്ടജന്മക്കാർ, ജ്ഞാനത്തിലും ആചരണത്തിലും കർമ്മത്തിലും മാത്രം ഏർപ്പെടണം; അതാണ് അവർക്കു യോജ്യം.

ദ്വിധാ മത്പൂജനം ജ്ഞേയം ബാഹ്യമാഭ്യംതരം തഥാ വാങ്മനഃകായഭേദാച്ച ത്രിധാ മദ്ഭജനം വിദുഃ

എന്റെ ആരാധനയെ രണ്ട് വിധമെന്ന് അറിയണം — പുറം ആരാധനയും ഉള്ളാരാധനയും. അതുപോലെ, എന്റെ ഭക്തി മൂന്നു രീതിയിലാണ് — വാക്കിലൂടെ, മനസ്സിലൂടെ, ശരീരത്തിലൂടെ.

തപഃ കര്മ ജപോ ധ്യാനം ജ്ഞാനം വേത്യനുപൂര്വശഃ പഞ്ചധാ കഥ്യതേ സദ്ഭിസ്തദേവ ഭജനം പുനഃ

തപസ്, കര്‍മ്മം, ജപം, ധ്യാനം, ജ്ഞാനം — ഈ അഞ്ചും ക്രമമായി ജ്ഞാനികൾ എന്റെ ഭക്തിയുടെ രൂപങ്ങളായി പറയുന്നു.

അന്യാത്മവിദിതം ബാഹ്യമസ്മദഭ്യര്ചനാദികമ് തദേവ തു സ്വസംവേദ്യമാഭ്യംതരമുദാഹൃതമ്

എന്റെ പുറംപൂജയും അർപ്പണാദികളും മറ്റുള്ളവരിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്നതാണ്; എന്നാൽ സ്വയം അനുഭവിക്കുന്നതാണ് ഉള്ളാരാധന എന്ന് പറയുന്നു.

മനോമത്പ്രവണം ചിത്തം ന മനോമാത്രമുച്യതേ മന്നാമനിരതാ വാണീ വാങ്മതാ ഖലു നേതരാ

എന്നെ향െയുള്ള മനസ്സാണ് യഥാർത്ഥ മനസ്സ്; എന്റെ നാമത്തിൽ ലയിച്ച വാക്കാണ് യഥാർത്ഥ വാക്ക്, അതല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല.

ലിംഗൈര്മച്ഛാസനാദിഷ്ടൈസ്ത്രിപുംഡ്രാദിഭിരംകിതഃ മമോപചാരനിരതഃ കായഃ കായോ ന ചേതരഃ

എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ത്രിപുണ്ഡ്രം മുതലായ ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ച്, എന്നെ സേവിക്കുന്ന ശരീരമാണ് യഥാർത്ഥ ശരീരം; അതല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല.

മദര്ചാകര്മ വിജ്ഞേയം ബാഹ്യേ യാഗാദിനോച്യതേ മദര്ഥേ ദേഹസംശോഷസ്തപഃ കൃച്ഛ്രാദി നോ മതമ്

പുറാരാധനയെന്നത് യാഗാദി കര്‍മ്മങ്ങളാണ്. എന്നാൽ എന്റെ പേരിൽ ശരീരം ക്ഷീണിപ്പിക്കുന്ന കഠിനതപസുകൾ ഞാൻ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.

ജപഃ പഞ്ചാക്ഷരാഭ്യാസഃ പ്രണവാഭ്യാസ ഏവ ച രുദ്രാധ്യായാദികാഭ്യാസോ ന വേദാധ്യയനാദികമ്

ജപം എന്നത് അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രവും പ്രണവവും ആവർത്തിച്ച് ചൊല്ലുന്നതും, രുദ്രസൂക്താദികൾ പഠിക്കുന്നതുമാണ്; വെറും വേദപാരായണം അല്ല.

ധ്യാനമ്മദ്രൂപചിംതാദ്യം നാത്മാദ്യര്ഥസമാധയഃ മമാഗമാര്ഥവിജ്ഞാനം ജ്ഞാനം നാന്യാര്ഥവേദനമ്

ധ്യാനം എന്നത് എന്റെ രൂപം മുതലായവയെ ചിന്തിക്കലാണ്; ആത്മാവിലോ മറ്റുള്ളവയിലോ ലയിക്കുന്നത് അല്ല. ജ്ഞാനം എന്നത് എന്റെ ആഗമങ്ങളുടെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കലാണ്, മറ്റെന്തെങ്കിലും അറിവ് അല്ല.

ബാഹ്യേ വാഭ്യംതരേ വാഥ യത്ര സ്യാന്മനസോ രതിഃ പ്രാഗ്വാസനാവശാദ്ദേവി തത്ത്വനിഷ്ഠാം സമാചരേത്

പുറത്തോ ഉള്ളിലോ, മനസ്സിന് എവിടെയാണു സന്തോഷം കിട്ടുന്നത്, അങ്ങനെയായാൽ, ദേവി, മുൻവാസനകൾ അനുസരിച്ച് അവിടെ തന്നെ സത്യത്തിൽ ഉറച്ചു നില്ക്കണം.

ബാഹ്യാദാഭ്യംതരം ശ്രേഷ്ഠം ഭവേച്ഛതഗുണാധികമ് അസംകരത്വാദ്ദോഷാണാം ദൃഷ്ടാനാമപ്യസമ്ഭവാത്

പുറാരാധനയെക്കാൾ ഉള്ളാരാധനയാണ് ഉത്തമം, കാരണം അതിന് കൂടുതൽ ഗുണങ്ങളുണ്ട്; പുറം കര്‍മ്മങ്ങളിൽ കാണുന്ന ദോഷങ്ങൾ അതിൽ ഇല്ല.

ശൌചമാഭ്യംതരം വിദ്യാന്ന ബാഹ്യം ശൌചമുച്യതേ അംതഃ ശൌചവിമുക്താത്മാ ശുചിരപ്യശുചിര്യതഃ

ശുദ്ധി എന്നത് ഉള്ളിലാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം; പുറം ശുദ്ധി യഥാർത്ഥ ശുദ്ധി അല്ല. ഉള്ളിൽ അശുദ്ധി ഇല്ലാത്തവൻ, പുറത്ത് അശുദ്ധിയുണ്ടെങ്കിലും, ശുദ്ധനാണ്.

ബാഹ്യമാഭ്യംര്തരം ചൈവ ഭജനം ഭവപൂര്വകമ് ന ഭാവരഹിതം ദേവി വിപ്രലംഭൈകകാരണമ്

പുറാരാധനയോ ഉള്ളാരാധനയോ ഭാവം കൂടെ ഉണ്ടായിരിക്കണം; ദേവി, ഭാവം ഇല്ലാതെ ചെയ്താൽ അതു നിരാശയ്ക്ക് മാത്രം കാരണമാകും.

കൃതകൃത്യസ്യ പൂതസ്യ മമ കിം ക്രിയതേ നരൈഃ ബഹിര്വാഭ്യംതരം വാഥ മയാ ഭാവോ ഹി ഗൃഹ്യതേ

എന്ത് ചെയ്യാനാണ് മനുഷ്യർക്ക് കഴിയുക, ഞാൻ പൂർണ്ണനും ശുദ്ധനും ആകുമ്പോൾ — പുറത്തോ ഉള്ളിലോ? ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നത് ഉള്ളിലെ ഭാവം മാത്രമാണ്.

ഭാവൈകാത്മാ ക്രിയാ ദേവി മമ ധര്മസ്സനാതനഃ മനസാ കര്മണാ വാചാ ഹ്യനപേക്ഷ്യ ഫലം ക്വചിത്

ദേവി, ഭാവം നിറഞ്ഞ കര്‍മ്മമാണ് എന്റെ ശാശ്വതധർമ്മം — മനസ്സിലൂടെ, പ്രവര്‍ത്തിയിലൂടെ, വാക്കിലൂടെ, ഫലത്തെ പ്രതീക്ഷിക്കാതെയാണ് അതു ചെയ്യേണ്ടത്.

ഫലോദ്ദേശേന ദേവേശി ലഘുര്മമ സമാശ്രയഃ ഫലാര്ഥീ തദഭാവേ മാം പരിത്യക്തും ക്ഷമോ യതഃ

ദേവതകളുടെ രാജ്ഞി, ഫലത്തിനായി ചെയ്യുമ്പോൾ എന്റെ ആശ്രയം ദുർബലമാണ്; ഫലമില്ലെങ്കിൽ ഫലാർത്ഥികൾ എന്നെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറാകും.

ഫലാര്ഥിനോ ഽപി യസ്യൈവ മയി ചിത്തം പ്രതിഷ്ഠിതമ് ഭാവാനുരൂപഫലദസ്തസ്യാപ്യഹമനിന്ദിതേ

എന്നിൽ മനസ്സു ഉറച്ചവർക്കു, ദോഷമില്ലാത്തവളേ, അവർ ഫലത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ചാലും, അവരുടെ ഭാവം അനുസരിച്ച് ഞാൻ ഫലം നൽകും.

ഫലാനപേക്ഷയാ യേഷാം മനോ മത്പ്രവണം ഭവേത് പ്രാര്ഥയേയുഃ ഫലം പശ്ചാദ്ഭക്താസ്തേ ഽപി മമ പ്രിയാഃ

ഫലത്തെ ആഗ്രഹിക്കാതെ എന്നെ향െയുള്ള മനസ്സുള്ളവർ, പിന്നീടെങ്കിലും ഫലം പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ, അത്തരം ഭക്തരും എനിക്ക് പ്രിയരാണ്.

പ്രാക് സംസ്കാരവശാദേവ യേ വിചിംത്യ ഫലാഫലേ വിവശാ മാം പ്രപദ്യംതേ മമ പ്രിയതമാ മതാഃ

മുൻസംസ്ക്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടു ഫലവും അതിന്റെ അഭാവവും ചിന്തിച്ച്, നിർബ്ബന്ധമായി എന്നെ ആശ്രയിക്കുന്നവർ — ഇവരാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയം.

മല്ലാഭാന്ന പരോ ലാഭസ്തേഷാമസ്തി യഥാതഥമ് മമാപി ലാഭസ്തല്ലാഭാന്നാപരഃ പരമേശ്വരി

അവർക്കു ലഭിച്ചതു പോലെ തന്നെ, അതിനേക്കാൾ വലിയൊരു നേട്ടം ഇല്ല. എന്നെപ്പോലും, പരമേശ്വരിയേ, എനിക്ക് കിട്ടിയതിനെക്കാൾ വലിയൊരു നേട്ടം ഇല്ല.

മദനുഗ്രഹതസ്തേഷാം ഭാവോ മയി സമര്പിതഃ ഫലം പരമനിര്വാണം പ്രയച്ഛതി ബലാദിവ

എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അവരുടെ ഭക്തി എന്നിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; ആ ഭക്തി, ശക്തി നൽകുന്നതുപോലെ, പരമനിര്വാണം നൽകുന്നു.

മഹാത്മനാമനന്യാനാം മയി സംന്യസ്തചേതസാമ് അഷ്ടധാ ലക്ഷണം പ്രാഹുര്മമ ധര്മാധികാരിണാമ്

എന്നിൽ മനസ്സ് സമർപ്പിച്ച മഹാത്മാക്കളായ അനന്യഭക്തന്മാർക്ക്, എന്റെ ധർമ്മത്തിൽ അർഹതയുള്ളവർക്കുള്ള എട്ടു ലക്ഷണങ്ങൾ പറയുന്നു.

മദ്ഭക്തജനവാത്സല്യം പൂജായാം ചാനുമോദനമ് സ്വയമഭ്യര്ചനം ചൈവ മദര്ഥേ ചാംഗചേഷ്ടിതമ്

എന്റെ ഭക്തന്മാരോടുള്ള സ്നേഹം, പൂജയിൽ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കൽ, സ്വയം പൂജ ചെയ്യൽ, എന്നെ 위해 ശരീരചലനങ്ങൾ ചെയ്യൽ—

മത്കഥാശ്രവണേ ഭക്തിഃ സ്വരനേത്രാംഗവിക്രിയാഃ മമാനുസ്മരണം നിത്യം യശ്ച മാമുപജീവതി

എന്റെ കഥകൾ കേൾക്കുന്നതിൽ ഭക്തി, വാക്കിലും കണ്ണിലും ശരീരത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ, എന്നെ എപ്പോഴും ഓർക്കൽ, എന്നിൽ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കൽ—

ഏവമഷ്ടവിധം ചിഹ്നം യസ്മിന് മ്ലേച്ഛേ ഽപി വര്തതേ സ വിപ്രേന്ദ്രോ മുനിഃ ശ്രീമാന്സ യതിസ്സ ച പംഡിതഃ

ഈ എട്ടു ലക്ഷണങ്ങൾ ആരിൽ കാണപ്പെടുന്നുവോ, അവൻ മ്ലേചനാണെങ്കിലും, അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, മുനി, ഭഗവാൻ, യതി, പണ്ഡിതൻ എന്നിവനാണ്.

ന മേ പ്രിയശ്ചതുര്വേദീ മദ്ഭക്തോ ശ്വപചോ ഽപി യഃ തസ്മൈ ദേയം തതോ ഗ്രാഹ്യം സ ച പൂജ്യോ യഥാ ഹ്യഹമ്

നാലു വേദങ്ങളും പഠിച്ചവൻ എന്നെക്കാൾ, എന്നിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ—even ശ്വപചനാണെങ്കിലും—എനിക്ക് പ്രിയമാണ്. അവനു ദാനം ചെയ്യുകയും അവനിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കുകയും വേണം; അവനെ ഞാൻ പോലെ തന്നെ പൂജിക്കണം.

പത്രം പുഷ്പം ഫലം തോയം യോ മേ ഭക്ത്യാ പ്രയച്ഛതി തസ്യാഹം ന പ്രണശ്യാമി സ ച മേ ന പ്രണശ്യതി

ആർക്കെങ്കിലും ഒരു ഇല, പൂവ്, പഴം, വെള്ളം ഭക്തിയോടെ എന്നെ സമർപ്പിച്ചാൽ, ഞാൻ അവനെ വിട്ടു പോവില്ല, അവനും എന്നെ വിട്ടു പോവില്ല.